ADB Azərbaycanda özəl sektorun elektrik enerjisinin paylanılması layihələrini dəstəkləməyə hazırdır

“Azərişıq” ASC-nin elektrik enerjisi bazarını mərhələli şəkildə liberallaşdırmaq hədəfi gələcəkdə bu sahədə özəl sektorun rolunun artacağının göstəricisidir.

“Report” xəbər verir ki, bu barədə Asiya İnkişaf Bankının (ADB) Azərbaycanda 2016-cı ildən həyata keçirdiyi “Elektrik enerjisinin paylanılmasının təkmilləşdirilməsi üzrə investisiya proqramı”na (multitranş maliyyələşdirmə mexanizmi, MFF) dair yekun hesabatında qeyd edilib.

Məlumata görə, suveren maliyyələşdirmədən əlavə, ADB özəl sektorun elektrik enerjisinin paylanılmasına dair layihələri dəstəkləyə bilər: “İkincisi, bank vaxtaşırı və müntəzəm tariflərin nəzərdən keçirilməsini təşviq etmək və bazarın liberallaşdırılması üçün zəruri tədbirlərin qəbulunu dəstəkləməklə “Azərişıq”ın islahat səylərini bundan sonra da dəstəkləməyə hazırdır”.

Qeyd edilib ki, gələcək layihələrdə ADB-yə tariflərin səmərələşdirilməsi üzrə Azərbaycan ilə və maliyyə dayanıqlığının yaxşılaşdırılması yolları üzrə “Azərişıq” ilə daha intensiv əlaqə saxlaması tövsiyə olunur: “Bundan əlavə, tövsiyə edilir ki, borcalan üçün gələcək layihənin tamamlanması hesabatı ilə davamlılıq reytinqinin əsaslandırılmasını gücləndirmək üçün maliyyə dayanıqlılığında təkmilləşdirmələrin necə əldə edildiyinə dair inandırıcı sübutlar nümayiş etdirilməlidir”.

Xatırladaq ki, bu proqram üçün planlaşdırılan büdcə 1 milyard ABŞ dolları təşkil edirdi. ADB üç tranşın hər biri üçün 250 milyon ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 750 milyon ABŞ dolları maliyyə vəsaiti ayırmalı idi. Azərbaycan hökuməti ümumilikdə 250 milyon ABŞ dolları ayırmalı idi. Proqramın sonunda hökumətin iştirak payı isə 54,32 milyon ABŞ dolları olmaqla yalnız ilk tranş ADB tərəfindən 249,97 milyon ABŞ dolları məbləğində maliyyələşdirilmişdi. Bu, MFF maliyyələşdirməsinin tam istifadə edilmədiyini və MFF-in ayrıca bir proqrama çevrildiyini göstərdi.

Hesabata görə, üç nəticə göstəricisindən biri tam əldə edilib, ikisi isə qismən əldə olunub. 2022-ci ilə qədər elektrik kəsintiləri səbəbindən orta illik buraxılmamış enerji, enerji satışlarının 1 %-dən az olmalı idi.

"Bu nəticə qismən əldə edilib və elektrik kəsintiləri səbəbindən buraxılmamış enerji 5 %-dən az olub. Bu yoxlama hesab edir ki, nəticə 2014-cü ildəki 7 % baza göstəricisindən yalnız bir qədər yaxşı olub və 1 % hədəf göstəricisinə qədər kifayət qədər azaldılmamışdır. Buna görə də yoxlama nəticəni əldə edilməmiş kimi qiymətləndirir. Ölkə üzrə paylayıcı şəbəkədəki itkilər 8 %-ə qədər azaldılmalı idi. Ölkə üzrə paylayıcı şəbəkədəki itkilər 8,6 % texniki itki və 1,7 % kommersiya itkisi olmaqla, cəmi 10,3 %-ə qədər azalıb ki, bu da 2014-cü ildəki 16 % baza səviyyəsi ilə müqayisədə irəliləyişdir. Buna görə də bu yoxlama onu qismən əldə edilmiş kimi qiymətləndirir. Milli paylayıcı şirkətlərdə yığım səviyyəsi 95 %-ə qədər artmalı idi. Bu göstərici isə 96 %-ə qədər artıb və bununla da hədəf əldə edilib", - ADB bildirir.