Orta Dəhliz (Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi)

İlham Əliyev TDT-yə üzv dövlətlərin hökumət başçılarının görüşünün iştirakçılarını qəbul edib - YENİLƏNİB
Foto
Xarici siyasət
İlham Əliyev TDT-yə üzv dövlətlərin hökumət başçılarının görüşünün iştirakçılarını qəbul edib - YENİLƏNİB
  • 02 aprel, 2026
  • 13:52
Ömuralıyev: Orta Dəhliz üzrə yükdaşımaların həcmi 2026-cı ildə 10 % artacaq
Region
Ömuralıyev: Orta Dəhliz üzrə yükdaşımaların həcmi 2026-cı ildə 10 % artacaq
  • 02 aprel, 2026
  • 12:49
Abdulla Aripov: BTQ yeni logistika imkanları yaradır
Xarici siyasət
Abdulla Aripov: BTQ yeni logistika imkanları yaradır
  • 02 aprel, 2026
  • 12:29
Oljas Bektenov: Qazaxıstan və Azərbaycan bu il Orta Dəhlizin inkişafına dair saziş imzalayacaq
Xarici siyasət
Oljas Bektenov: Qazaxıstan və Azərbaycan bu il Orta Dəhlizin inkişafına dair saziş imzalayacaq
  • 02 aprel, 2026
  • 11:46
Cevdet Yılmaz: Orta Dəhliz ölkələrimiz arasında əlaqələri möhkəmləndirən strateji marşrutdur
Xarici siyasət
Cevdet Yılmaz: Orta Dəhliz ölkələrimiz arasında əlaqələri möhkəmləndirən strateji marşrutdur
  • 02 aprel, 2026
  • 11:31
Baş nazir: Zəngəzur dəhlizi bütün türk dünyasının birləşdirilməsi üçün strateji əhəmiyyətə malikdir
Daxili siyasət
Baş nazir: Zəngəzur dəhlizi bütün türk dünyasının birləşdirilməsi üçün strateji əhəmiyyətə malikdir
  • 02 aprel, 2026
  • 11:13
Əli Əsədov: Orta Dəhliz üzrə tranzit daşımalarda artım 2025-ci ildə 11 %-ə yaxın təşkil edib
Xarici siyasət
Əli Əsədov: Orta Dəhliz üzrə tranzit daşımalarda artım 2025-ci ildə 11 %-ə yaxın təşkil edib
  • 02 aprel, 2026
  • 11:11
ADY Türkmənistanla Türkmənbaşı Limanının modernizasiyası və yükdaşımaların artırılmasını müzakirə edib
Foto
İnfrastruktur
ADY Türkmənistanla Türkmənbaşı Limanının modernizasiyası və yükdaşımaların artırılmasını müzakirə edib
  • 01 aprel, 2026
  • 18:30
Dünya Bankı Türkiyədə Orta Dəhlizin çatışmayan həlqəsinin tikintisinə vəsait ayırıb
İnfrastruktur
Dünya Bankı Türkiyədə Orta Dəhlizin çatışmayan həlqəsinin tikintisinə vəsait ayırıb
  • 01 aprel, 2026
  • 14:14
Azərbaycanda kalsinasiya və anodbişirmə zavodu inşa ediləcək
Sənaye
Azərbaycanda kalsinasiya və anodbişirmə zavodu inşa ediləcək
  • 01 aprel, 2026
  • 13:01
Mişenko: Ukrayna Azərbaycanla tərəfdaşlığın gücləndirilməsinə ümid edir
Xarici siyasət
Mişenko: Ukrayna Azərbaycanla tərəfdaşlığın gücləndirilməsinə ümid edir
  • 31 mart, 2026
  • 17:34
Boçorişvili: Gürcüstan ABŞ ilə strateji tərəfdaşlığı bərpa etməyə hazırdır
Region
Boçorişvili: Gürcüstan ABŞ ilə strateji tərəfdaşlığı bərpa etməyə hazırdır
  • 27 mart, 2026
  • 11:52
ABŞ rəsmisi ilə Gürcüstanın Orta Dəhlizdə rolunun gücləndirilməsi müzakirə olunub
Foto
Region
ABŞ rəsmisi ilə Gürcüstanın Orta Dəhlizdə rolunun gücləndirilməsi müzakirə olunub
  • 26 mart, 2026
  • 21:19
Sahibə Qafarova Boao Forumunda Azərbaycanın qlobal təşəbbüslərindən danışıb
Foto
Daxili siyasət
Sahibə Qafarova Boao Forumunda Azərbaycanın qlobal təşəbbüslərindən danışıb
  • 26 mart, 2026
  • 12:09
Türkiyənin keçmiş vitse-prezidenti: İndiki şəraitdə Orta Dəhlizin əhəmiyyəti daha da artmaqdadır
İnfrastruktur
Türkiyənin keçmiş vitse-prezidenti: İndiki şəraitdə "Orta Dəhliz"in əhəmiyyəti daha da artmaqdadır
  • 25 mart, 2026
  • 23:12
Sahibə Qafarova çinli parlamentari ilə ikitərəfli əlaqələri müzakirə edib
Foto
Xarici siyasət
Sahibə Qafarova çinli parlamentari ilə ikitərəfli əlaqələri müzakirə edib
  • 25 mart, 2026
  • 14:09
1 ... 31 32 33 34 35 ... 83

Orta Dəhliz: Transxəzər beynəlxalq nəqliyyat marşrutu, ticarət, iqtisadi inteqrasiya və qlobal logistika xəbərləri

Orta Dəhlizin mahiyyəti, coğrafi marşrutu və strateji əhəmiyyəti

Orta Dəhliz (rəsmi adı ilə Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu — TITR) — Avropa ilə Asiyanı birləşdirən, Çin və Mərkəzi Asiya ölkələrindən başlayaraq Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Qara dəniz üzərindən keçməklə Avropa bazarlarına çıxan strateji əhəmiyyətli beynəlxalq nəqliyyat magistralıdır. Son illərdə qlobal geosiyasi və iqtisadi reallıqların dəyişməsi fonunda Orta Dəhliz Avrasiya məkanında yükdaşımaların təhlükəsizliyi, sürəti və şaxələndirilməsi baxımından misilsiz qlobal əhəmiyyət qazanmışdır. Şimal dəhlizinə alternativ kimi çıxış edən bu marşrut Çindən Avropaya yükdaşımaların məsafəsini və vaxtını əhəmiyyətli dərəcədə qısaltmaqla yanaşı, region ölkələrinin tranzit potensialını reallaşdırmaları üçün unikal iqtisadi pəncərə açır.

Azərbaycanın logistik qovşaq kimi rolu və nəqliyyat infrastrukturu

Azərbaycan Respublikası Orta Dəhlizin ürəyində yerləşərək bu qlobal nəqliyyat arteriyasının əsas hərəkətverici qüvvələrindən və təşəbbüskarlarından birinə çevrilmişdir. Ölkəmiz son illərdə nəqliyyat infrastrukturunun модернизаasiyası istiqamətində milyardlarla dollar həcmində irimiqyaslı investisiyalar yatırmışdır:

Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı (Ələt): Xəzər dənizinin ən müasir və böyük logistik mərkəzi olaraq, Çindən, Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin qəbulu, emalı və qərb istiqamətinə operativ daşınmasını təmin edən əsas həlqədir. Xəzər üzərində üzən müasir bərə və konteyner gəmiləri parkı fasiləsiz daşımaları icra edir.

Dəmir yolu magistralları: Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmir yolu xəttinin gücünün artırılması və regionun digər dəmir yolu arteriyaları ilə inteqrasiyası Asiya ilə Avropa arasında fasiləsiz dəmir yolu reyslərinin həyata keçirilməsinə imkan yaradır.

Avtomobil yolları və hava nəqliyyatı: Beynəlxalq standartlara cavab verən avtomobil magistralları, eləcə də azad edilmiş ərazilərdə inşa edilən yeni beynəlxalq hava limanları (Füzuli, Zəngilan, Laçın) ölkənin tranzit-logistik imkanlarını qat-qat artırmışdır.

İqtisadi inteqrasiya, ticarət əlaqələri və rəqəmsallaşma

Orta Dəhliz sadəcə nəqliyyat xətti deyil, eyni zamanda iqtisadi əməkdaşlığın, investisiya axınının və xalqlararası ticarətin güclü katalizatorudur:

Bürokratik maneələrin aradan qaldırılması: Marşrutboyu yerləşən dövlətlər (Çin, Qazaxıstan, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və digər Avropa ölkələri) sərhəd və gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, "vahid pəncərə" sisteminin tətbiqi və rəqəmsal logistik platformaların yaradılması istiqamətində sıx əməkdaşlıq edirlər.

Tarif siyasəti və vahid operatorlar: Yükdaşıma vaxtının proqnozlaşdırıla bilən olması və rəqabətədavamlı tariflərin tətbiqi sahibkarlar üçün bu dəhlizi daha da cəlbedici edir. Yaşıl enerji daşımaları, rəqəmsal kabel xətləri və fiber-optik magistrallar da məhz bu dəhliz boyu inteqrasiya olunur.

Qlobal çağırışlar və gələcək perspektivlər

Dünya bazarında təchizat zəncirlərinin dayanıqlığı məsələsi hər zamankindən daha kəskin durduğu bir dövrdə, Orta Dəhlizin potensialı ildən-ilə artır. Beynəlxalq maliyyə institutları, o cümlədən Avropa İttifaqı, Asiya İnkişaf Bankı və digər qurumlar bu marşrutun buraxılış qabiliyyətinin artırılmasına dəstək göstərirlər. Ekspertlərin proqnozlarına görə, yaxın illərdə Transxəzər beynəlxalq nəqliyyat marşrutu ilə daşınan yüklərin həcmi dəfələrlə artacaq ki, bu da region ölkələrinin iqtisadiyyatına güclü təkan verəcək.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Orta Dəhlizin inkişaf dinamikası, Xəzər dənizində yükdaşımaların həcmi, Bakı Portunun və dəmir yolu xəttlərinin fəaliyyəti, beynəlxalq sazişlər, gömrük və logistika sahəsindəki yeniliklər, eləcə də qlobal ticarətə dair ən son xəbərlər və analitik materiallar toplanmışdır.