2026-cı il Futbol üzrə Dünya Çempionatı (FIFA World Cup 26) — 2026-cı ilin 11 iyun - 19 iyul tarixlərində FİFA-nın bayrağı altında keçiriləcək 23-cü turnirdir. Cari ilin yazına olan vəziyyətə görə, dünya futbolu tarixin ən irimiqyaslı və kommersiya baxımından ən iddialı idman hadisəsinin ərəfəsindədir. İlk dəfədir ki, turnirə eyni anda üç dövlət (ABŞ, Kanada və Meksika) ev sahibliyi edir və matçların coğrafiyası dörd saat qurşağında 16 şəhəri əhatə edir.
Mundialın əsas xüsusiyyəti iştirakçıların sayının ənənəvi 32-dən 48 milli komandaya qədər radikal şəkildə artırılması oldu. FİFA prezidenti Canni İnfantinonun hələ bir neçə il əvvəl qəbul etdiyi bu qərar 2026-cı ildə real cizgilər alaraq Asiya, Afrika və KONKAKAF-dan olan debütantlar üçün turnirin qapılarını açır.
Turnir elementi Klassik format (2022-yə qədər) Yeni format (DÇ-2026) Komandaların sayı 32 48 Qrup mərhələsi Hərəsində 4 komanda olan 8 qrup Hərəsində 4 komanda olan 12 qrup Pley-offa vəsiqə Hər qrupdan ilk 2 yer (1/8 final) İlk 2 yer + ən yaxşı 3-cü yer sahibi olan 8 komanda Pley-off mərhələsi 1/8 finaldan başlayır (16 komanda) 1/16 finaldan başlayır (32 komanda) Ümumi matç sayı 64 104
Formatın genişləndirilməsi o deməkdir ki, qalib komanda (final iyulun 19-da Nyu-Cersidəki "MetLife" stadionunda keçiriləcək) Dünya Kubokunu başı üzərinə qaldırmaq üçün öyrəşdiyimiz 7 matç əvəzinə 8 oyun keçirməli olacaq.
FİFA üçün Şimali Amerikadakı turnir hər şeydən əvvəl maliyyə zəfəridir. Təşkilat dördillik tsikl ərzində 11 milyard dollardan çox rekord gəlir proqnozlaşdırır ki, bunun da aslan payı teletranslyasiya hüquqlarının satışı, sponsorluq müqavilələri və ABŞ-dakı nəhəng NFL stadionlarında VIP lojaların satışından əldə ediləcək.
Lakin Report.az-ın analitikləri start fitinə bir neçə ay qalmış təşkilatçıların üzləşdiyi bir sıra ciddi çağırışları vurğulayırlar:
Transsərhəd logistika: Milyonlarla azarkeşin üç ölkə arasında yerdəyişməsi viza rejimlərinin misilsiz koordinasiyasını tələb edir. Sadələşdirilmiş dəhlizlərin yaradılması (Fan ID analogiyası ilə) vədlərinə baxmayaraq, 2026-cı ilin sərt təhlükəsizlik tədbirləri fonunda ABŞ və Meksika arasındakı quru sərhədlərinin keçilməsi turnirin logistikası üçün risk faktoru olaraq qalır.
İqlim amili: ABŞ-ın mərkəz və cənub ştatlarında, eləcə də Meksikada (Monterrey, Qvadalaxara) matçlar ekstremal yay istisi şəraitində keçiriləcək. Bu faktor artıq FİFA-nı bir çox oyunların başlama vaxtını axşam saatlarına keçirməyə məcbur edib.
Təhlükəsizlik: Gərgin qlobal geosiyasi vəziyyət fonunda ABŞ stadionların və fan-zonaların antiterror mühafizəsinə misilsiz büdcələr ayırır, Milli Qvardiya bölmələrini və qabaqcıl kibermüdafiə sistemlərini cəlb edir.
Azərbaycan milli komandası Avropa seçmə mərhələsinin sərt ələyindən keçə bilməsə və DÇ-2026-da iştirak etməyəcək olsa da, ölkə daxilində turnirə olan maraq nəhəng olaraq qalır.
Azərbaycanın idman və media bazarı üçün mundial əhəmiyyətli aktivlik yaradır:
Televiziya hüquqları və reklam: Yerli yayımçılar translyasiya marafonuna hazırlaşırlar. Saat fərqinə görə (Şimali Amerika və Bakı) əksər matçlar gecə yarısı və səhərə yaxın yayımlanacaq ki, bu da praym-taymı dəyişdirir və televiziya reklamlarının yerləşdirilməsi strukturuna təsir edir.
Qardaş xalqlara dəstək: Öz millimizin iştirak etmədiyi təqdirdə, azərbaycanlı azarkeşlərin simpatiyası ənənəvi olaraq Türkiyə yığmasının (əgər vəsiqə qazanıbsa) çıxışları ətrafında, eləcə də baxımlı, hücumkar futbol nümayiş etdirən komandalar ətrafında cəmləşir.
İdman turizmi: Uçuş məsafəsinin uzunluğuna və viza çətinliklərinə baxmayaraq, azərbaycanlı azarkeşlərin imkanlı kəsimi tərəfindən ABŞ-dakı pley-off matçlarına turlar əldə etməyə sabit maraq qeydə alınır.
2026-cı il Dünya Çempionatı beynəlxalq futbolun mənzərəsini əbədi olaraq dəyişəcək. Seçilmiş 32 ölkə üçün olan elit turnirdən 48 ölkəlik qlobal festivala çevrilmək — FİFA-nın maksimum kommersiyalaşdırmaya doğru atdığı addımdır. Yaxın aylar Şimali Amerika infrastrukturunun dünya futbol ictimaiyyətinin axınının öhdəsindən nə dərəcədə effektiv gələcəyini göstərəcək
Bakı 12° C
