Qoşulmama Hərəkatı — "Soyuq müharibə" dövründə, dünyanın iki əsas hərbi-siyasi blokuna — qərb ölkələrinə (ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi NATO) və şərq blokuna (SSRİ-nin rəhbərlik etdiyi Varşava Müqaviləsi Təşkilatı) qoşulmamaq qərarına gələn dövlətləri birləşdirmək məqsədilə təsis edilmiş beynəlxalq təşkilatdır. Hərəkatın təməli rəsmi olaraq 1961-ci ildə Yuqoslaviyanın paytaxtı Belqradda keçirilən ilk Zirvə Konfransında qoyulmuşdur.
Təşkilatın yaranmasında və formalaşmasında XX əsrin görkəmli siyasi xadimləri — Yuqoslaviyanın Prezidenti İosip Broz Tito, Hindistanın Baş naziri Cəvahirəl Nehru, Misirin Prezidenti Camal Əbdül Nasir, İndoneziya Prezidenti Sukarno və Qananın Prezidenti Kvame Nkrumah müstəsna rol oynamışlar. Hərəkatın əsas fəlsəfəsi dövlətlərin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, daxili işlərə qarışmamaq, beynəlxalq mübahisələrin sülh yolu ilə həlli və kolonializmə qarşı mübarizə kimi universal dəyərlərə əsaslanır. BMT-dən sonra dünyada ən çox üzv dövləti birləşdirən ikinci siyasi platforma olan Qoşulmama Hərəkatına hazırda 120-dən çox ölkə daxildir.
Azərbaycan Respublikası Qoşulmama Hərəkatına 2011-ci ildə tamhüquqlu üzv qəbul olunmuşdur. Qısa müddət ərzində təşkilat daxilində fəal mövqe qazanan Azərbaycan ölkənin milli maraqlarının, o cümlədən Ermənistan tərəfindən törədilmiş işğal faktının beynəlxalq müstəvidə obyektiv işıqlandırılmasına nail olmuşdur.
Tarixi Sədrli̇k (2019–2023): Azərbaycan Respublikası 2019-cu ildə Bakı Zirvə görüşündə Hərəkatın sədrliyini yekdilliklə öz üzərinə götürmüşdür. İlkin olaraq 3 il nəzərdə tutulan sədrliyin müddəti üzv dövlətlərin yekdil qərarı ilə bir il də uzadılaraq 2023-cü ilə qədər davam etmişdir.
Pandemiya dövründə qlobal liderlik: Azərbaycanın sədrliyi dövrü bəşəriyyətin üzləşdiyi ən ağır qlobal sınaqlardan biri olan COVID-19 pandemiyası dövrünə təsadüf etdi. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Qoşulmama Hərəkatının onlayn formatda Zirvə toplantısı keçirilmiş, peyvəndlərin ədalətli bölgüsü, inkişaf etməkdə olan ölkələrə humanitar dəstək və qlobal həmrəyliyin gücləndirilməsi istiqamətində mühüm qərarlar qəbul edilmişdir.
Institusional inkişaf və parlamentarizm: Azərbaycanın sədrliyi dövründə Qoşulmama Hərəkatının Parlament Şəbəkəsi və Gənclər Şəbəkəsi yaradılmışdır ki, bu da təşkilatın struktur baxımından daha da güclənməsinə xidmət etmişdir.
Bakı 27° C
