Türkiyə Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi (türk. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, qısaca Türkiyə XİN) — Türkiyə Respublikasının xarici siyasətini hazırlayan, həyata keçirən, ölkənin beynəlxalq münasibətlərini tənzimləyən və xaricdəki vətəndaşlarının hüquqlarını qoruyan mərkəzi icra hakimiyyəti qurumudur. 1920-ci ildə Ankara şəhərində Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) qurulması ilə eyni vaxtda təsis edilən nazirlik ölkənin ən qədim və strateji dövlət qurumlarından biridir. Nazirliyə rəhbərliyi Türkiyə Prezidenti tərəfindən təyin olunan xarici işlər naziri həyata keçirir.
Türkiyə XİN-in fəaliyyəti ölkənin milli təhlükəsizliyini qorumağa, regional və qlobal miqyasda sülhün, sabitliyin təmin olunmasına yönəlmişdir. Əsas vəzifələrə aşağıdakılar daxildir:
İkitərəfli və çoxtərəfli münasibətlər: Türkiyənin qonşu dövlətlər, Avropa İttifaqı, ABŞ, Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT), həmçinin Yaxın Şərq, Afrika, Asiya və Latın Amerikası ölkələri ilə diplomatik əlaqələrinin inkişaf etdirilməsi.
Beynəlxalq təşkilatlarda təmsilçilik: BMT, NATO, İƏT (İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı), Avropa Şurası və digər nüfuzlu qlobal qurumlarda Türkiyənin mövqeyinin müdafiə olunması.
Regional sülh və vasitəçilik: Türkiyənin "aktiv və sahiblənməyə əsaslanan xarici siyasət" doktrinasına uyğun olaraq regional münaqişələrin həllində vasitəçi rolunun oynanılması (məsələn, taxıl dəhlizi təşəbbüsləri, sülh danışıqları).
Konsulluq xidmətləri və diaspor siyasəti: Dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla Türkiyə vətəndaşının hüquqlarının qorunması, səfirlik və konsulluqlar vasitəsilə onlara operativ xidmətin göstərilməsi.
Qlobal geosiyasətdə Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun kəsişməsində yerləşən Türkiyənin xarici siyasəti mühüm tarazlaşdırıcı rol oynayır. Türkiyə XİN xüsusilə Türk dünyası ilə inteqrasiya proseslərində, Qafqazda sabitliyin qorunmasında (məsələn, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin tənzimlənməsi prosesinə dəstək), Fəlakət diplomatiyasında və qlobal böhranların aradan qaldırılmasında fəal mövqe nümayiş etdirir.
Bu mövzulu bölmədə Türkiyə XİN-in rəsmi bəyanatlarına, xarici işlər nazirinin səfərlərinə, beynəlxalq sazişlərə, regional və qlobal siyasətlə bağlı verilən açıqlamalara, eləcə də ölkənin xarici diplomatiya xəbərlərinə dair operativ məlumatlar toplanmışdır.
Bakı 29° C
