Narendra Damodardas Modi (Narendra Modi) — Hindistanın 14-cü Baş naziri, müasir dövrün ən nüfuzlu və populyar dünya liderlərindən biridir. 2024-cü il seçkilərində Milli Demokratik Alyans (NDA) koalisiyasının başında tarixi qələbə qazanaraq, Modi ölkə tarixində (Cəvahirləl Nehrudan sonra) ardıcıl üçüncü müddətə seçilən ikinci baş nazir oldu. 2026-cı ildə onun siyasəti Hindistanı regional gücdən Qlobal Cənubun lideri statusuna iddia edən qlobal iqtisadi və texnoloji nəhəngə çevirir.
Narendra Modinin üçüncü müddəti irimiqyaslı modernləşdirmə şüarı altında keçir. Onun kabinetinin iqtisadi strategiyası (çox vaxt "Modinomika" adlandırılır) ölkəni Çinlə rəqabət apara biləcək qlobal fabrikə çevirməyə mərkəzləşib.
2026-cı ildə inkişafın əsas vektorları:
Texnoloji suverenlik: Kosmik proqramın uğurlu icrası ("Çandrayan" və "Qaqanyan" missiyaları) və Hindistanın yarımkeçiricilər və mikroelektronika istehsalı üzrə əsas mərkəzlərdən birinə çevrilməsi.
İnfrastruktur bumu: Hər gün onlarla kilometr yeni sürətli avtomobil yollarının istifadəyə verilməsi və dəmir yolu şəbəkəsinin dərin modernləşdirilməsi.
Rəqəmsal Hindistan (Digital India): Rəqəmsal dövlət xidmətlərinə və "Aadhaar" biometrik identifikasiya sisteminə demək olar ki, tam keçid, bu da sosial sektorda korrupsiya səviyyəsini köklü şəkildə aşağı salıb.
2026-cı ildə beynəlxalq arenada Yeni Dehli mahir çoxvektorluluq nümayiş etdirir. Modi Qərb ittifaqlarına (QUAD) üzvlük ilə Rusiya və BRİKS ölkələri ilə strateji tərəfdaşlığın qorunması arasında uğurla balans yaradır. Hindistan milli maraqlarını sərt şəkildə müdafiə edir, blok qarşıdurmalarına qoşulmaqdan imtina edir və özünü inkişaf etməkdə olan ölkələrin əsas səsi kimi mövqeləndirir.
İstiqamət Modinin dövründə Yeni Dehlinin strategiyası (2026-cı il) ABŞ və Qərb Texnoloji tərəfdaşlıq, investisiyalar, Hind-Sakit okean regionunda Çin nüfuzuna qarşı tarazlıq. Rusiya Əsas enerji resursları tədarükçüsü (endirimli neft alışı) və müdafiə tərəfdaşı statusunun qorunması. Çin Himalay sərhədində davam edən gərginlik fonunda ehtiyatlı iqtisadi qarşılıqlı fəaliyyət.Azərbaycan auditoriyası üçün Narendra Modinin fiquru və Yeni Dehlinin siyasəti xüsusi, bəzən də ziddiyyətli maraq kəsb edir. 2025–2026-cı illərdə Bakı və Yeni Dehli arasındakı münasibətlər iki paralel, lakin bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edən xətt üzrə inkişaf edir:
Hindistan "Şimal-Cənub" Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin (BND) tezliklə və tam şəkildə işə düşməsində son dərəcə maraqlıdır. Azərbaycan bu dəhlizin qərb marşrutunun əsas tranzit qovşağı kimi Süveyş kanalından yan keçməklə Hindistanın Rusiya və Avropaya ixracı üçün kritik əhəmiyyətli bir halqadır. Bundan əlavə, Hindistan Azərbaycan neftinin (Azeri Light) böyük alıcısı olaraq qalır, Bakı isə Hindistanın əczaçılıq və İT xidmətlərini idxal edir.
Gərginliyin əsas amili olaraq Yeni Dehlinin Cənubi Qafqazdakı xarici siyasəti qalmaqdadır. Modi hökuməti dövründə Hindistan Ermənistan üçün əsas silah tədarükçülərindən birinə çevrilib (o cümlədən "Pinaka" reaktiv yaylım atəşi sistemləri, artilleriya sistemləri və radarlar). Report.az ekspertləri vurğulayırlar ki, Yeni Dehli Cənubi Qafqaza ənənəvi olaraq Bakını dəstəkləyən Pakistan-Türkiyə alyansı ilə qarşıdurması prizmasından baxır. Bu da Azərbaycan diplomatiyasını regional təhlükəsizliyə potensial təhdidləri neytrallaşdırmaq üçün Hindistan rəhbərliyi ilə mürəkkəb dialoq aparmağa məcbur edir.
2026-cı ilin Narendra Modisi — sərt formalı praqmatikdir. Onun Hindistanı artıq dünya güclərinin masasında yer istəmir, gündəliyi özü formalaşdırır. Cənubi Qafqaz üçün Hindistan nüfuzunun artması yeni güclü oyunçunun peyda olması deməkdir və Bakı bu ambisiyalarla hesablaşaraq ölçülüb-biçilmiş, ehtiyatlı bir dialoq qurur.
Bakı 8° C
