Azərbaycanda gömrük qurumlarının vəzifəli şəxslərinin digər vəzifələrə təyin edilməsi ilə əlaqədar hazırkı qaydalara dəyişikliklərin edilməsi nəzərdə tutulur.
"Report" xəbər verir ki, bu məsələ ilə bağlı Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bu gün keçirilən iclasında "Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə"yə düzəlişlər edilməsinə dair qanun layihəsi müzakirə olunub.
Sənədə uyğun olaraq, gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinin başqa işə keçirilməsinə yalnız onların öz razılığı əsasında icazə verilir.
Bundan əlavə, gömrük qurumlarının vəzifəli şəxsləri yuxarı vəzifəyə irəli çəkildikdə, ailə şəraitinə, tibb komissiyasının rəyinə əsasən sağlamlıq vəziyyətinə, yaş həddinə görə, rotasiya prinsipi ilə, Azərbaycanda gömrük işini həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanının göndərişi əsasında əyani təhsil müəssisələrinin əyani təhsil formasına qəbul edilmələri ilə əlaqədar vəzifədən azad olunduqdan sonra təhsillərini başa çatdırdıqda, ştatların ixtisar olunması nəticəsində bərabər vəzifəyə keçirilmələri mümkün olmadıqda, attestasiya nəticələrinə görə tutduqları vəzifəyə uyğun gəlmədikləri aşkar edildikdə və intizam cəzası qaydasında başqa işə keçirilirlər.
Qanun layihəsinə müvafiq olaraq, gömrük orqanlarının vəzifəli şəxslərinin rotasiyasının aparılması qaydası Azərbaycanda gömrük işini icra edən icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təyin olunur.
Bildirilib ki, sənəd gömrük orqanlarında kadr heyətinin xidmət üzrə digər vəzifələrə keçirilməsinin hüquqi əsaslarını dəqiqləşdirməyi və rotasiya institutunun tətbiqi üçün lazımi normativ hüquqi bazanı formalaşdırmağı hədəfləyir. Bu dəyişikliklər gömrük sistemində peşəkar idarəetmənin gücləndirilməsinə, xidməti intizamın möhkəmləndirilməsinə, institusional çevikliyin artırılmasına və korrupsiya risklərinin öncədən qarşısının alınmasına yönəlib.
Rotasiya dövlət idarəçiliyində əməkdaşların bilik və bacarıqlarından daha səmərəli şəkildə yararlanmağa, müxtəlif struktur və ərazi bölmələri arasında təcrübə mübadiləsinin həyata keçirilməsinə, peşəkar səriştələrin inkişaf etdirilməsinə və idarəetmə təcrübəsinin standartlaşdırılmasına xidmət edən kadr idarəçiliyi alətidir. Bu yanaşma beynəlxalq gömrük idarəetmə praktikasına, o cümlədən Ümumdünya Gömrük Təşkilatının insan resurslarının idarə olunması sahəsindəki prinsiplərinə uyğun gəlir. Gömrük orqanlarının çoxistiqamətli funksiyaları və ərazi strukturlarının fərqli iş mühiti rotasiyanın tətbiqini kadr potensialının gücləndirilməsi baxımından əsaslı edir.
Gömrük orqanları dövlət qulluğunun xüsusi növü çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyindən bu siyasətin həmin sahədə reallaşdırılması gömrük xidmətinin xüsusiyyətlərinə – vəzifələr, xüsusi rütbələr, xidmətin fasiləsizliyi, sərhəd-keçid və gömrük nəzarəti rejimi kimi amillərə uyğun ayrıca hüquqi tənzimləmə tələb edir. Layihə məhz ümumdövlət islahat prosesinin bu sektordakı məntiqi və ardıcıl davamını təşkil edir.
Rotasiya xidməti zərurətlərdən, vəzifələrin xüsusiyyətlərindən və əməkdaşların peşəkar keyfiyyətlərindən çıxış edilərək vəzifəli şəxsin bir vəzifədən digərinə planlı və hüquqi cəhətdən əsaslandırılmış qaydada keçirilməsidir.
Gömrük orqanlarında rotasiya mexanizminin yaradılmasının əsas məqsədi müxtəlif struktur və ərazi vahidlərində toplanmış bilik və təcrübənin qarşılıqlı ötürülməsi, idarəetmə standartlarının unifikasiyası, yeni peşəkar səriştələrin qazanılması və müəyyən vəzifələrdə uzunmüddətli sabitliyin yaratdığı mənfi nəticələrin aradan qaldırılmasıdır.
Layihə vasitəsilə "Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə"nin 52-ci və 53-cü maddələri qarşılıqlı əlaqədə yeni redaksiyada təqdim olunur, başqa vəzifəyə keçirilmənin əsasları sistemli şəkildə müəyyən edilir və rotasiya müstəqil hüquqi əsas kimi təsbit olunur. Yuxarı vəzifəyə, eləcə də ailə şəraitinə görə keçirilmə zamanı vəzifəli şəxsin razılığının alınması tələbi qorunub saxlanılır, digər hallarda isə yerdəyişmə qanunvericiliklə müəyyən olunmuş müvafiq əsaslara uyğun həyata keçirilir.
Təklif olunan 53-1-ci maddə rotasiyanın keçirilməsi qaydasının gömrük işini tənzimləyən icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyənləşdirilməsini nəzərdə tutur. Bununla ümumi dövlət qulluğunda formalaşmış əsas prinsiplər rəhbər tutulmaqla, gömrük xidmətinin xüsusi rütbə, ixtisaslaşma, ərazi və xidmətin fasiləsizliyi kimi özünəməxsus cəhətlərinə uyğun ayrıca qaydanın hazırlanması üçün hüquqi əsas yaradılır. Bu qayda rotasiyanın vahid meyarlar əsasında, planlı və ardıcıl qaydada icra olunmasını təmin etmək məqsədi daşıyacaq.
Nəticə etibarilə, layihənin qəbul edilməsi Azərbaycan Prezidentinin dövlət qulluğunun inkişafı sahəsində təyin etdiyi strateji məqsədlərin gömrük orqanlarında gerçəkləşdirilməsinə, kadrlar arasında qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin genişlənməsinə, peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəlməsinə və xidmətin təşkilinin təkmilləşdirilməsinə hüquqi zəmin yaradacaq.