Mixeil Saakaşvili (gürc. მიხეილ სააკაშვილი, ukr. Михеіл Саакашвілі; 21 dekabr 1967-ci ildə Tbilisi şəhərində anadan olub) — gürcü və ukraynalı siyasətçi, hüquqşünas, Gürcüstanın üçüncü prezidenti (2004–2013). Tbilisi State Universitetinin hüquq fakültəsini bitirdikdən sonra o, ABŞ-ın Kolumbiya Universiteti və Corc Vaşinqton Universitetində, eləcə də Fransanın Strasburq İnsan Haqları İnstitutunda beynəlxalq hüquq sahəsində dərin təhsil almışdır. 1990-cı illərin sonlarında Eduard Şevardnadzenin komandasına qoşularaq parlament deputatı və ədliyyə naziri vəzifələrini icra etmiş, lakin sonradan mövcud hakimiyyətin korrupsiya siyasətinə qarşı çıxaraq sərt müxalifətə keçmişdir.
2003-cü ilin noyabrında baş vermiş məşhur "Qəhrəmanlar İnqilabı"nın (Rose Revolution) əsas liderlərindən biri olan Saakaşvili qansız xalq hərəkatı nəticəsində hakimiyyətə gəlmişdir. 2004-cü ilin yanvarında ölkənin ən gənc prezidenti seçilən Mixeil Saakaşvili Gürcüstanda köklü və sərt islahatlar dalğasına start vermişdir:
Korrupsiyaya qarşı mübarizə: Öлкədə total korrupsiyanın kökünü kəsmək məqsədilə dövlət aparatında, xüsusilə yol polisində və lisenziyalaşdırma sistemində radikal islahatlar aparılmış, nəticədə Gürcüstan qısa müddətdə şəffaflıq indekslərində irəliyə çıxmışdır.
İqtisadi liberalizasiya: Qərb tipli azad bazar iqtisadiyyatı qurulmuş, xarici investisiyaların cəlb olunması üçün vergi sistemi maksimum sadələşdirilmişdir.
Dövlət institutlarının qurulması: Müasir polis sistemi, güclü sərhəd xidməti və elektron idarəetmə mərkəzləri (Ad 速 (Public Hall) sistemləri) yaradılmışdır.
Lakin onun hakimiyyət dövrü eyni zamanda sərt idarəetmə üsulları, mətbuat azadlığı ilə bağlı problemlər və ən əsası, 2008-ci ilin avqust ayında Rusiya ilə baş verən beşgünlük müharibə və nəticədə Abxaziya və Cənubi Osetiya üzərində nəzarətin tamamilə itirilməsi kimi ağır geosiyasi sınaqlarla yadda qalmışdır.
2013-cü ildə prezidentlik müddəti başa çatdıqdan və hakimiyyətə "Gürcü arzusu" koalisiyası gəldikdən sonra Saakaşvili Gürcüstanı tərk etməli olmuşdur (ona qarşı bir sıra cinayət işləri qaldırılmışdı). O, fəaliyyətini Ukraynada davam etdirmişdir:
Odessa vilayətinin qubernatoru: 2015-ci ildə Ukrayna prezidenti Pyotr Poroşenko tərəfindən Odessa vilayətinin dövlət administrasiyasının rəhbəri təyin olunmuş və orada da korrupsiyaya qarşı islahatlar aparmağa çalışmışdır.
Ukrayna vətəndaşlığı böhranı: Ukrayna və Gürcüstan vətəndaşlığı arasında bir neçə dəfə status dəyişikliyi yaşadıqdan sonra, 2019-cu ildə Vladimir Zelenski tərəfindən Ukrayna vətəndaşlığı bərpa olunmuş və o, Ukraynada Milli İslahatlar Şurasının İcraiyyə Komitəsinin sədri təyin edilmişdir.
2021-ci ilin payızında Mixeil Saakaşvili Gürcüstanda keçiriləcək bələdiyyə seçkiləri öncəsi gizli şəkildə yük maşınında ölkəyə qayıtmış və dərhal Tbilisidə hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən həbs olunmuşdur. Onsuz da qiyabi olaraq məhkum edildiyi işlər əsasında həbsxanaya göndərilən Saakaşvili uzun müddət aclıq aksiyaları keçirmiş, səhhətinin kəskin pisləşməsi səbəbindən həm yerli, həm də beynəlxalq hüquq müdafiəçilərinin, eləcə də Qərb siyasətçilərinin diqqət mərkəzində olmuşdur. Onun həbsdə olması Gürcüstanın daxili siyasətində və Qərb-Gürcüstan münasibətlərində hələ də ən həssas və mübahisəli mövzulardan biri olaraq qalmaqdadır.
Bakı 28° C
