Qroznı (çeç. Соьлжа-ГӀала) — Çeçen Respublikasının paytaxtı, Şimali Qafqazın ən iri, dinamik inkişaf edən və iqtisadi cəhətdən mühüm şəhərlərindən biridir. Sunja çayının hər iki sahilində, Sunja silsiləsinin ətəyində yerləşən bu şəhər Rusiya cənubunun böyük inzibati, elmi, mədəni və nəqliyyat qovşağıdır. İki əsrlik tarixi, zəngin milli ənənələri və XXI əsrin müasir memarlıq tendensiyalarını özündə birləşdirən Qroznı son onilliklərdə möhtəşəm dirçəliş yolu keçərək regionun ən abad, təhlükəsiz və səliqəli meqapolislərindən birinə çevrilmişdir. Unikal atmosferi, şərq qonaqpərvərliyi və əzəmətli memarlıq ansamblları hər il minlərlə turistin diqqətini cəlb edir.
Qalanın əsası: Şəhərin tarixi 22 iyun 1818-ci ildə general A.P. Yermololovun əmri ilə Sunja çayı sahilində rusların Qroznaya qalasının tikilməsi ilə başlayır. Qalanın adı həmin tarixi dövrün hərbi-strateji xarakterini əks etdirirdi.
Şəhər statusu: Hərbi əhəmiyyətini itirdikdən sonra, 1870-ci ildə qala Terek vilayətinin dairə şəhəri statusunu aldı. Karvan yollarının kəsişməsində yerləşən Qroznı tezliklə şтas yarmarkaları və inkişaf edən tacir zümrəsi ilə bütün Öncəqafqazın iri ticarət mərkəzinə çevrildi.
Neft sənayesinin doğuluşu: XIX əsrin sonlarında şəhər ətrafında Qroznı neft rayonunun sənaye üsulu ilə işlənilməsinə başlandı. Dəmir yolunun çəkilməsi və iri kapitalın cəlb olunması Qroznını ölkəni strateji yanacaqla təmin edən sənaye nəhənginə çevirdi.
İnzibati mərkəz: 1922-ci ildən Çeçen Muxtar Vilayətinin, 1936-cı ildən isə Çeçen-İnquş MSSR-in paytaxtı oldu. Böyük Vətən Müharibəsi illərində şəhər cəbhəni yanacaqla təmin edən əsas mərkəzlərdən biri idi. 2015-ci ildə Qroznıya Rusiya Federasiyasının fəxri adı — «Hərbi şöhrət şəhəri» verildi.
«Çeçenistanın Ürəyi» məscidi: Şəhərin mərkəzində yerləşən Əhməd-Hacı Qadırov adına məscid Avropanın ən böyük və gözəl məscidlərindən biridir. Klassik osmanlı üslubunda tikilmiş məscid, zərif minarələri və geniş park zonası ilə müasir Çeçenistanın əsas simvoludur.
«Qroznı-Siti» kompleksi: Sunja çayı sahilində ucalan ultramüasir göydələnlər kompleksi. Qüllələrdən birinin damında şəhərə və ətraf dağ silsilələrinə açılan unikal panoramik müşahidə meydançası fəaliyyət göstərir.
«Şöhrət Xiyabanı» memorial kompleksi: Böyük Vətən Müharibəsinə və Çeçen Respublikasının birinci Prezidenti A.A. Qadırova həsr olunmuş irimiqyaslı muzey-kompleks.
Çiçək bağı və Putin prospekti: Şəhər sakinlərinin və qonaqların sevimli gəzinti yerləri. Çiçək bağı orijinal landşaft kompozisiyaları ilə seçilir, Putin prospekti isə stalinsayaq memarlıq üslubunu qoruyub saxlayır.
Bərpa və inkişaf: XX-XXI əsrlərin qovşağındakı ağır sınaqlardan sonra Qroznı tamamilə yenidən quruldu: burada müasir nəqliyyat şəbəkəsi, mühəndis kommunikasiyaları, yeni yaşayış massivləri və ticarət mərkəzləri yaradıldı.
Sənaye və investisiya: Şəhər tikinti sənayesini, yüngül sənayeni, qida sektorunu və energetika infrastrukturunu fəal şəkildə inkişaf etdirərək iqtisadi potensialını artırır.
Ali məktəblər: Qroznı regionun aparıcı təhsil və elm mərkəzidir. Burada A.A. Qadırov adına Çeçen Dövlət Universiteti və akademik M.D. Millionşikov adına Qroznı Dövlət Neft Texniki Universiteti kimi nüfuzlu ali məktəblər fəaliyyət göstərir.
Bakı 22° C
