Avropa Şurası Parlament Assambleyası (AŞPA) — Avropa Şurasının nümayəndəli orqanı olub, qitənin ən qədim parlamentlərarası təşkilatlarından biridir. 1949-cu ildə təsis edilmiş Avropa Şurasının məsləhətçi qurumu olan AŞPA insan hüquqları, demokratiya, qanunun aliliyi və əsas azadlıqlar kimi ümumi Avropa dəyərlərinin qorunması və təşviq edilməsi məqsədilə yaradılmışdır. Assambleya üzv dövlətlərin milli parlamentlərini təmsil edən deputatlardan ibarətdir və bu xüsusiyyəti ilə onu birbaşa hökumətlərarası qurumlardan fərqləndirən geniş ictimai-siyasi müzakirə platformasıdır.
AŞPA-nın tərkibinə Avropa Şurasının üzvü olan dövlətlərin parlament nümayəndəheyətləri daxildir. Üzv ölkələrin nümayəndələrinin sayı onların əhali həcmindən və siyasi çəkisindən asılı olaraq müəyyənləşdirilir:
Parlament nümayəndələri: Deputatlar öz ölkələrinin daxili parlamentlərindəki siyasi partiyaların nisbətini əks etdirən şəkildə formalaşdırılır. Assambleyada müxtəlif siyasi qruplar (Sosialistlər, Demokratlar və Yaşıllar, Avropa Xalq Partiyası və s.) fəaliyyət göstərir.
Sessiyalar və komitələr: AŞPA ildə dörd dəfə Fransa, Strasburq şəhərində yerləşən Avropa Sarayında plenar sessiyalar keçirir. Bundan əlavə, hüquq məsələləri, insan hüquqları, monitorinq, miqrasiya və mədəniyyət kimi xüsusi komitələr mütəmadi olaraq hesabatlar və qətnamələr hazırlayır.
AŞPA Avropa məkanında hüquqi və siyasi standartların müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayır:
Monitorinq mexanizmləri: Assambleya üzv dövlətlərin üzərinə götürdükləri öhdəlikləri necə yerinə yetirdiyini mütəmadi olaraq izləyir, seçki proseslərinə ictimai nəzarət məqsədilə müşahidə missiyaları göndərir.
Tövsiyələr və qətnamələr: AŞPA-nın qəbul etdiyi sənədlər əsasən tövsiyə xarakteri daşısa da, onlar Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin fəaliyyəti, Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının tətbiqi və dövlətlərin daxili qanunvericiliyinin demokratik standartlara uyğunlaşdırılması baxımından güclü siyasi və mənəvi təsir qüvvəsinə malikdir.
Azərbaycan Respublikası Avropa Şurasına və AŞPA-ya 2001-ci ildə tamhüquqlu üzv qəbul edilmişdir. Ölkənin nümayəndəheyəti təşkilatın işində fəal iştirak etmiş, regionda təhlükəsizlik, qaçqın və məcburi köçkünlərin hüquqları, həmçinin demokratik islahatlar mövzusunda mühüm müzakirələrə qatılmışdır. Lakin sonrakı illərdə ikitərəfli münasibətlərdə yaranan siyasi ziddiyyətlər, ikili standartlar və nümayəndəheyətin səlahiyyətləri ilə bağlı müzakirələr beynəlxalq mətbuatın diqqət mərkəzində olmuşdur.
Bu mövzulu bölmədə AŞPA-nın plenar sessiyalarına, qəbul edilən qətnamələrə, monitorinq hesabatlarına, insan hüquqları sahəsindəki təşəbbüslərə, deputatların çıxışlarına və qurumun fəaliyyəti ilə bağlı ən son xəbərlərə dair əhatəli materiallar toplanmışdır.
Bakı 27° C
