İsveçrə

Fəsillərə xas olmayan hava: güclü leysan, anomal istilər, insan ölümü - Ekoloji problem coğrafi sərhəd tanımır
Ekologiya

Fəsillərə xas olmayan hava: güclü leysan, anomal istilər, insan ölümü - Ekoloji problem coğrafi sərhəd tanımır

  • 07 iyul, 2026
  • 13:33
DÇ-2026: 1/8 final mərhələsinə yekun vurulur
Futbol

DÇ-2026: 1/8 final mərhələsinə yekun vurulur

  • 07 iyul, 2026
  • 12:00
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (07.07.2026)
Maliyyə

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (07.07.2026)

  • 07 iyul, 2026
  • 09:06
NZZ: NATO müharibənin yeni reallığına gec uyğunlaşa bilər
Digər ölkələr

NZZ: NATO müharibənin yeni reallığına gec uyğunlaşa bilər

  • 07 iyul, 2026
  • 04:04
Azərbaycan ÜƏMT-in Assambleyalarının sessiyasında təmsil olunacaq
Xarici siyasət

Azərbaycan ÜƏMT-in Assambleyalarının sessiyasında təmsil olunacaq

  • 06 iyul, 2026
  • 13:09
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (06.07.2026)
Maliyyə

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (06.07.2026)

  • 06 iyul, 2026
  • 09:08
Ərdoğan NATO sammitində Rusiya-Ukrayna dialoqun bərpasına çağıracaq
Region

Ərdoğan NATO sammitində Rusiya-Ukrayna dialoqun bərpasına çağıracaq

  • 06 iyul, 2026
  • 04:07
Dawn: Növbəti ABŞ-İran danışıqları İsveçrə və ya Pakistanda baş tuta bilər
Digər ölkələr

"Dawn": Növbəti ABŞ-İran danışıqları İsveçrə və ya Pakistanda baş tuta bilər

  • 05 iyul, 2026
  • 16:28
Kolumbiya millisinin baş məşqçisi Nestor Lorenso: Müdafiədəki oyunumuz məni razı saldı
Futbol

Kolumbiya millisinin baş məşqçisi Nestor Lorenso: "Müdafiədəki oyunumuz məni razı saldı"

  • 04 iyul, 2026
  • 10:03
Qana millisinin baş məşqçisi Karluş Keyroş: Son ötürmələrdə keyfiyyət çatışmadı
Futbol

Qana millisinin baş məşqçisi Karluş Keyroş: "Son ötürmələrdə keyfiyyət çatışmadı"

  • 04 iyul, 2026
  • 09:32
Kolumbiya yığması dünya çempionatları tarixində yeni rekorda imza atıb
Futbol

Kolumbiya yığması dünya çempionatları tarixində yeni rekorda imza atıb

  • 04 iyul, 2026
  • 09:21
DÇ-2026: 1/8 final mərhələsinin bütün cütləri müəyyənləşib
Futbol

DÇ-2026: 1/8 final mərhələsinin bütün cütləri müəyyənləşib

  • 04 iyul, 2026
  • 07:32
DÇ-2026: Qananı məğlub edən Kolumbiya 1/8 finala çıxan sonuncu komanda olub - YENİLƏNİB-4
Futbol

DÇ-2026: Qananı məğlub edən Kolumbiya 1/8 finala çıxan sonuncu komanda olub - YENİLƏNİB-4

  • 04 iyul, 2026
  • 07:32
Anomal istilər İsveçrədə buzlaqların əriməsini sürətləndirib
Ekologiya

Anomal istilər İsveçrədə buzlaqların əriməsini sürətləndirib

  • 04 iyul, 2026
  • 00:10
İsveçrə yığmasının futbolçusu Joan Manzambi DÇ-2026-da tarixi rekorda imza atıb
Futbol

İsveçrə yığmasının futbolçusu Joan Manzambi DÇ-2026-da tarixi rekorda imza atıb

  • 03 iyul, 2026
  • 13:13
Vladimir Petkoviç: İsveçrə ilə matçda buraxılan səhvlər komandaya baha başa gəldi
Futbol

Vladimir Petkoviç: "İsveçrə ilə matçda buraxılan səhvlər komandaya baha başa gəldi"

  • 03 iyul, 2026
  • 10:51
1 ... 9 10 11 12 13 ... 48

İsveçrənin Coğrafiyası, Alp Dağları və Dil Müxtəlifliyi

İsveçrə (rəsmi adı — İsveçrə Konfederasiyası) — Mərkəzi Avropada yerləşən, dənizə çıxışı olmayan, əsrlər boyu qoruduğu daimi bitərəflik siyasəti, yüksək iqtisadi inkişafı, unikal təbiəti və birbaşa demokratiya prinsipləri ilə seçilən dünyanın ən nüfuzlu inkişaf etmiş dövlətlərindən biridir. Şimalda Almaniya, şərqdən Avstriya və Lixtenşteyn, cənubdan İtaliya, qərbdən isə Fransa ilə həmsərhəd olan ölkənin paytaxtı rəsmi olaraq Bern şəhəridir. Ərazisinin böyük hissəsini əzəmətli Alpr dağlarının əhatə etdiyi İsveçrə; dünya maliyyə sistemi, bankçılıq məxfiliyi, yüksək dəqiqlikli saatqayırma sənayesi, dünya şöhrətli şokoladları və füsunkar dağ kurortları ilə qlobal miqyasda tanınır.

1. Alp Dağları və İsveçrə Yaylası

Füsunkar relyef: Ölkənin coğrafi quruluşu əsasən üç əsas bölgəyə bölünür: cənubda və mərkəzdə əzəmətli Alp dağları, şimalda isə sənaye və əhalinin sıx məskunlaşdığı İsveçrə yaylası (Mittelan). Həmçinin ölkənin şimal-qərbində qismən dağlıq Yura silsiləsi yerləşir.

Kristal təmiz göllər: İsveçrə Avropanın şirin su qüllələrindən biri hesab olunur. Cenevrə, Sürix, Lütsern, Növşatel və Bodam kimi nəhəng və səfalı göllər ölkənin təbii gözəlliyini tamamlayır.

2. Dörd Rəsmi Dil və Kantonal Sistem

Mədəni rəngarənglik: İsveçrə vahid milli kimliyə malik olsa da, dörd rəsmi dili olan federativ dövlətdir. Ərazidə alman, fransız, italyan və romanş dilləri rəsmi status daşıyır.

Kantonal muxtariyyət: Ölkə 26 müstəqil kantondan (inzibati ərazi vahidindən) ibarətdir. Dünyanın ən qədim birbaşa demokratiya ənənələrinə malik olan İsveçrədə mühüm qərarlar və qanun layihələri birbaşa ümumxalq referendumlarları vasitəsilə qəbul edilir.

Tarix, Beynəlxalq Bitərəflik və Qlobal Təşkilatlar

1. İsveçrə Konfederasiyasının Yaranması

Tarixi köklər: İsveçrə dövlətçiliyinin təməli 1291-ci ildə üç ilkin kantonun (Uri, Şvis və Untervalden) birləşərək qarşılıqlı müdafiə paktı imzalaması ilə qoyulmuşdur. Əsrlər boyu mübarizə apararaq müstəqilliyini qoruyan ölkə, 1815-ci ildən etibarən beynəlxalq hüquqda daimi bitərəflik statusu qazanmışdır.

Beynəlxalq təşkilatlar: Ölkə hərbi münaqişələrdə iştirak etməsə də, qlobal diplomatiyanın əsas mərkəzlərindən biridir. Cenevrə şəhəri Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Avropa qərargahına, Qırmızı Xaç Komitəsinə və digər nüfuzlu beynəlxalq qurumlara ev sahibliyi edir.

İqtisadiyyat, Bankçılıq və Dünya Brendləri

1. Maliyyə Mərkəzi və İnnovasiya

Bankçılıq sistemi: Sürix və Cenevrə şəhərləri qlobal maliyyə bazarının, xüsusilə də sərvət idarəçiliyi və bankçılıq sektorunun əsas mərkəzləridir. İsveçrə frankı (CHF) dünyanın ən sabit və etibarlı valyutalarından biri hesab olunur.

İqtisadiyyatın dayaqləri: Yüksək texnologiyalı maşınqayırma, əczaçılıq, kimya sənayesi, biotexnologiyalar və sığorta sektoru ölkə iqtisadiyyatının əsasını təşkil edir.

2. Saatqayırma, Şokolad və Turizm

Əfsanəvi keyfiyyət: Rolex, Omega, Patek Philippe kimi lüks saat brendləri ilə yanaşı, İsveçrə süd şokoladları (Lindt, Toblerone) qlobal miqyasda keyfiyyət simvoludur.

Dağ-xizək turizmi: Davaz, St. Morits və Zermatt kimi kurortlar hər il milyonlarla qış idmanı həvəskarını cəlb edir.