UEFA Çempionlar Liqası (UEFA Champions League) — Avropa Futbol Assosiasiyaları İttifaqı (UEFA) tərəfindən Avropa klublarının yüksək divizionları arasında hər il təşkil edilən beynəlxalq futbol turniridir. Bu, dünyanın ən nüfuzlu klub futbol turniridir və burada qələbə qazanmaq hər bir Avropa klubu üçün ən ali nailiyyət hesab olunur.
2026-cı ildə turnir yalnız idman yarışı deyil, həm də nəhəng maliyyə və media imperiyası olaraq dünya üzrə milyardlarla tamaşaçı kütləsini cəlb etməyə davam edir.
Turnirin əsası 1955-ci ildə qoyulub. Əvvəlcə o, Avropa Çempionlar Kuboku (Coupe des Clubs Champions Européens) adlanırdı və yalnız olimpiya sistemi (məğlub olanın mübarizəni dayandırması) üzrə keçirilirdi. Orada yalnız öz ölkələrinin çempionları və kubokun son qalibi iştirak edirdi.
1992-ci il epoxal bir il oldu, turnir müasir adını — UEFA Çempionlar Liqasını aldı. Əsas yenilik qrup mərhələsinin tətbiqi oldu ki, bu da oyunların sayını artırmağa, televiziya reytinqlərini və klubların gəlirlərini yüksəltməyə imkan verdi. Tezliklə turnirə yalnız çempionlar deyil, həm də aparıcı Avropa liqalarında (İngiltərə, İspaniya, İtaliya, Almaniya) mükafatçı yerləri tutan komandalar da qatılmaq hüququ əldə etdi.
Çempionlar Liqasının əsas rəmzləri onilliklər ərzində dəyişməz qalır:
Kubok: Dəstəklərinin xarakterik formasına görə azarkeşlərin "Böyükqulaq kubok" ("Uşastıy kubok") adlandırdıqları gümüş amfora.
Himn: Bəstəkar Toni Britten tərəfindən Georq Fridrix Hendelin "Keşiş Sadok" (Zadok the Priest) klassik əsərinin aranjimanı. Himnin mətni UEFA-nın üç rəsmi dilində ifa olunur: ingilis, fransız və alman.
2024/2025 mövsümündən etibarən Çempionlar Liqası ənənəvi qruplara bölünmədən imtina edərək son 30 ilin ən radikal islahatını həyata keçirdi. 2025/2026 mövsümündə bu format artıq klublar və azarkeşlər üçün adi normaya çevrilib.
Yeni formatın əsas xüsusiyyətləri:
Vahid liqa: Əsas mərhələ iştirakçılarının sayı 32-dən 36 komandaya çatdırılıb. Onlar artıq kvartetlərə bölünmür, vahid turnir cədvəli formalaşdırırlar.
Daha çox oyun: Liqa mərhələsində hər komanda 6 deyil, səkkiz fərqli rəqiblə 8 oyun keçirir (4-ü evdə, 4-ü səfərdə). Rəqiblər klub əmsalları əsasında püşkatma yolu ilə müəyyən edilir.
Pley-off: Vahid cədvəldə 1-dən 8-ci yerə qədər qərarlaşan komandalar birbaşa 1/8 finala yüksəlirlər. 9-dan 24-cü yerə qədər olan klublar ən yaxşı səkkizliyə qoşulmaq hüququ uğrunda əlavə pley-off (keçid) raundu oynayırlar. 24-cü yerdən aşağı olan komandalar avrokubokları tərk edirlər (Avropa Liqasına keçid olmadan).
Bu format ("İsveçrə sistemi" kimi tanınır) turnir əhəmiyyəti olmayan matçların sayını minimuma endirərək, turnirin hələ erkən mərhələlərində top-qarşılaşmaların sayını artırmağa imkan verdi.
Azərbaycan üçün Çempionlar Liqası xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan klub futbolunun Avropa idmanının elitasına inteqrasiyası dövlətin idman siyasətinin prioritetlərindən biridir.
Avropa arenasında Azərbaycanın əsas flaqmanı Ağdamın "Qarabağ" FK-dır. 2017/2018 mövsümündə "Qarabağ" adını tarixə yazaraq Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanan ilk və hələ ki yeganə Azərbaycan klubu oldu. "Çelsi", "Atletiko" (Madrid) və "Roma" kimi nəhənglərə qarşı oyunlar yerli futbolun yüksək potensialını nümayiş etdirdi.
2026-cı ildə Azərbaycan klubları turnirin mürəkkəb təsnifat mərhələlərində mübarizəni davam etdirirlər. Çempionlar Liqasında iştirak yalnız ölkənin nüfuzunu artırmır, həm də yerli idman infrastrukturunun və uşaq-gənclər akademiyalarının inkişafına yenidən investisiya edilən əhəmiyyətli maliyyə dividendləri gətirir. Qeyd etmək lazımdır ki, artıq 2019-cu ildə Avropa Liqasının finalına və AVRO-2020 matçlarına ev sahibliyi etmiş Bakı Olimpiya Stadionu gələcəkdə Çempionlar Liqasının həlledici oyunlarını keçirmək üçün ən yüksək səviyyəli zəruri infrastruktura (UEFA-nın 4-cü kateqoriyası) malikdir.
Turnirin mütləq rekordçusu Avropadakı dominantlığı şübhə doğurmayan Madrid "Real"ıdır. Turnir tarixinin ən yaxşı bombardiri Kriştiano Ronaldo olaraq qalır, onun ardınca isə Lionel Messi gəlir.
2025/2026 mövsümünün kulminasiyası 2026-cı ilin may ayında Budapeştdə (Macarıstan) "Puşkaş Arena" stadionunda keçiriləcək final olacaq. Bu matç ənənəvi olaraq milyonlarla azarkeşin, o cümlədən Report.az oxucularının izləyəcəyi ilin ən çox baxılan idman tədbirlərindən birinə çevriləcək.
Bakı 8° C
