Qırğız Respublikası

Japarov: Nəvələrimə smartfonlardan istifadəni qadağan etmişəm
Region
Japarov: Nəvələrimə smartfonlardan istifadəni qadağan etmişəm
  • 24 iyun, 2026
  • 09:42
Tacikistan Azərbaycanın Yaşıl Enerji Dəhlizinə qoşulmaqda maraqlıdır - EKSKLÜZİV
Energetika
Tacikistan Azərbaycanın "Yaşıl Enerji Dəhlizi"nə qoşulmaqda maraqlıdır - EKSKLÜZİV
  • 23 iyun, 2026
  • 21:17
Sərhədlərin demarkasiyası çərçivəsində Özbəkistanın iki kəndi Qırğızıstana verilib
Region
Sərhədlərin demarkasiyası çərçivəsində Özbəkistanın iki kəndi Qırğızıstana verilib
  • 23 iyun, 2026
  • 18:31
Nazir müavini: Özbəkistan Xəzərdə donanma yaratmaq üçün gəmilər almağı nəzərdən keçirir
Region
Nazir müavini: Özbəkistan Xəzərdə donanma yaratmaq üçün gəmilər almağı nəzərdən keçirir
  • 23 iyun, 2026
  • 15:47
Azərbaycan daha iki ölkəyə alma tədarük etməyə başlayıb
ASK
Azərbaycan daha iki ölkəyə alma tədarük etməyə başlayıb
  • 23 iyun, 2026
  • 14:25
11-ci Hitay Vəqfi İncəsənət Müsabiqəsi bütün Türk Dünyası ölkələri üçün açıq elan edilir
Foto
İncəsənət
11-ci Hitay Vəqfi İncəsənət Müsabiqəsi bütün Türk Dünyası ölkələri üçün açıq elan edilir
  • 23 iyun, 2026
  • 11:00
Qırğızıstanın keçmiş deputatı mütəşəkkil cinayətkarlıqda şübhəli bilinib
Region
Qırğızıstanın keçmiş deputatı mütəşəkkil cinayətkarlıqda şübhəli bilinib
  • 23 iyun, 2026
  • 10:03
Azərbaycan Gürcüstandan avtomobil idxalını 2 dəfəyə yaxın azaldıb
Biznes
Azərbaycan Gürcüstandan avtomobil idxalını 2 dəfəyə yaxın azaldıb
  • 22 iyun, 2026
  • 17:11
Azərbaycan və Qırğızıstan nümayəndələri əməliyyatların planlaşdırılmasını müzakirə ediblər
Foto
Hərbi
Azərbaycan və Qırğızıstan nümayəndələri əməliyyatların planlaşdırılmasını müzakirə ediblər
  • 22 iyun, 2026
  • 11:13
Türkiyə TDT üzvləri arasında rəqəmsal iqtisadiyyat üzrə tərəfdaşlıq sazişini təsdiqləyib
Region
Türkiyə TDT üzvləri arasında rəqəmsal iqtisadiyyat üzrə tərəfdaşlıq sazişini təsdiqləyib
  • 20 iyun, 2026
  • 02:21
Azərbaycan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının energetika nazirlərinin iclasında təmsil olunub
Foto
Energetika
Azərbaycan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının energetika nazirlərinin iclasında təmsil olunub
  • 19 iyun, 2026
  • 10:16
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan hərbçiləri üçün təlim keçəcək
Video
Region
Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi Azərbaycan hərbçiləri üçün təlim keçəcək
  • 18 iyun, 2026
  • 18:21
Tokayev: TDT çərçivəsində məhkəmə əməkdaşlığı durmadan möhkəmlənir
Xarici siyasət
Tokayev: TDT çərçivəsində məhkəmə əməkdaşlığı durmadan möhkəmlənir
  • 18 iyun, 2026
  • 15:11
ICD Türk İnvestisiya Fondu ilə birgə Azərbaycanda KOB-ların kreditləşməsinə vəsait yönəldəcək
Maliyyə
ICD Türk İnvestisiya Fondu ilə birgə Azərbaycanda KOB-ların kreditləşməsinə vəsait yönəldəcək
  • 17 iyun, 2026
  • 19:12
Mikayıl Cabbarov: Azərbaycan Mərkəzi Asiya ölkələri ilə üç aktiv investisiya fondu yaradıb
Maliyyə
Mikayıl Cabbarov: "Azərbaycan Mərkəzi Asiya ölkələri ilə üç aktiv investisiya fondu yaradıb"
  • 17 iyun, 2026
  • 15:15
Şavkat Mirziyoyev: Orta Dəhliz Özbəkistanın əsas nəqliyyat layihələrindən biridir
Digər ölkələr
Şavkat Mirziyoyev: "Orta Dəhliz Özbəkistanın əsas nəqliyyat layihələrindən biridir"
  • 17 iyun, 2026
  • 11:14
1 ... 15 16 17 18 19 ... 41
Qırğız Respublikası: dağlıq coğrafiya, qədim köçəri irsi, İssık-Kul gölü və iqtisadiyyat

Qırğız Respublikası (və ya qısaca Qırğızıstan) — Mərkəzi Asiyanın şərqində, səfalı Tyan-Şan və Pamir-Alay dağ sistemlərinin qoynunda yerləşən, qədim köçəri mədəniyyətinə, unikal təbiətə və zəngin tarixə malik dənizə çıxışı olmayan suveren dövlətdir. "Mərkəzi Asiyanın İsveçrəsi" adlandırılan bu ölkə əzəmətli dağ zirvələri, ecazkar dağ gölləri və qonaqpərvər xalqı ilə tanınır. Aşağıda Qırğız Respublikasının coğrafiyası, tarixi, iqtisadiyyatı, mədəniyyəti və turizm potensialı haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.

1. Giriş: Coğrafi mövqe, sərhədlər və inzibati bölgü

Qırğızıstan Mərkəzi Asiyanın dağlıq regionunda yerləşir:

Sərhədlər: Şimalda və şimal-qərbdə Qazaxıstan, qərbdə Özbəkistan, cənub-qərbdə Tacikistan, şərqdə və cənub-şərqdə isə Çin Xalq Respublikası ilə həmsərhəddir.

Paytaxtı və əsas şəhərləri: Ölkənin paytaxtı və ən böyük şəhəri Bişkekdir. Digər əsas mədəni və iqtisadi mərkəzləri arasında qədim tarixi ilə seçilən Oş şəhəri, eləcə də Karakol və Calal-Abad yerləşir.

Relyef: Ölkə ərazisinin təqribən 90%-dən çoxu dağlardan ibarətdir. Burada dünyanın ən hündür dağ sistemlərindən olan Tyan-Şan və Pamir dağları ucalır. Ən hündür nöqtəsi olan Qələbə zirvəsi (7439 m) və Xan-Tengri zirvəsi alpinistlərin sevimli məkanlarındandır.

2. Təbiət möcüzələri və İssık-Kul gölü

Qırğızıstan təbii sərvətləri, xüsusilə də su ehtiyatları və unikal landşaftları ilə məşhurdur:

İssık-Kul gölü: Dünyanın ən böyük dağ göllərindən biri olan İssık-Kul (tərcümədə "isti göl") duzlu suya malikdir və qışda belə donmur. Ətrafındakı kurort zonaları və çimərlikləri ilə həm yerli, həm də xarici turistlərin əsas istirahət mərkəzidir.

Alp çəmənlikləri və milli parklar: Səfalı dərələr, gur axan dağ çayları, şəlalələr və şam meşələri ölkədə ekoturizmin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.

3. Qədim tarix və köçəri mədəniyyət

Qırğız xalqı minilliklərə söykənən zəngin tarixi, köçəri həyat tərzi və şifahi xalq yaradıcılığı irsinə malikdir:

"Manas" eposu: Qırğız xalqının milli kimliyinin və qəhrəmanlıq tarixinin simvolu olan, dünyanın ən uzun dastanlarından biri hesab edilən "Manas" eposu UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Yurta (Kiyiz üy) və ənənələr: Qırğızların tradisional yaşayış evi olan keçə yurta, eləcə də atçılıq mədəniyyəti, milli oyunlar (məsələn, kok-boru) köçəri irsinin ayrılmaz hissəsidir.

4. İqtisadiyyat, kənd təsərrüfatı və turizm

Qırğızıstanın iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı, dağ-mədən sənayəsi, energetika və turizm mühüm rol oynayır:

Aqrar sektor və təbii sərvətlər: Dağlıq rayonlarda heyvandarlıq (qoyunçuluq və atçılıq) geniş yayılmışdır. Ölkə qızıl yataqları və hidroenerji ehtiyatları (su ehtiyatları) baxımından zəngindir.

Turizm: Dağ turizmi, dağ xizək idmanı, trekinq marşrutları və ekoturizm ölkə iqtisadiyyatının sürətlə inkişaf edən gəlirli sahələrindən biridir.