Qırğız Respublikası

Sadır Japarov: Nazir vəzifəsinə təklif olunan 10 namizəddən 9-nun adı korrupsiyada hallanır
Region
Sadır Japarov: Nazir vəzifəsinə təklif olunan 10 namizəddən 9-nun adı korrupsiyada hallanır
  • 11 mart, 2026
  • 09:47
ŞKTR Baş naziri TDT-nin Bakıda keçiriləcək toplantısına dəvət edilib
Xarici siyasət
ŞKTR Baş naziri TDT-nin Bakıda keçiriləcək toplantısına dəvət edilib
  • 10 mart, 2026
  • 22:30
Qırğızıstanın FHN rəhbəri rüşvət ittihamları səbəbilə işdən çıxarılıb
Region
Qırğızıstanın FHN rəhbəri rüşvət ittihamları səbəbilə işdən çıxarılıb
  • 10 mart, 2026
  • 14:51
TDT rəqabət qurumları rəhbərlərinin üçüncü iclası iyunda Şuşada baş tutacaq
Xarici siyasət
TDT rəqabət qurumları rəhbərlərinin üçüncü iclası iyunda Şuşada baş tutacaq
  • 10 mart, 2026
  • 11:07
İrandan fevralın 28-dən indiyədək 69 ölkədən Azərbaycana 2 097 nəfər təxliyə olunub
Daxili siyasət
İrandan fevralın 28-dən indiyədək 69 ölkədən Azərbaycana 2 097 nəfər təxliyə olunub
  • 10 mart, 2026
  • 10:48
Bahar Muradova BMT-də Türk Dövlətləri Təşkilatı adından çıxış edib
Foto
Xarici siyasət
Bahar Muradova BMT-də Türk Dövlətləri Təşkilatı adından çıxış edib
  • 09 mart, 2026
  • 21:01
İrandan fevralın 28-dən indiyədək Azərbaycana 2 057 nəfər təxliyə olunub
Foto
Daxili siyasət
İrandan fevralın 28-dən indiyədək Azərbaycana 2 057 nəfər təxliyə olunub
  • 09 mart, 2026
  • 19:07
İrandan fevralın 28-dən bu günədək Azərbaycana 1 918 nəfər təxliyə olunub
Xarici siyasət
İrandan fevralın 28-dən bu günədək Azərbaycana 1 918 nəfər təxliyə olunub
  • 09 mart, 2026
  • 10:29
İrandan fevralın 28-dən bu günədək Azərbaycana 1 899 nəfər təxliyə olunub
Foto
Xarici siyasət
İrandan fevralın 28-dən bu günədək Azərbaycana 1 899 nəfər təxliyə olunub
  • 08 mart, 2026
  • 20:20
Müxtəlif ölkələrin rəsmiləri, qurumları və beynəlxalq təşkilatlar İranın Naxçıvana dron hücumunu pisləyib -YENİLƏNİB
Xarici siyasət
Müxtəlif ölkələrin rəsmiləri, qurumları və beynəlxalq təşkilatlar İranın Naxçıvana dron hücumunu pisləyib -YENİLƏNİB
  • 08 mart, 2026
  • 20:09
Bu günədək Azərbaycan vasitəsilə 67 ölkənin 1873 vətəndaşı İrandan təxliyə olunub
Foto
Daxili siyasət
Bu günədək Azərbaycan vasitəsilə 67 ölkənin 1873 vətəndaşı İrandan təxliyə olunub
  • 08 mart, 2026
  • 12:42
Qırğızıstanda mədəndə qaz sızması baş verib, ölənlər var
Video
Region
Qırğızıstanda mədəndə qaz sızması baş verib, ölənlər var
  • 08 mart, 2026
  • 10:41
İranın Naxçıvana PUA hücumları beynəlxalq aləmdə şiddətlə qınanır - XÜLASƏ
Foto
Xarici siyasət
İranın Naxçıvana PUA hücumları beynəlxalq aləmdə şiddətlə qınanır - XÜLASƏ
  • 08 mart, 2026
  • 00:56
Azərbaycana Asiya ölkələrindən turist axını 12 %-ə yaxın azalıb - ARAŞDIRMA
Turizm
Azərbaycana Asiya ölkələrindən turist axını 12 %-ə yaxın azalıb - ARAŞDIRMA
  • 07 mart, 2026
  • 17:00
Bu günədək Azərbaycan vasitəsilə 66 ölkənin 1797 vətəndaşı İrandan təxliyə olunub - YENİLƏNİB
Foto
Daxili siyasət
Bu günədək Azərbaycan vasitəsilə 66 ölkənin 1797 vətəndaşı İrandan təxliyə olunub - YENİLƏNİB
  • 07 mart, 2026
  • 14:43
Azərbaycan Əfqanıstana pambıq yağı tədarük etməyə başlayıb
Biznes
Azərbaycan Əfqanıstana pambıq yağı tədarük etməyə başlayıb
  • 07 mart, 2026
  • 11:31
1 ... 32 33 34 35 36 ... 41
Qırğız Respublikası: dağlıq coğrafiya, qədim köçəri irsi, İssık-Kul gölü və iqtisadiyyat

Qırğız Respublikası (və ya qısaca Qırğızıstan) — Mərkəzi Asiyanın şərqində, səfalı Tyan-Şan və Pamir-Alay dağ sistemlərinin qoynunda yerləşən, qədim köçəri mədəniyyətinə, unikal təbiətə və zəngin tarixə malik dənizə çıxışı olmayan suveren dövlətdir. "Mərkəzi Asiyanın İsveçrəsi" adlandırılan bu ölkə əzəmətli dağ zirvələri, ecazkar dağ gölləri və qonaqpərvər xalqı ilə tanınır. Aşağıda Qırğız Respublikasının coğrafiyası, tarixi, iqtisadiyyatı, mədəniyyəti və turizm potensialı haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.

1. Giriş: Coğrafi mövqe, sərhədlər və inzibati bölgü

Qırğızıstan Mərkəzi Asiyanın dağlıq regionunda yerləşir:

Sərhədlər: Şimalda və şimal-qərbdə Qazaxıstan, qərbdə Özbəkistan, cənub-qərbdə Tacikistan, şərqdə və cənub-şərqdə isə Çin Xalq Respublikası ilə həmsərhəddir.

Paytaxtı və əsas şəhərləri: Ölkənin paytaxtı və ən böyük şəhəri Bişkekdir. Digər əsas mədəni və iqtisadi mərkəzləri arasında qədim tarixi ilə seçilən Oş şəhəri, eləcə də Karakol və Calal-Abad yerləşir.

Relyef: Ölkə ərazisinin təqribən 90%-dən çoxu dağlardan ibarətdir. Burada dünyanın ən hündür dağ sistemlərindən olan Tyan-Şan və Pamir dağları ucalır. Ən hündür nöqtəsi olan Qələbə zirvəsi (7439 m) və Xan-Tengri zirvəsi alpinistlərin sevimli məkanlarındandır.

2. Təbiət möcüzələri və İssık-Kul gölü

Qırğızıstan təbii sərvətləri, xüsusilə də su ehtiyatları və unikal landşaftları ilə məşhurdur:

İssık-Kul gölü: Dünyanın ən böyük dağ göllərindən biri olan İssık-Kul (tərcümədə "isti göl") duzlu suya malikdir və qışda belə donmur. Ətrafındakı kurort zonaları və çimərlikləri ilə həm yerli, həm də xarici turistlərin əsas istirahət mərkəzidir.

Alp çəmənlikləri və milli parklar: Səfalı dərələr, gur axan dağ çayları, şəlalələr və şam meşələri ölkədə ekoturizmin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.

3. Qədim tarix və köçəri mədəniyyət

Qırğız xalqı minilliklərə söykənən zəngin tarixi, köçəri həyat tərzi və şifahi xalq yaradıcılığı irsinə malikdir:

"Manas" eposu: Qırğız xalqının milli kimliyinin və qəhrəmanlıq tarixinin simvolu olan, dünyanın ən uzun dastanlarından biri hesab edilən "Manas" eposu UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Yurta (Kiyiz üy) və ənənələr: Qırğızların tradisional yaşayış evi olan keçə yurta, eləcə də atçılıq mədəniyyəti, milli oyunlar (məsələn, kok-boru) köçəri irsinin ayrılmaz hissəsidir.

4. İqtisadiyyat, kənd təsərrüfatı və turizm

Qırğızıstanın iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı, dağ-mədən sənayəsi, energetika və turizm mühüm rol oynayır:

Aqrar sektor və təbii sərvətlər: Dağlıq rayonlarda heyvandarlıq (qoyunçuluq və atçılıq) geniş yayılmışdır. Ölkə qızıl yataqları və hidroenerji ehtiyatları (su ehtiyatları) baxımından zəngindir.

Turizm: Dağ turizmi, dağ xizək idmanı, trekinq marşrutları və ekoturizm ölkə iqtisadiyyatının sürətlə inkişaf edən gəlirli sahələrindən biridir.