Cəbrayıl — Azərbaycanın cənub-qərbində yerləşən, Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan inzibati rayon və eyniadlı şəhərdir. Rayon 8 avqust 1930-cu ildə yaradılıb, cənubdan Araz çayı boyunca İran İslam Respublikası, qərbdən Zəngilan və Qubadlı, şimaldan Xocavənd, şərqdən isə Füzuli rayonu ilə həmsərhəddir. Rayonun ümumi ərazisi təxminən 1050 kvadrat kilometrdir və 1 şəhər, 4 qəsəbə və 92 kəndi əhatə edir.
Cəbrayıl zəngin tarixi, əlverişli coğrafi mövqeyi və qədim mədəni irsi ilə seçilən bölgələrdən biridir. Tarixən Qarabağ iqtisadi və mədəni məkanının tərkib hissəsi olan rayon ipəkçilik, xalçaçılıq, üzümçülük, taxılçılıq və heyvandarlıq sahələrinin inkişaf etdiyi ərazilərdən olub. Rayon ərazisində Xudafərin körpüləri, Başıkəsik günbəzi, Çələbilər məscid kompleksi, "Divlər Sarayı" mağarası, kurqanlar, türbələr və digər tarixi-mədəni abidələr yerləşir. Faydalı qazıntılar, tikinti materialları və kənd təsərrüfatı üçün əlverişli torpaq ehtiyatları Cəbrayılın iqtisadi potensialını formalaşdıran əsas amillərdəndir.
1993-cü il 23 avqust tarixində Cəbrayıl rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi. İşğal nəticəsində rayonun yaşayış məntəqələri dağıdıldı, tarixi və dini abidələrə ziyan vuruldu, on minlərlə rayon sakini doğma yurdlarını tərk edərək məcburi köçkün həyatına başladı. Uzun illər ərzində rayon əhalisi Azərbaycanın müxtəlif şəhər və rayonlarında müvəqqəti məskunlaşdı.
2020-ci ilin Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl rayonunu işğaldan azad etdi. 4 oktyabr 2020-ci ildə Cəbrayıl şəhərinin azad edilməsi elan olundu və sonrakı döyüşlər nəticəsində rayonun bütün yaşayış məntəqələri Azərbaycanın nəzarətinə qaytarıldı. Cəbrayılın azad olunması Qarabağın bərpası və Böyük Qayıdış prosesinin mühüm mərhələlərindən biri hesab olunur.
Hazırda Cəbrayılda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Dövlət proqramları çərçivəsində yaşayış məhəllələri, inzibati binalar, məktəblər, xəstəxanalar, yollar, elektrik və su təchizatı sistemləri, rabitə infrastrukturu və digər sosial obyektlər inşa edilir. Rayonun iqtisadi potensialının bərpası, kənd təsərrüfatının inkişafı, sənaye və logistika imkanlarının genişləndirilməsi, həmçinin turizm potensialının reallaşdırılması istiqamətində layihələr icra olunur.
Cəbrayıl rayonu Şərqi Zəngəzurun nəqliyyat və logistika baxımından strateji əhəmiyyətə malik bölgələrindən biridir. Rayonun ərazisindən keçən avtomobil yolları, Araz vadisi boyunca həyata keçirilən infrastruktur layihələri və regionun beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarına inteqrasiyası ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayır. Cəbrayıl həmçinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən "Ağıllı kənd" və "Ağıllı şəhər" konsepsiyalarının tətbiq olunduğu əsas rayonlardan biridir.
Cəbrayıl haqqında xəbərlər rayonun bərpası və yenidən qurulması, Böyük Qayıdış proqramı, infrastruktur layihələri, yaşayış məntəqələrinin tikintisi, iqtisadi inkişaf, kənd təsərrüfatı, tarixi-mədəni irsin qorunması, dövlət səfərləri, beynəlxalq layihələr və regionun sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı digər mövzuları əhatə edir.
Bu səhifədə Cəbrayıl rayonu və şəhəri ilə bağlı son xəbərlər, rəsmi məlumatlar, bərpa layihələri, dövlət proqramları, iqtisadi təşəbbüslər, tarixi irs və digər aktual hadisələr toplanıb. Report.az Cəbrayılda baş verən yenilikləri və regionun inkişafı ilə bağlı məlumatları operativ şəkildə təqdim edir.
Bakı 32° C
