Qırğız Respublikası

Şavkat Mirziyoyev Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun modernləşdirilməsindən sonra işə salınmasını alqışlayıb
İnfrastruktur
Şavkat Mirziyoyev Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun modernləşdirilməsindən sonra işə salınmasını alqışlayıb
  • 03 iyul, 2026
  • 13:14
Türküstana üz tutan Tbilisi – şimalın soyuğundan, cənubun istisindən qorunan Gürcüstan - ŞƏRH
Analitika
Türküstana üz tutan Tbilisi – "şimalın soyuğundan", "cənubun istisindən" qorunan Gürcüstan - ŞƏRH
  • 02 iyul, 2026
  • 15:52
AZPROMO: Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar var
Biznes
AZPROMO: Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar var
  • 02 iyul, 2026
  • 12:02
Türk dünyasının birliyi sayəsində yüz il əvvəlki arzular bu gün reallığa çevrilir - RƏY
Xarici siyasət
Türk dünyasının birliyi sayəsində yüz il əvvəlki arzular bu gün reallığa çevrilir - RƏY
  • 01 iyul, 2026
  • 14:18
Qırğızıstan yanacaq-sürtkü materiallarının tədarükü ilə bağlı Azərbaycana müraciət edib
Energetika
Qırğızıstan yanacaq-sürtkü materiallarının tədarükü ilə bağlı Azərbaycana müraciət edib
  • 01 iyul, 2026
  • 13:07
AMİNA prezidenti Kazım Qurbanov: Növbəti dünya çempionatından kubokla qayıtmağı hədəfləyirik
Fərdi
AMİNA prezidenti Kazım Qurbanov: "Növbəti dünya çempionatından kubokla qayıtmağı hədəfləyirik"
  • 01 iyul, 2026
  • 12:04
TDT çərçivəsində dövlət-din münasibətlərinin təkmilləşdirilməsi müzakirə olunub
Foto
Din
TDT çərçivəsində dövlət-din münasibətlərinin təkmilləşdirilməsi müzakirə olunub
  • 30 iyun, 2026
  • 17:25
Şuşada TDT ölkələri dövlət dini qurumları rəhbərlərinin Birinci görüşü başa çatıb - YENİLƏNİB
Foto
Xarici siyasət
Şuşada TDT ölkələri dövlət dini qurumları rəhbərlərinin Birinci görüşü başa çatıb - YENİLƏNİB
  • 30 iyun, 2026
  • 15:36
Bakıda Türk dünyası və beynəlxalq əməkdaşlıq mövzusu müzakirə olunub
Foto
Elm və təhsil
Bakıda "Türk dünyası və beynəlxalq əməkdaşlıq" mövzusu müzakirə olunub
  • 30 iyun, 2026
  • 14:57
Birinci Türkoloji Qurultayın elmi-mədəni irsi beynəlxalq konfransda müzakirə olunub
Foto
Elm və təhsil
Birinci Türkoloji Qurultayın elmi-mədəni irsi beynəlxalq konfransda müzakirə olunub
  • 30 iyun, 2026
  • 14:24
Qırğızıstan xarici işlər naziri Türkiyəyə səfər edəcək
Region
Qırğızıstan xarici işlər naziri Türkiyəyə səfər edəcək
  • 30 iyun, 2026
  • 14:17
Talantbek Taşibekov: Türk dövlətləri arasında müxtəlif sahələrdə təcrübə mübadiləsi zəruridir
Xarici siyasət
Talantbek Taşibekov: Türk dövlətləri arasında müxtəlif sahələrdə təcrübə mübadiləsi zəruridir
  • 30 iyun, 2026
  • 14:00
Türk Dünyası Həftəsi: ortaq tarixdən ortaq gələcəyə - ŞƏRH
Analitika
"Türk Dünyası Həftəsi": ortaq tarixdən ortaq gələcəyə - ŞƏRH
  • 29 iyun, 2026
  • 17:00
Janseit Tuymebayev: Türk dövlətləri ortaq türkoloji layihələr həyata keçirməlidirlər
Mədəniyyət siyasəti
Janseit Tuymebayev: Türk dövlətləri ortaq türkoloji layihələr həyata keçirməlidirlər
  • 29 iyun, 2026
  • 16:52
Bank rəhbəri: Bu il Azərbaycanın EDB-yə mümkün üzvlüyü ilə bağlı danışıqlar davam edəcək
Maliyyə
Bank rəhbəri: "Bu il Azərbaycanın EDB-yə mümkün üzvlüyü ilə bağlı danışıqlar davam edəcək"
  • 29 iyun, 2026
  • 14:02
TDT ölkələri dini qurum rəhbərləri Fəxri xiyabanı və Zəfər abidəsini ziyarət ediblər - ƏLAVƏ OLUNUB
Foto
Din
TDT ölkələri dini qurum rəhbərləri Fəxri xiyabanı və Zəfər abidəsini ziyarət ediblər - ƏLAVƏ OLUNUB
  • 29 iyun, 2026
  • 12:54
1 ... 13 14 15 16 17 ... 41
Qırğız Respublikası: dağlıq coğrafiya, qədim köçəri irsi, İssık-Kul gölü və iqtisadiyyat

Qırğız Respublikası (və ya qısaca Qırğızıstan) — Mərkəzi Asiyanın şərqində, səfalı Tyan-Şan və Pamir-Alay dağ sistemlərinin qoynunda yerləşən, qədim köçəri mədəniyyətinə, unikal təbiətə və zəngin tarixə malik dənizə çıxışı olmayan suveren dövlətdir. "Mərkəzi Asiyanın İsveçrəsi" adlandırılan bu ölkə əzəmətli dağ zirvələri, ecazkar dağ gölləri və qonaqpərvər xalqı ilə tanınır. Aşağıda Qırğız Respublikasının coğrafiyası, tarixi, iqtisadiyyatı, mədəniyyəti və turizm potensialı haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.

1. Giriş: Coğrafi mövqe, sərhədlər və inzibati bölgü

Qırğızıstan Mərkəzi Asiyanın dağlıq regionunda yerləşir:

Sərhədlər: Şimalda və şimal-qərbdə Qazaxıstan, qərbdə Özbəkistan, cənub-qərbdə Tacikistan, şərqdə və cənub-şərqdə isə Çin Xalq Respublikası ilə həmsərhəddir.

Paytaxtı və əsas şəhərləri: Ölkənin paytaxtı və ən böyük şəhəri Bişkekdir. Digər əsas mədəni və iqtisadi mərkəzləri arasında qədim tarixi ilə seçilən Oş şəhəri, eləcə də Karakol və Calal-Abad yerləşir.

Relyef: Ölkə ərazisinin təqribən 90%-dən çoxu dağlardan ibarətdir. Burada dünyanın ən hündür dağ sistemlərindən olan Tyan-Şan və Pamir dağları ucalır. Ən hündür nöqtəsi olan Qələbə zirvəsi (7439 m) və Xan-Tengri zirvəsi alpinistlərin sevimli məkanlarındandır.

2. Təbiət möcüzələri və İssık-Kul gölü

Qırğızıstan təbii sərvətləri, xüsusilə də su ehtiyatları və unikal landşaftları ilə məşhurdur:

İssık-Kul gölü: Dünyanın ən böyük dağ göllərindən biri olan İssık-Kul (tərcümədə "isti göl") duzlu suya malikdir və qışda belə donmur. Ətrafındakı kurort zonaları və çimərlikləri ilə həm yerli, həm də xarici turistlərin əsas istirahət mərkəzidir.

Alp çəmənlikləri və milli parklar: Səfalı dərələr, gur axan dağ çayları, şəlalələr və şam meşələri ölkədə ekoturizmin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.

3. Qədim tarix və köçəri mədəniyyət

Qırğız xalqı minilliklərə söykənən zəngin tarixi, köçəri həyat tərzi və şifahi xalq yaradıcılığı irsinə malikdir:

"Manas" eposu: Qırğız xalqının milli kimliyinin və qəhrəmanlıq tarixinin simvolu olan, dünyanın ən uzun dastanlarından biri hesab edilən "Manas" eposu UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.

Yurta (Kiyiz üy) və ənənələr: Qırğızların tradisional yaşayış evi olan keçə yurta, eləcə də atçılıq mədəniyyəti, milli oyunlar (məsələn, kok-boru) köçəri irsinin ayrılmaz hissəsidir.

4. İqtisadiyyat, kənd təsərrüfatı və turizm

Qırğızıstanın iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı, dağ-mədən sənayəsi, energetika və turizm mühüm rol oynayır:

Aqrar sektor və təbii sərvətlər: Dağlıq rayonlarda heyvandarlıq (qoyunçuluq və atçılıq) geniş yayılmışdır. Ölkə qızıl yataqları və hidroenerji ehtiyatları (su ehtiyatları) baxımından zəngindir.

Turizm: Dağ turizmi, dağ xizək idmanı, trekinq marşrutları və ekoturizm ölkə iqtisadiyyatının sürətlə inkişaf edən gəlirli sahələrindən biridir.