Humanitar yardım — müharibələr, hərbi münaqişələr, təbii fəlakətlər (zəlzələlər, daşqınlar, quraqlıqlar), texnogen qəzalar və digər fövqəladə hallar nəticəsində əziyyət çəkən, həyatı və sağlamlığı təhlükədə olan insanlara göstərilən təcili maddi, texniki, ərzaq və tibbi dəstək fəaliyyətidir. Beynəlxalq hüququn təməl prinsiplərinə — humanizm, neytrallıq, qərəzsizlik və müstəqilliyə əsaslanan bu yardımın əsas məqsədi insan iztirablarını dərhal yüngülləşdirmək, insan ləyaqətini qorumaq və fəlakət qurbanlarının həyatda qalması üçün zəruri olan ilkin şəraiti təmin etməkdir. Siyasi maraqlardan tamamilə uzaq olan humanitar yardım qlobal həmrəyliyin və bəşəri dəyərlərin ən ali təzahürlərindən biri hesab olunur.
Qərəzsizlik və Neytrallıq: Humanitar yardım paylanarkən insanların irqi, dini, siyasi əqidəsi, milli mənsubiyyəti və ya sosial statusu heç vaxt nəzərə alınmır. Yardımlar yalnız ehtiyacın dərəcəsinə görə ünvanına çatdırılır. Neytrallıq prinsipi isə yardım göstərən təşkilatların hərbi-siyasi münaqişələrdə heç bir tərəfi tutmamasını təmin edir.
Beynəlxalq konvensiyalar: Cenevrə Konvensiyaları və onların əlavə protokolları silahlı münaqişələr zamanı mülki əhalinin qorunmasını və onlara maneəsiz humanitar yardımın çatdırılmasını hüquqi cəhətdən təmin edən əsas beynəlxalq sənədlərdir.
Ərzaq və su təminatı: Aclıq təhlükəsi ilə üzləşən bölgələrə un, bitki yağı, konservləşdirilmiş qidalar, içməli su ehtiyatları və su təmizləyici qurğuların göndərilməsi.
Tibbi yardım və dərman vasitələri: Xəstəxana və səhra hospitalları üçün zəruri tibbi avadanlıqlar, cərrahiyyə ləvazimatları, peyvəndlər və ilkin yardım dəstlərinin təmin edilməsi.
Sığınacaq və qeyri-ərzaq məhsulları: Evlərini itirən insanlar üçün çadırlar, yataq dəstləri, isti paltarlar, generatorlar və gigiyena vasitələrinin paylanması.
BMT qurumları: Birləşmiş Millətlər Təşkilatının müxtəlif agentlikləri — BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı (UNHCR), Ümumdünya Ərzaq Proqramı (WFP), UNİCEF və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (WHO) qlobal miqyasda humanitar əməliyyatların koordinasiyasında əsas rol oynayırlar.
Qırmızı Xaç və Qırmızı Aypara Hərəkatı: Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi (ICRC) və milli cəmiyyətlər münaqişə zonalarında və fəlakət bölgələrində zərərçəkənlərə ilk çatan, yaralılara tibbi xidmət göstərən və itkin düşənlərin axtarışını həyata keçirən aparıcı humanitar strukturlardır.
QHT-lər və könüllülər: "Sərhədsiz Həkimlər", "Oxfam" kimi beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları və yerli könüllü qrupları humanitar missiyaların həyata keçirilməsində mühüm qüvvədir.
Müasir problemlər: İqlim dəyişiklikləri, qlobal miqrasiya dalğaları, davam edən regional münaqişələr və iqtisadi böhranlar dünyada humanitar yardıma ehtiyacı olan insanların sayını hər il artırır. Logistik maneələr, yerli hakimiyyət orqanlarının məhdudiyyətləri və humanitar işçilərin təhlükəsizliyi sahəsində yaranan problemlər yardımların çatdırılmasını çətinləşdirən əsas amillərdir.
Beynəlxalq həmrəylik: Azərbaycan Respublikası dövlət səviyyəsində və müxtəlif qeyri-hökumət təşkilatları vasitəsilə dünyanın müxtəlif bölgələrində baş verən təbii fəlakətlər və böhranlar zamanı zərərçəkən ölkələrə mütəmadi olaraq humanitar yardım (ərzaq, tibbi ləvazimatlar və maliyyə dəstəyi) göstərir. Ölkə həmçinin daxildə qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial problemlərinin həllində qazandığı zəngin təcrübəni beynəlxalq humanitar platformalarda bölüşür.
Bakı 28° C
