İsrael Kats — İsrail siyasətinin veteranı, "Likud" partiyasının üzvü və İsrailin hazırkı müdafiə naziridir. 2024-cü ilin noyabrında Yoav Qallantın istefasından sonra bu posta gələn Kats, 2026-cı ilin martına qədər İrana və onun regional müttəfiqlərinə qarşı misilsiz hərbi kampaniyanın əsas mülki rəhbərinə çevrilib. Onun rəhbərlik üslubu həddindən artıq sərtliyi, kompromislərdən imtina etməsi və İsrail Dövlətinin təhlükəsizlik sərhədlərini radikal şəkildə dəyişmək istəyi ilə xarakterizə olunur.
İsrael Katsın və Baş Qərargah rəisi Eyal Zamirin birbaşa rəhbərliyi altında "Nərildəyən Şir" (Roaring Lion) əməliyyatı planlaşdırılıb və həyata keçirilib.
Münaqişə zamanı Katsın əsas nailiyyətləri və bəyanatları:
Zərbələrin intensivliyi: 2026-cı il martın 25-də Kats rəsmən təsdiqlədi ki, İsrail Hərbi Hava Qüvvələri İrandakı obyektlərə 15 000-dən çox döyüş sursatı atıb. Bu, 2025-ci ilin "Yeuda Qalxanı" əməliyyatının miqyasından dörd dəfə çoxdur.
Rəhbərliyin ləğvi: Tehrandakı "qərar qəbul etmə mərkəzlərinə" zərbələri məhz Kats sanksiyalaşdırıb. Martın 17-də o, Əli Laricaninin (İranın Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının rəhbəri) və Qolamreza Süleymaninin (Bəsic komandanı) məhv edildiyini elan etdi.
Liderlərə ultimatum: Martın əvvəlində Kats bəyan etdi: "İranın hər hansı yeni lideri ləğv hədəfi olacaq — adının nə olmasından və harada olmasından asılı olmayaraq".
24 mart 2026-cı ildə İsrael Kats şimal cəbhəsində münaqişənin gedişatını köklü şəkildə dəyişən tarixi bir bəyanat verdi. O, Cənubi Livan üzərində Litani çayına qədər tam hərbi nəzarətin (Livan ərazisinin təxminən 10%-i) qurulduğunu elan etdi.
Katsın Livanla bağlı əsas tezisləri:
Bufer zonası: Kats işğalı İsrailin şimalının atəşə tutulmasını istisna etmək üçün "müdafiə baryeri" yaratmaq zərurəti ilə əsaslandırdı.
"Təmiz sahə" prinsipi: Nazir sərt prinsip elan etdi: "Terrorun və raketlərin olduğu yerdə nə ev, nə də sakin olacaq — orada ordu olacaq".
İnfrastrukturun məhv edilməsi: Onun əmri ilə Litani çayı üzərindəki bütün körpülər partladılıb ki, Livanın cənubu Beyrutdan tamamilə təcrid olunsun.
Məsuliyyət sahəsi Cari status (Mart 2026) Qəzza zolağı Müddətsiz hərbi iştirakın dəstəklənməsi və "təhlükəsizlik zonalarının" genişləndirilməsi. İran Tehranın hökumət və istehsalat infrastrukturu daxil olmaqla hədəflər siyahısının genişləndirilməsi. Cənubi Livan Reydlərdən Litani çayına qədər tammiqyaslı işğala keçid. Suriya Sərhədyanı rayonlar üzərində nəzarətin "qeyri-müəyyən müddətə" saxlanılması.İsrail daxilində İsrael Kats Benyamin Netanyahunun ən sadiq müttəfiqlərindən biri və təhlükəsizlik kabinetinin ən sağ qanadını təmsil edən şəxs kimi görülür. Onun 2026-cı ildəki hərəkətləri ərazilərin ilhaqına (anneksiyasına) çağıran millətçi qüvvələr tərəfindən (xüsusən Bezalel Smotriç bu ideyanı dəstəkləyir) rəğbətlə qarşılanır, lakin BMT və hüquq müdafiə təşkilatları (HRW) tərəfindən "beynəlxalq normalara açıq məhəl qoymama" səbəbindən kəskin tənqid olunur.
2026-cı ilin mart ayının sonuna olan vəziyyətə görə, İsrael Kats "total müharibə" naziri rolunu möhkəmləndirib. Onun strategiyası sadəcə düşmənləri çəkindirməyə deyil, İranın hərbi potensialını fiziki olaraq məhv etməyə və Livan və Qəzza ilə sərhədlərdə yeni ərazi reallıqları yaratmağa yönəlib.
Bakı 30° C
