Qaradağ rayonu — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin ən böyük inzibati rayonlarından biri və respublikanın mühüm sənaye, nəqliyyat, logistika mərkəzidir. Abşeron yarımadasının cənub-qərb hissəsində yerləşən bu rayon Xəzər dənizinin sahilini əhatə edir və qədim yaşayış məskənləri ilə yanaşı, ölkə iqtisadiyyatında müstəsna rola malik nəhəng sənaye müəssisələrini özündə birləşdirir. Aşağıda Qaradağ rayonunun tarixi kökləri, iqtisadiyyatı, qəsəbələri, nəqliyyat qovşaqları və mədəni irsi haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.
Qaradağ rayonu sahəsinə görə Bakı şəhərinin ən iri rayonudur. O, şimaldan və şərqdən paytaxtın digər rayonları, cənubdan və şərqdən isə Xəzər dənizinin akvatoriyası ilə həmsərhəddir. Rayonun tərkibinə bir çox qəsəbə və yaşayış massivləri daxildir ki, bunlara Lökbatan (rayonun inzibati mərkəzi), Sahil, Puta, Qızıldaş, Korgöz, Müşfiqabad, Səngəçal, Ələt, Çeyildağ və digər qəsəbələr aiddir.
Qaradağ rayonunun ərazisi qədim yaşayış izləri və tarixi abidələrlə zəngindir:
Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu: Rayonun sərhədləri yaxınlığında, Xəzər sahilində yerləşən bu unikal abidə dünya mədəniyyət irsinin incilərindən biridir. Eramızdan əvvəl minilliklərə gedib çıxan qayaüstü rəsmlər (petroqliflər), qədim qrotlar və ibtidai insan düşərgələri UNESCO-nun Ümumdünya İrs siyahısına daxil edilmişdir.
Qədim karvan yolları və yaşayış məskənləri: Əsrlər boyu Böyük İpək Yolunun üzərində yerləşən bu torpaqlar tacirlərin, səyyahların və karvanların keçdiyi strateji məkan olmuşdur.
Qaradağ Azərbaycanın aparıcı sənaye rayonlarından biridir. Burada ölkənin iqtisadiyyatına mühüm töhfə verən nəhəng müəssisələr fəaliyyət göstərir:
Neft-qaz sektoru və terminal: Səngəçal qəsəbəsində yerləşən Səngəçal Terminalı dünyanın ən iri neft-qaz terminallarından biri olaraq, Xəzər dənizindən çıxarılan neft və qazın dünya bazarlarına (Bakı–Tbilisi–Ceyhan boru kəməri və digər istiqamətlər üzrə) nəql edilməsində əsas qovşaq rolunu oynayır.
Tikinti materialları sənayəsi: Rayon ölkənin sement istehsalının mərkəzidir. Burada iri sement zavodları (Norm Sement və s.) fəaliyyət göstərir.
Gəmiqayırma və logistika: Bakı Gəmiqayırma Zavodu və digər iri istehsalat sahələri Qaradağ ərazisində yerləşir.
Qaradağ rayonu ölkənin əsas nəqliyyat darvazası hesab olunur:
Avtomobil və dəmir yolları: Ölkəni daxili rayonlar və qonşu dövlətlərlə birləşdirən əsas magistral yollar, dəmir yolu xətləri bu rayonun ərazisindən keçir.
Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı: Ələt qəsəbəsində yerləşən bu müasir liman Xəzər dənizində ən böyük logistika mərkəzidir və Şərq-Qərb, Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində mühüm rol oynayır.
Ələt Azad İqtisadi Zonasl (AIEZ): Ələt qəsəbəsi yaxınlığında yaradılmış xüsusi iqtisadi zona yerli və xarici investorlar üçün yüksək güzəştlər təklif edən, ölkənin qeyri-neft sektorunun inkişafında mühüm rol oynayan qlobal logistika və istehsalat mərkəzidir.
Son illərdə Qaradağ rayonunda abadlıq-quruculuq işləri geniş vüsət almışdır. Rayon sakinlərinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması məqsədilə yeni məktəblər, tibb müəssisələri, idman kompleksləri və parklar istifadəyə verilmişdir. Lökbatan qəsəbəsi sürətlə inkişaf edərək müasir görkəm almışdır. Eyni zamanda, sənaye zonasının və dəniz sahilinin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, yaşıllıq zolaqlarının salınması istiqamətində mühüm ekoloji layihələr həyata keçirilir.
Bakı 16° C
