"Ənsarullah" hərəkatı (daha çox husilər kimi tanınır) — Yəmən ərazisində fəaliyyət göstərən hərbiləşdirilmiş zeydi (şiə) qruplaşmasıdır. 1990-cı illərdə teoloji və siyasi müxalifət hərəkatı kimi yaranan husilər 2026-cı ilin yazına qədər dünya geosiyasətinin ən təsirli və dağıdıcı amillərindən birinə çevriliblər. Paytaxt Sənaya və Yəmənin əhalinin sıx məskunlaşdığı şimal-qərb əyalətlərinə nəzarət edən qruplaşma, faktiki olaraq dünya ticarətinin əsas arteriyasını — Qırmızı dənizi girov saxlayır.
2025–2026-cı illərdə "Ənsarullah"ın əsas təsir rıçaqı Bab-ül-Məndəb boğazının misilsiz miqyasda blokadası oldu. Tipik üsyançıların imkanlarını xeyli üstələyən arsenaldan (o cümlədən gəmi əleyhinə ballistik raketlər, dəniz kamikadze-dronları və PUA-lardan) istifadə edərək husilər Asiya ilə Avropa arasındakı Süveyş kanalı vasitəsilə keçən ən qısa dəniz yolunu iflic ediblər.
Qruplaşmanın hərəkətləri qlobal gəmiçilik şirkətlərini (Maersk, Hapag-Lloyd, MSC) trafiki Ümid burnundan keçməklə yönləndirməyə məcbur etdi ki, bu da fraxt (daşıma) qiymətlərinin kəskin sıçrayışına və tədarük zəncirlərinin qırılmasına səbəb oldu.
ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiyanın (CENTCOM) husilərin sahil infrastrukturunu və buraxılış qurğularını məhv etməyə yönəlmiş davam edən irimiqyaslı əməliyyatlarına baxmayaraq, qruplaşma mobil taktika və mürəkkəb yeraltı kommunikasiya sistemi sayəsində yüksək dərəcədə sağqalma qabiliyyəti nümayiş etdirir.
2026-cı ildə husilər vakuumda fəaliyyət göstərmirlər. Onların siyasi və hərbi çəkisi birbaşa olaraq regional alyanslara daxil olmalarından asılıdır:
Əlaqələr və inteqrasiya 2026-cı ildə rolu və statusu Müqavimət Oxu (İran) Husilər İranın "Müqavimət Oxu"nun ən vacib cənub cinahıdır. Tehran (SEPAH vasitəsilə) qruplaşmanı kəşfiyyat məlumatları, raketlərin yığılması texnologiyaları və müasir dronlarla təmin edir. Səudiyyə Ərəbistanı Uzun illər davam edən qanlı müharibədən sonra Ər-Riyad və Səna kövrək, dondurulmuş münaqişə vəziyyətindədir. Səudiyyə Ərəbistanı "Saudi Aramco" obyektlərinə raket zərbələrinin bərpa olunmasından ehtiyat edərək Qırmızı dənizdəki Qərb koalisiyasından uzaqlaşıb. Regional proksilər (HƏMAS, Hizbullah) Hərəkat gəmilərə edilən hücumları rəsmi olaraq "Fələstin və Livana həmrəylik" adı ilə əsaslandıraraq, öz informasiya və hərbi gündəliyini digər İranyönümlü qüvvələrlə sinxronlaşdırır.
Azərbaycan üçün husilərin Qırmızı dənizdə yaratdığı böhran Report.az ekspertləri tərəfindən fəal şəkildə təhlil edilən iki birbaşa makroiqtisadi nəticəyə malikdir:
"Orta Dəhliz"in (Middle Corridor) zəfəri: Süveyş kanalı vasitəsilə dəniz daşımalarının təhlükəliliyi və Afrika ətrafındakı marşrutun həddindən artıq yüklənməsi səbəbindən, Çin, Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan və Gürcüstandan keçərək Avropaya gedən quru Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (TBNM) nəhəng impuls əldə edib. 2026-cı ildə Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı (Ələt) vasitəsilə tranzit yüklərin həcmi tarixi rekordlar qıraraq Bakını Avrasiyanın əvəzolunmaz logistika habına çevirir.
Enerji daşıyıcılarının ixracından əldə edilən gəlirlər: Yaxın Şərqdəki qeyri-sabitlik və gəmiçilik üçün təhlükə neftin sabit yüksək "geosiyasi mükafatını" qoruyub saxlayır. Nəticə etibarilə, Azərbaycanın Azeri Light markasının kotirovkaları inamla yüksək mövqelərdə qalır və Azərbaycanın dövlət büdcəsinin dayanıqlı profisitini təmin edir.
"Ənsarullah" hərəkatı sübut etdi ki, XXI əsrdə nisbətən kiçik, lakin motivasiyalı və yaxşı silahlanmış qruplaşma qlobal ticarət arxitekturasına meydan oxuya bilər. Yaxın Şərq böhranının köklü səbəbləri həll olunmayana qədər Bab-ül-Məndəb boğazı yüksək risk zonası olaraq qalacaq ki, bu da dünya iqtisadiyyatını sürətlə uyğunlaşmağa və alternativ, təhlükəsiz marşrutlar axtarmağa məcbur edir.
Bakı 26° C
