ABŞ məlumat mərkəzlərinin istixana qazı emissiyaları Danimarkanın illik göstəricilərinə bərabərdir

ABŞ-də iri məlumat mərkəzlərinin sürətli tikintisi istixana qazı emissiyalarının əhəmiyyətli dərəcədə artmasına səbəb olub ki, bunun da ümumi məbləği Danimarkanın illik karbon emissiyaları ilə müqayisə edilə bilər.

"Report" xəbər verir ki, bu, "Nature Sustainability" jurnalında dərc olunmuş tədqiqatda yer alıb.

Tədqiqat dövründə əsasən süni intellekt sistemlərinə xidmət göstərən ən böyük 403 məlumat mərkəzi təxminən 25,7 milyon metrik ton karbon qazı istehsal edib. Bu, 2018-ci il üçün oxşar obyektlərdən emissiyaların əvvəlki qiymətləndirməsindən təxminən iki-üç dəfə çoxdur. Onlar həmçinin ABŞ-də bütün elektrik enerjisi istehlakının təxminən 1,8 %-ni təşkil ediblər.

Tədqiqatçılar 2025-ci ilin aprelinə qədərki məlumatları araşdırıblar və məlumat mərkəzinin tikintisi o vaxtdan bəri sürətləndiyindən qiymətləndirmələrini mühafizəkar hesab edirlər. Müəlliflərin hesablamalarına görə, bu obyektlər nəzərdən keçirilən dövrdə 68 ilə 99 teravatt-saat arasında elektrik enerjisi istehlak ediblər. Tələb olunan enerjinin yarıdan çoxu qalıq yanacaqlardan istehsal olunub.

Məlumat mərkəzləri üçün əsas yerlər Virciniya, Oreqon, Ohayo və Ayova ştatlarıdır. Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, süni intellekt inkişafı üçün hesablama gücünə artan tələbat, məlumat mərkəzlərinin birbaşa yanında yerləşənlər də daxil olmaqla, yeni qazla işləyən elektrik stansiyalarının tikintisini stimullaşdırır. Bu arada, günəş və külək generatoru kimi bərpa olunan enerji mənbələrindən daha az aktiv istifadə olunur.

Tədqiqatın həmmüəllifi, Harvard Universitetinin professoru Françeska Dominiçi faktiki tullantıların xeyli yüksək ola biləcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, sənayenin sürətlə genişlənməsi ekoloji nəticələrin daha yaxından öyrənilməsini və hakimiyyət tərəfindən məsuliyyətli yanaşmanı tələb edir.

Məlumat mərkəzlərinin böyüməsi ətraf mühit təşkilatları və yerli sakinlər arasında getdikcə daha çox narahatlıq doğurur. ABŞ-də bir sıra irimiqyaslı layihələrə etirazlar və məhkəmə iddiaları müşayiət olunub. Xüsusən Tennessi ştatının Memfis rayonunda sakinlər səs-küy və havanın çirkləndirilməsini əsas gətirərək İlon Maskın süni intellekt şirkəti ilə əlaqəli obyektlərin tikintisinə etiraz edirlər.

Dünyanın ən böyük məlumat mərkəzlərindən birinin planlaşdırıldığı Yuta ştatındakı "Stratos" layihəsi ilə bağlı ayrıca narahatlıqlar var. Onun proqnozlaşdırılan su istehlakı bölgədəki quraqlıq fonunda narahatlıq doğurur. Ayrı bir araşdırmada təxmin edilir ki, ən çox çirkləndirici qazıntı yanacağından istifadə obyektin enerji təchizatı üçün istifadə edilməsi əhalinin sağlamlığına təsirlər səbəbindən ildə 690 milyon dollara qədər iqtisadi itkiyə səbəb ola bilər.

"Stratos" layihəçiləri təbii qazdan istifadəni nəzərdən keçiriblər, lakin alternativ enerji mənbələrini də araşdırırlar. Layihə tənqidlər fonunda miqyasını azaltmaq üçün siyasi təzyiqlə üzləşib.

Digər xəbərlər