Ramazan bayramı (İd əl-Fitr) — İslam dünyasının ən mühüm hadisələrindən biri olmaqla, müqəddəs orucluq ayının başa çatmasını müjdələyir. Azərbaycanda bu bayram rəsmi dövlət statusuna və dərin xalq köklərinə malikdir. O, mənəvi saflaşmanı, iradənin nəfs üzərində qələbəsini və humanizm ideyalarını təcəssüm etdirir. 2026-cı ildə Ramazan bayramının qeyd olunması baharın gəlişi ilə üst-üstə düşərək ölkədə xüsusi bir canlanma yaradır.
Ramazan bayramının tarixi hər il Hicri-qəməri təqvimi əsasında müəyyən edilir. 2026-cı ildə müqəddəs Ramazan ayı fevralın ortalarında başlayıb. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin rəsmi qərarına əsasən, Ramazan bayramı günləri ölkədə qeyri-iş günləri elan olunub.
Maraqlıdır ki, bu il bayram tədbirləri mart ayının ikinci yarısına təsadüf etdiyindən, Novruz şənlikləri ilə sıx bağlı bir dövrə düşür. Bu da əhali üçün unikal bir bayram marafonu yaradır. Bayram namazının dəqiq vaxtı Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) tərəfindən ayın görünməsinə əsaslanan astronomik hesablamalarla təsdiq edilir.
Ramazan imanın sınağa çəkildiyi bir aydır. Otuz gün ərzində müsəlmanlar günün işıqlı vaxtında (sübh azanından axşam azanına qədər) qida, su və pis vərdişlərdən imtina edirlər. Lakin orucluğun mahiyyəti yalnız fiziki məhdudiyyətlərlə bitmir.
Əsas məqsəd Təqva — mənəvi saflığa nail olmaqdır. Bu dövrdə möminlər daha çox xeyirxah əməllər törətməyə, münaqişələrdən qaçmağa və dualara vaxt ayırmağa çalışırlar. İslam inancına görə, Müqəddəs Quranın məhz bu ayda nazil olması onu həyatın mənası haqqında dərin düşüncələr dövrünə çevirir.
Ayın başa çatması İd əl-Fitr təntənələri ilə qeyd olunur. Azərbaycanda bu bayrama hazırlıqlar öncədən başlayır.
Orucluğun tamamlanmasının vacib şərtlərindən biri fitrə zəkatının verilməsidir. Ailə başçısı hər bir ailə üzvü üçün müəyyən edilmiş məbləği (və ya ərzaq ekvivalentini) ehtiyacı olanlara təqdim edir. Bu ənənənin məqsədi odur ki, maddi durumundan asılı olmayaraq hər kəs bayram süfrəsi aça bilsin və ümumi sevincə şərik olsun. Fitrənin miqdarı QMİ Qazılar Şurası tərəfindən cari bazar qiymətlərinə (buğda, xurma, kişmiş və s.) uyğun olaraq müəyyən edilir.
Bayram günü səhər saatlarında ölkənin bütün məscidlərində — Bakıdakı möhtəşəm Heydər məscidindən tutmuş Gəncə və Şəkinin qədim ibadətgahlarınadək — bayram namazı qılınır. Minlərlə insan bir araya gələrək Azərbaycanın tərəqqisi, sülh və şəhidlərin ruhuna dualar oxuyur.
Namazdan sonra bayram süfrəsi arxasında toplaşmaq adətdir. Novruzdan fərqli olaraq, Ramazan süfrəsində əsas yeri ət yeməkləri və ətirli Azərbaycan plovu tutur. Bu günlərdə aşağıdakı əməllər xüsusi rəğbətlə qarşılanır:
Valideynləri və böyükləri ziyarət etmək.
Yaxınların məzarlarını ziyarət etmək.
Küsülü olanların barışması.
Uşaqlara bayram payı (hədiyyələr) vermək.
Dünyada multikulturalizm mərkəzi kimi tanınan Azərbaycanda Ramazan bayramı müxtəlif millətlərin nümayəndələrini birləşdirir. Dövlət dini dəyərlərin qorunmasına böyük diqqət yetirir. Ənənəvi olaraq ölkə Prezidentinin adından müxtəlif dini konfessiya rəhbərlərinin iştirakı ilə iftar süfrələrinin verilməsi ölkədəki tolerantlıq və qarşılıqlı hörmət mühitini bir daha nümayiş etdirir.
2026-cı ilin Ramazan bayramı Azərbaycan xalqının öz mənəvi köklərinə sadiqliyini və işıqlı gələcək naminə birliyini bir daha sübut edir.
Bakı 12° C
