Yeni il — Qriqori təqviminə əsasən cari ilin başa çatması və növbəti ilin ilk gününün (1 yanvar) başlanması münasibətilə bütün dünyada qeyd olunan ən qədim və ən populyar bayramlardan biridir. İnsanların yeni ümidlər, arzular və planlarla qarşıladığı bu bayram qlobal miqyasda demək olar ki, hər bir ölkədə fərqli mədəni ənənələrlə müşayiət olunur. Yeni ilin qeyd olunması tarixi qədim Mesopotamiyaya qədər gedib çıxır; lakin təqvim sistemlərinin dəyişməsi ilə yanvarın 1-i yeni ilin başlanğıcı kimi qəbul edilmişdir.
Yeni il bayramı özünəməxsus simvolları və rəmzləri ilə digər bayramlardan fərqlənir:
Yeni il yoltqası (Şam ağacı): Bayramın əsas atributu olub, evlərin, küçələrin və meydanların bəzədilməsində istifadə olunur. Rəngbərəng işıqlar, oyuncaqlar və giləmeyvələrlə bəzədilən şam ağacı yenilənmə və həyat simvoludur.
Şaxta baba və Qarqız: Xüsusiləuşaqların səbirsizliklə gözlədiyi, uşaqlara hədiyyələr paylayan nağıl qəhrəmanları. Dünyanın müxtəlif ölkələrində bu obraz Santa Klaus, Cek Frost və ya müxtəlif yerli adlarla tanınır.
Bayram süfrəsi və ailə yığıncağı: Yeni il gecəsi ailə üzvlərinin və dostların bir araya gələrək zəngin bayram süfrəsi arxasında ilin yekunlarını vurğulaması və yeni ili birlikdə qarşılaması əsas adətlərdəndir.
Atəşfəşanlıq və geriyə sayım: Saat əqrəbləri gecə yarısını (00:00) göstərdikdə səmaya atılan möhtəşəm atəşfəşanlıqlar, şampan şərabı açılması və 10-dan geriyə sayım bayramın ən coşqulu anlarıdır.
Dünyanın müxtəlif nöqtələrində Yeni il fərqli vaxtlarda və özünəməxsus adətlərlə qarşılanır. Məsələn, Asiya ölkələrində Ay təqviminə əsaslanan Çin Yeni ili qeyd edildiyi halda, Qərbdə və Azərbaycanda Qriqori təqvimi əsas götürülür. Azərbaycanda Yeni il dövlət səviyyəsində geniş qeyd olunan, xalq tərəfindən sevilən əsas bayramlardandır. Bakının mərkəzi meydanlarında, parklarında bayram yarmarkaları təşkil olunur, nəhəng şam ağacları quraşdırılır və möhtəşəm konsert proqramları təqdim edilir.
Yeni il həm də insanların həyatında yeni səhifə açmaq, köhnə səhvləri geridə qoymaq və yeni hədəflər müəyyən etmək üçün psixoloji bir sərhəddir. İnsanlar bu dövrdə gələcək il üçün idman, karyera, şəxsi inkişaf və sağlamlıqla bağlı "yeni il qərarları" (new year resolutions) verir, gələcəyə pozitiv enerji ilə baxırlar.
Bakı 26° C
