Tütün məmulatları — tütün bitkisinin yarpaqlarından və ya digər hissələrindən hazırlanan, çəkilmə, əmmə, çeynəmə və ya burun vasitəsilə istifadə üçün nəzərdə tutulmuş məhsulların ümumi məcmusudur. Sənaye miqyasında bu məhsullar xüsusi emal prosesindən keçərək daxili bazarlara çıxarılır. Qlobal ticarətin və sənayenin mühüm hissəsini təşkil edən tütün məmulatları geniş çeşidə malikdir: buraya papiroslar, siqaretlər, siqarlar, siqarillalar, qəlyan tütünü, eləcə də son dövrlərdə populyarlaşan qızdırılan tütün məmulatları və elektron siqaretlər daxildir.
Tütün məmulatları içərisində ən geniş yayılmış və kütləvi istehlak olunan növ siqaretlərdir. Siqaret — xırdalanmış və ya doğranmış tütün yarpaqlarının xüsusi kağız silindrə bükülməsi ilə hazırlanan, adətən bir ucunda filtr yerləşən məhsuldur. Siqaret istehsalı avtomatlaşdırılmış sənaye xətlərində həyata keçirilir və müxtəlif meyarlara görə təsnif edilir:
Tərkib və güc: Tütünün növündən, qatqılardan, eləcə də tərkibindəki qətran və nikotinin miqdarından asılı olaraq yüngül, orta və tünd siqaretlərə bölünür.
Filtr sistemləri: Adi sellüloz filtrlər, karbon filtrləri, eləcə də dadlandırıcı kapsulları olan (kapsullu) müasir siqaret növləri.
Formatlar: Klassik (King Size), nazik (Slims, Super Slims) və qısa formatlar.
Tütün məmulatlarının istehsalı, idxalı və satışı bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda ciddi dövlət nəzarəti və qanunvericilik tənzimlənməsi altındadır:
Aksiz vergiləri: Dövlət büdcəsinin gəlirlərinin formalaşmasında və istehlakın tənzimlənməsində tütün məmulatlarına tətbiq olunan aksiz vergiləri mühüm rol oynayır.
Markalanma və məhdudiyyətlər: Qanunvericiliyə əsasən, bütün tütün məmulatlarının (o cümlədən siqaretlərin) qablaşdırılması üzərində sağlamlığa zərəri barədə xəbərdaredici yazılar və şəkillər mütləq şəkildə əks olunmalıdır. Eyni zamanda, ictimai yerlərdə siqaret çəkilməsinə qadağalar və bu məhsulların reklamına qoyulan məhdudiyyətlər tətbiq edilir.
Tütün məmulatlarının, xüsusən də siqaretlərin müntəzəm istifadəsi insan sağlamlığına mənfi təsir göstərir, tərkibindəki nikotin isə güclü Asılılıq yaradır. Bu səbəbdən dünya miqyasında, o cümlədən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərəfindən tütün əleyhinə mübarizə tədbirləri, maarifləndirmə kampaniyaları və zərərli vərdişlərlə mübarizə proqramları həyata keçirilir.
Bu mövzulu bölmədө tütün məmulatları bazarına, siqaret qiymətlərinə və aksiz siyasətinə, tənzimləyici qanunvericiliyə, idxal-ixrac əməliyyatlarına, eləcə də sağlam həyat tərzinə dair ən son xəbər və analitik materiallar toplanmışdır.
Bakı 22° C
