Cenevrə Konvensiyası

İƏT rəsmisi: İtkin şəxslərin ailələrinin həqiqəti bilmək hüququ təmin edilməlidir
Xarici siyasət
İƏT rəsmisi: İtkin şəxslərin ailələrinin həqiqəti bilmək hüququ təmin edilməlidir
  • 07 oktyabr, 2026
  • 13:27
Beruto: İtkin düşmüş şəxslər probleminin həlli mütəxəssislərin sistemli hazırlığını tələb edir
Xarici siyasət
Beruto: İtkin düşmüş şəxslər probleminin həlli mütəxəssislərin sistemli hazırlığını tələb edir
  • 07 oktyabr, 2026
  • 11:10
Milli Məclis 27 Sentyabr – Anım Günü ilə əlaqədar Bəyanat qəbul edib - YENİLƏNİB
Milli Məclis
Milli Məclis 27 Sentyabr – Anım Günü ilə əlaqədar Bəyanat qəbul edib - YENİLƏNİB
  • 30 sentyabr, 2026
  • 11:18
The Telegraph: Bəndər-Abbas limanı tamamilə təcrid olunub
Digər ölkələr
"The Telegraph": Bəndər-Abbas limanı tamamilə təcrid olunub
  • 18 iyul, 2026
  • 20:14
Sahibə Qafarova: Silahlı münaqişələr zamanı ətraf mühitin qorunması təkcə ekoloji problem deyil
Daxili siyasət
Sahibə Qafarova: Silahlı münaqişələr zamanı ətraf mühitin qorunması təkcə ekoloji problem deyil
  • 09 iyul, 2026
  • 17:50
RF-nin Ukraynadakı Azərbaycan mülkiyyətinə hücumları – Moskva körpüləri yandırır - ŞƏRH
Analitika
RF-nin Ukraynadakı Azərbaycan mülkiyyətinə hücumları – Moskva körpüləri yandırır - ŞƏRH
  • 07 iyul, 2026
  • 18:00
Hipper: Aİ Rusiyanın təhdidlərindən sonra nümayəndəliyini Kiyevdən təxliyə etmək niyyətində deyil
Digər ölkələr
Hipper: Aİ Rusiyanın təhdidlərindən sonra nümayəndəliyini Kiyevdən təxliyə etmək niyyətində deyil
  • 26 may, 2026
  • 16:24
Kütləvi məzarlıqlar və mina terroru: Ermənistan beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirmir - ŞƏRH
Analitika
Kütləvi məzarlıqlar və mina terroru: Ermənistan beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetirmir - ŞƏRH
  • 01 may, 2026
  • 17:43
Mülki infrastruktura dron hücumu təşkil etmək acizlik əlamətidir - RƏY
Xarici siyasət
Mülki infrastruktura dron hücumu təşkil etmək acizlik əlamətidir - RƏY
  • 05 mart, 2026
  • 16:00
Ombudsman Xocalı soyqırımı ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlar və dünya ictimaiyyətinə çağırış edib
Daxili siyasət
Ombudsman Xocalı soyqırımı ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlar və dünya ictimaiyyətinə çağırış edib
  • 23 fevral, 2026
  • 14:11
Milli Məclis Zəfər Gününün beşinci ildönümü ilə bağlı bəyanatı qəbul edib - YENİLƏNİB-2
Milli Məclis
Milli Məclis Zəfər Gününün beşinci ildönümü ilə bağlı bəyanatı qəbul edib - YENİLƏNİB-2
  • 31 oktyabr, 2025
  • 16:18
Gəncənin raket atəşinə tutulması əmrinin Ermənistan rəhbərliyi tərəfindən verildiyi məhkəmədə növbəti dəfə təsdiqlənib
Foto
Hadisə
Gəncənin raket atəşinə tutulması əmrinin Ermənistan rəhbərliyi tərəfindən verildiyi məhkəmədə növbəti dəfə təsdiqlənib
  • 06 oktyabr, 2025
  • 20:33
Məhkəmədə Ermənistan ordusunun Gəncəyə raketlər zərbələri endirməsi ilə bağlı sənədlər elan edilib
Hadisə
Məhkəmədə Ermənistan ordusunun Gəncəyə raketlər zərbələri endirməsi ilə bağlı sənədlər elan edilib
  • 06 oktyabr, 2025
  • 14:12
MM Anım Gününün beşinci ildönümü ilə bağlı bəyanat qəbul edib - YENİLƏNİB-2 - TAM MƏTN
Milli Məclis
MM Anım Gününün beşinci ildönümü ilə bağlı bəyanat qəbul edib - YENİLƏNİB-2 - TAM MƏTN
  • 30 sentyabr, 2025
  • 17:00
Azərbaycanlı itkinlərin ailə üzvləri BMT-nin Cenevrədəki ofisinin qarşısında aksiya keçiriblər
Foto
Xarici siyasət
Azərbaycanlı itkinlərin ailə üzvləri BMT-nin Cenevrədəki ofisinin qarşısında aksiya keçiriblər
  • 30 avqust, 2025
  • 13:40
Azərbaycanlı itkinlərin ailə üzvləri ilk dəfə BMT-də qəbul edilib
Foto
Xarici siyasət
Azərbaycanlı itkinlərin ailə üzvləri ilk dəfə BMT-də qəbul edilib
  • 28 avqust, 2025
  • 19:22
1 2 3 ... 25

Cenevrə Konvensiyası: beynəlxalq humanitar hüququn əsası, müharibə qaydaları və mülki əhalinin müdafiəsi

Bu səhifədə 1949-cu il Cenevrə konvensiyaları və onların Əlavə Protokolları ilə bağlı xəbərlər toplanıb: beynəlxalq humanitar hüququn tətbiqi, hərbi əsirlərin və mülki əhalinin müdafiəsi, müharibə cinayətləri, Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin fəaliyyəti, hüquqşünas və ekspert şərhləri. Teq jurnalistlər, hüquqşünaslar, tələbələr və silahlı münaqişələrin hüquqi tərəfi ilə maraqlanan hər kəs üçün nəzərdə tutulub. Yeni materiallar dərc olunduqca səhifə yenilənir.

Cenevrə konvensiyaları nədir?

Cenevrə konvensiyaları silahlı münaqişələr zamanı insanların müdafiəsini tənzimləyən beynəlxalq müqavilələrdir. Müasir dörd konvensiya 1949-cu il avqustun 12-də qəbul edilib. Onlar müharibədə iştirak etməyən və döyüşdən çıxmış şəxslərin hüquqlarını müəyyən edir. Bu sənədlər beynəlxalq humanitar hüququn əsas hissəsi sayılır və dünya dövlətlərinin böyük əksəriyyəti tərəfindən qəbul edilib.

Dörd konvensiya

  • I Konvensiya quruda silahlı qüvvələrin yaralı və xəstələrinin müdafiəsini nəzərdə tutur;
  • II Konvensiya dənizdə yaralı, xəstə və gəmi qəzasına uğrayanların müdafiəsini tənzimləyir;
  • III Konvensiya hərbi əsirlərlə rəftarı müəyyən edir;
  • IV Konvensiya mülki əhalinin, o cümlədən işğal olunmuş ərazilərdə yaşayanların müdafiəsini əhatə edir.

Konvensiyaların hər dördü üçün ortaq olan 3-cü maddə beynəlxalq xarakter daşımayan münaqişələrdə də minimum qaydalar müəyyən edir.

Əlavə Protokollar

Konvensiyalar 1977-ci ildə iki Əlavə Protokolla tamamlanıb. Birinci protokol beynəlxalq silahlı münaqişələrdə, ikinci protokol isə daxili münaqişələrdə müdafiə qaydalarını genişləndirir. 2005-ci ildə üçüncü Əlavə Protokol qəbul edilib, o, Qızıl Kristal əlavə fərqləndirici emblemini təsis edir. Dövlətlərin bu protokollara münasibəti müxtəlifdir, teqdə bu fərqlər ayrıca izah edilir.

Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsi

Konvensiyaların tətbiqinə nəzarətdə və humanitar fəaliyyətdə Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin (BQXK) rolu böyükdür. Teqdə komitənin açıqlamaları, əsirlərə və itkin düşənlərə dair fəaliyyəti, münaqişə zonalarına səfərləri və humanitar yardım barədə materiallar dərc olunur.

Hüquqi və siyasi kontekst

Teq Cenevrə konvensiyalarına istinad edilən hadisələri işıqlandırır: hərbi əsirlərin saxlanması və mübadiləsi, itkin düşmüş şəxslər, mülki infrastrukturun hədəfə alınması, müharibə cinayətlərinin araşdırılması və beynəlxalq məhkəmələrdə baxılan işlər. Tərəflərin bəyanatları bir-birindən ayrılır, pozuntu iddiaları təsdiqlənmiş fakt kimi deyil, mənbənin mövqeyi kimi verilir.

Rəsmi mövqe və şərh

Dövlət qurumlarının, beynəlxalq təşkilatların açıqlamaları ekspert şərhlərindən və analitik rəylərdən ayrıca təqdim olunur. Hüquqi qiymətləndirmələr müəllifin və ya mənbənin mövqeyi kimi verilir.

Teqdə hansı materiallar var?

  • konvensiyaların və protokolların mətni, tarixçəsi və izahı;
  • hərbi əsirlər və itkin düşmüş şəxslər mövzusu;
  • mülki əhalinin müdafiəsi və müharibə cinayətləri;
  • BQXK və digər humanitar təşkilatların fəaliyyəti;
  • beynəlxalq məhkəmələr və hüquqi proseslər;
  • dövlətlərin və beynəlxalq təşkilatların açıqlamaları;
  • hüquqşünas və ekspert şərhləri;
  • foto və video materiallar.

Niyə bu teqi izləmək lazımdır?

Teq Cenevrə konvensiyaları ilə bağlı bütün materialları bir yerdə tapmağa imkan verir: hüquqi arayışlardan aktual hadisələrə qədər. Səhifə hər yeni materialla yenilənir. Yenilikləri qaçırmamaq üçün teqi izləyin.