Nicat Azad oğlu Abasov (təvəllüdü: 14 may 1995-ci il, Bakı) — azərbaycanlı şahmatçı, beynəlxalq qrosmeysterdir (2011). Uzun illər ərzində o, 2600+ reytinqli möhkəm peşəkar hesab olunurdu, lakin 2023-2024-cü illərin hadisələri onun karyerasını fundamental cəhətdən yeni, elit səviyyəyə çıxararaq onu dünya şahmatında ən çox müzakirə olunan fiqurlardan birinə çevirdi.
Report.az-ın idman şöbəsi Abasovu güclü qrosmeysterdən intellektual idmanın milli qəhrəmanına çevirən karyerasının əsas mərhələlərini fərqləndirir.
2023-cü ilin avqustu Nicatın karyerasında bir suayrıcı oldu. Onun doğma şəhəri Bakıda keçirilən Dünya Kuboku həyatının turniri oldu. Yarışa 69-cu nömrə altında başlayan Abasov fenomenal dözümlülük nümayiş etdirərək inanılmaz "apsetlər" (favoritlər üzərində qələbələr) seriyası yaratdı.
Abasovun yarımfinala gedən yolda keçdiyi rəqiblər:
Aniş Giri (Niderland): Dünya onluğunun oyunçusu. Abasovun qələbəsi turnirin ilk böyük sensasiyası oldu.
Pyotr Svidler (Rusiya): Əfsanəvi qrosmeyster, Rusiyanın çoxqat çempionu.
Saleh Salem (BƏƏ): Yaxın Şərqin ən güclü şahmatçısı.
Vidit Qucrati (Hindistan): Çox güclü Hindistan məktəbinin liderlərindən biri.
Yarımfinalda Nicat 16 qat dünya çempionu Maqnus Karlsenə, üçüncü yer uğrunda görüşdə isə Fabiano Karuanaya məğlub oldu. Dünya Kubokunda yekun 4-cü yer lazımi motivasiya və hazırlıqla Abasovun şahmatın "ağırçəkili"lərini məğlub edə biləcəyini sübut edən tarixi bir nailiyyət oldu.
Dünya Kubokunda 4-cü yeri tutan Abasov, Maqnus Karlsenin rəsmən öz yerindən imtina etməsindən sonra 2024-cü il İddiaçılar Turnirində iştirak etmək hüququ qazandı. Bu hadisə Azərbaycanı planetin əsas şahmat turnirinə qaytardı (əvvəllər orada Teymur Rəcəbov və Şəhriyar Məmmədyarov çıxış etmişdilər).
Çıxışın təhlili:
Torontoda Abasov möhtəşəm səkkizlik arasında ən aşağı reytinqə malik şahmatçı idi. Turnir dözümlülük üçün nəhəng bir sınaq oldu. Nicatın qələbə qazanmadan (bir neçə məğlubiyyət və silsilə heç-heçələrlə) yekun 8-ci yeri tutmasına baxmayaraq, bu çıxış əvəzsiz təcrübə verdi:
Dayanıqlılıq sınağı: Planetin ən yaxşı şahmatçılarına (Nakamura, Nepomnyaşi, Karuana, Qukeş) qarşı ardıcıl 14 partiya oynamaq — Abasovun əvvəllər mütəmadi olaraq qarşılaşmadığı bir müqavimət səviyyəsidir.
Müdafiə və əzmkarlıq: Bir sıra partiyalarda Nicat ən ağır mövqelərdə inadkar müdafiə nümayiş etdirərək, favoritlərdən mühüm yarım xallar aldı və bununla da turnirdə yerlərin yekun bölgüsünə birbaşa təsir göstərdi.
Şahmat analitikləri Nicat Abasovun oyununun qurulduğu bir neçə sütunu fərqləndirirlər:
Tay-breyklərdə dəmir əsəblər: Dünya Kuboku göstərdi ki, Abasov qısaldılmış vaxt nəzarətində (rapid və blits) özünü əla hiss edir. Səhv etməyin bədəlinin maksimum olduğu stresli vəziyyətlərdə o, öz soyuqqanlılığını bir çox daha yüksək reytinqli rəqiblərindən daha yaxşı qoruyur.
Fundamental debüt hazırlığı: Nicat tez-tez sekundant (köməkçi) kimi işləyir (xüsusən də Teymur Rəcəbova kömək edib). Pərdəarxası aparılan bu analitik iş ona debüt sxemlərinin ən dərin anlayışını və kompüter mühərriklərinin (şahmat proqramlarının) köməyi ilə qeyri-aşkar ideyalar tapmaq bacarığını verib.
Sıx və möhkəm mövqe oyunu: Abasov əsassız riskə meylli deyil. O, rəqibini metodik şəkildə üstələyə biləcəyi və ya qara fiqurlarla heç-heçəni inamla qoruya biləcəyi solid (bərk), möhkəm mövqelərə üstünlük verir.
Nicat Abasov sübut etdi ki, əməksevərlik, psixoloji dayanıqlılıq və lazımi anda formanın zirvəsinə çatmaq bacarığı istənilən reytinq iyerarxiyasını dağıda bilər. Onun Bakıdakı Dünya Kubokundakı uğuru, dünya şahmat elitasının əlçatan olduğunu göstərərək, Azərbaycan şahmatçılarının yeni nəsli üçün ən güclü stimula çevrildi.
Bakı 14° C
