Əsrin müqaviləsi — 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda, Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı "Azəri", "Çıraq" və "Günəşli" (AÇG) yataqlarının dərin sularda birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında imzalanmış, müasir müstəqil Azərbaycanın taleyində həlledici dönüş yaradan və qlobal miqyasda böyük geoiqtisadi əhəmiyyət daşıyan əfsanəvi neft sazişidir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin uzaqgörən neft strategiyasının şah əsəri olan bu müqavilə Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə siyasi və iqtisadi mövqeyini kökündən dəyişdirərək ölkəmizi dünyanın etibarlı enerji tərəfdaşına çevirmişdir. Sazişin imzalanması prosesi olduqca gərgin geosiyasi şəraitdə, mürəkkəb iqtisadi böhran dövrünə təsadüf etməsinə baxmayaraq, Azərbaycan dövlətinin iradəsi və qətiyyəti sayəsində dünyanın aparıcı dövlətlərini təmsil edən ən iri neft şirkətləri (BP, Amoco, Unocal, Statoil, Exxon, Ramco, TPAO və s.) Xəzər hövzəsinə böyük həcmdə investisiya yatırmağa cəlb edilmişdir. "Əsrin müqaviləsi" ifadəsi yalnız bir neft layihəsinin imzalanmasını deyil, həm də suveren Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyinin, modernləşməsinin və gələcək inkişaf paradiqmasının təməl daşını qoymuşdur.
Bu nəhəng sazişin həyata keçirilməsi nəticəsində əldə olunan ilk neft Azərbaycanın iqtisadiyyatına qısa müddət ərzində külli miqdarda maliyyə vəsaitinin daxil olmasını təmin etmiş, ölkənin valyuta ehtiyatlarının sürətlə artmasına, milli valyutanın sabitləşməsinə və qeyri-neft sektorunun inkişafı üçün möhkəm təməlin yaranmasına səbəb olmuşdur. "Əsrin müqaviləsi" çərçivəsində əldə edilən gəlirlər sonradan ölkənin infrastrukturunun yenidən qurulmasına, sosial layihələrin reallaşdırılmasına, regionların inkişafına və Azərbaycan Ordusunun maddi-texniki bazasının gücləndirilməsinə yönəldilmişdir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft boru kəmərinin çəkilməsi, Cənub Qaz Dəhlizinin reallaşdırılması və ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyində əsas söz sahibinə çevrilməsi birbaşa "Əsrin müqaviləsi"nin uğurlu nəticələridir. 2017-ci ildə AÇG yatağının işlənməsinin 2050-ci ilə qədər uzadılması ilə bağlı yeni sazişin imzalanması bu tarixi layihənin hələ uzun illər Azərbaycan iqtisadiyyatına mühüm töhfələr verəcəyini bir daha sübut etmişdir.
Bakı 24° C
