Maxtı Makkayev

Maxtı Makkayev — adı Azərbaycan idmanının beynəlxalq arenada əldə etdiyi ən yeni uğurlarla qırılmaz şəkildə bağlı olan görkəmli Rusiya mütəxəssisi, ağır atletika üzrə əməkdar məşqçidir. 2023-cü ilin sonunda Azərbaycanın kişilərdən ibarət milli komandasına rəhbərlik edərək, o, ən qısa müddətdə komandanı uzunmüddətli böhrandan çıxarmağı və Avropa körpücüyündə qorxulu qüvvə statusunu ona qaytarmağı bacardı.

2026-cı ilə qədər Azərbaycan komandasının baş məşqçisi postunu tərk edən Maxtı Makkayev özündən sonra təkcə qızıl medallar toplusu deyil, həm də gənc, taktiki cəhətdən savadlı idmançılardan ibarət güclü bir fundament qoyub getdi.

Azərbaycan yığmasına gəlişi: Çağırış və inkişaf

Maxtı Makkayev uzun müddət Rusiya Federasiyasının ağır atletika sistemində uğurla çalışıb. Əslən Kabarda-Balkariyadan olan mütəxəssis, sərt nizam-intizamı və ağır atletika hərəkətlərinin biomexanikasını dərindən anlaması ilə fərqlənərək, bir sıra görkəmli idmançılar (o cümlədən Olimpiya Oyunlarının mükafatçıları) yetişdirib.

2023-cü ilin sonlarına doğru Azərbaycan ağır atletikasının sistemli şəkildə yenilənməyə ehtiyacı var idi. Yığmaya yeni məşq metodikası, psixoloji təkan və qələbə ənənələrinin bərpası tələb olunurdu. 2023-cü ilin dekabrında Azərbaycan Ağır Atletika Federasiyası strateji cəhətdən düzgün addım ataraq Makkayevi baş məşqçi postuna dəvət etdi.

Diqqətəlayiq haldır ki, Makkayev Bakıda unikal beynəlxalq məşqçi qərargahı formalaşdırdı. Onun əsas köməkçisi tanınmış ukraynalı mütəxəssis, Olimpiya Oyunlarının mükafatçısı Denis Qotfrid oldu. Bu Rusiya-Ukrayna dueti əyani şəkildə nümayiş etdirdi ki, peşəkar idman dünyasında əsas meyarlar peşəkarlıq və təmsil etdikləri ölkənin bayrağı altında ümumi nəticəyə köklənməkdir.

Sofiyada tarixi zəfər (Avropa Çempionatı 2024)

Maxtı Makkayev və onun yetirmələrinin ilk böyük uğuru və əsas imtahanı 2024-cü ilin fevralında Sofiyada (Bolqarıstan) keçirilən ağır atletika üzrə Avropa Çempionatı oldu. Məhz bu turnirdə Azərbaycanın böyüklər arasında qitə birinciliklərindəki 12 illik "qızıl həsrətinə" son qoyuldu.

Turnirin qalibi 109 kq çəki dərəcəsində çıxış edən azərbaycanlı ağır atlet Dadaş Dadaşbəyli oldu. Makkayevin savadlı taktiki rəhbərliyi altında idmançı fenomenal nəticə göstərdi:

Birdən qaldırma: 176 kq (Kiçik qızıl medal).

Təkanla qaldırma: 212 kq (Kiçik qızıl medal).

İki hərəkətin cəmi: 388 kq (Avropanın mütləq qızıl medalı).

Sonradan Maxtı Makkayevin özünün idman nəşrlərinə verdiyi müsahibədə bildirdiyi kimi, qələbə soyuqqanlı hesablama sayəsində əldə edilib. Məşqçilər qərargahı əsas rəqibləri — bolqarıstanlı Xristo Xristov və gürcüstanlı Zaza Lomtadzeni diqqətlə izləyirdi. Rəqiblərin ilkin sifarişlərini görən Makkayev rasional olaraq Dadaşbəylinin başlanğıc çəkisini 172 kq-a endirdi ki, bu da idmançıya körpücüyü hiss etməyə, hər üç yanaşmanı inamla yerinə yetirməyə və rəqiblərini mənəvi cəhətdən sındırmağa imkan verdi.

Gənclərin inkişafı və antidopinq siyasəti

Makkayevin fəlsəfəsi heç vaxt yalnız hazır ulduzlarla işləməklə məhdudlaşmayıb. O, Bakıdakı ilk günlərindən heyətin gəncləşdirilməsinə mərc etdi. Bütün 2024 və 2025-ci illər gələcək Olimpiya dövrləri üçün ehtiyat qüvvələrin hazırlanması bayrağı altında keçdi.

Məşqçi dəfələrlə vurğulayırdı: "Gənclər bizim gələcəyimizdir. Peşəkar idmançı idman və həyat məqsədlərini aydın şəkildə dərk edərək körpücüyə motivasiyalı şəkildə çıxmalıdır".

Zəhmət tələb edən seleksiya və yorucu təlim-məşq toplanışlarının nəticəsi yeniyetmə və gənclər arasında birinciliklərdə əldə olunan qələbələr oldu (o cümlədən 2025-ci ilin yazında Avropa çempionu İsa Rüstəmovun qızıl medalı).

Vacib aspektlərdən biri də Makkayevin Federasiyanın "təmiz idman" kursunu davam etdirməsi idi. Beynəlxalq təşkilatların (IWF) sərt nəzarəti şəraitində məşqçi qadağan olunmuş stimulyatorları tamamilə istisna edən, əsas diqqəti düzgün bərpaya, farmakoloji gigiyenaya və idman qidalanmasına yönəldən bir hazırlıq sistemi qurdu.

Məşqçinin irsi və MDB üçün əhəmiyyəti

Maxtı Makkayevin Azərbaycanın kişilərdən ibarət milli komandasının baş məşqçisi postundan getməsi parlaq və son dərəcə məhsuldar bir fəslin başa çatmasını göstərdi. Azərbaycanın və MDB ölkələrinin idman ictimaiyyəti üçün onun fəaliyyət dövrü yüksək nailiyyətlər idmanında böhran menecmentinin etalon nümunəsi oldu.

Bu gün Azərbaycanın ağır atletikası ayaq üstə möhkəm dayanıb. Makkayevin sabiq yetirmələri Dünya Çempionatlarına və Olimpiadaya hazırlıqlarını davam etdirirlər, görkəmli Rusiya mütəxəssisi ilə çiyin-çiyinə işləyərək təcrübə toplayan yerli Azərbaycan məşqçiləri isə onun metodikalarını uşaq-gənclər məktəblərində uğurla tətbiq edirlər. Maxtı Makkayevin adı Azərbaycanın idman ensiklopediyasına ölkəyə böyük ağır atletika qələbələrinin dadını qaytaran mütəxəssis kimi yazılıb.