Təqaüd

1 ... 21 22 23

Təqaüdlərin Əsas Növləri və Kateqoriyaları

Təqaüd — dövlət, təhsil müəssisələri, fondlar və ya özəl təşkilatlar tərəfindən vətəndaşlara, tələbələrə, elm adamlarına, hərbçilərə, eləcə də yaşa, əlilliyə və ya ailə başçısını itirməyə görə müəyyən şəxslərə mütəmadi olaraq ödənilən pul vəsaiti, maddi təminat növüdür. Sosial müdafiə sisteminin və təhsilin stimullaşdırılmasının mühüm elementlərindən biri olan təqaüdlər cəmiyyətin həssas təbəqələrinin yaşayış səviyyəsinin qorunmasında, gənc nəsillərin təhsilə və elmi-tədqiqat fəaliyyətinə həvəsləndirilməsində əsaslı rol oynayır. Sosial və akademik istiqamətlərə bölünən bu ödənişlər dövlətin sosial siyasətinin və insan kapitalına yatırdığı investisiyaların əsas göstəricilərindən biridir.

1. Sosial Təqaüdlər və Dövlət Təminatı

Yaşa görə təqaüd: Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş pensiya yaş həddinə çatmış və tələb olunan əmək stajını toplamış vətəndaşlara ödənilən daimi sosial təminat növüdür.

Əlillik və sosial müavinət təqaüdləri: Sağlamlıq imkanları məhdud olan şəxslərə, əlilliyi olanlara, eləcə də ailə başçısını itirmiş şəxslərə dövlət tərəfindən dəstək məqsədilə verilən aylıq ödənişlərdir.

2. Akademik və Tələbə Təqaüdləri

Akademik (müvəffəqiyyət) təqaüdü: Ali, orta ixtisas və peşə təhsili müəssisələrində yüksək akademik göstəricilərlə oxuyan tələbələrə stimullaşdırıcı məqsədlə dövlət büdcəsi hesabına ödənilən təqaüdlərdir.

Prezident təqaüdü və xüsusi təqaüdlər: Ölkə üzrə qəbul imtahanlarında ən yüksək bal toplayaraq tələb adını qazanmış gənclərə və ya xüsusi istedadı ilə seçilən tədqiqatçılara təqdim olunan imtiyazlı ödənişlərdir.

Beynəlxalq və fond təqaüdləri: Xaricdə təhsil almaq istəyən gənclər üçün müxtəlif dövlət proqramları, fondlar və ya universitetlər tərəfindən ayrılan qrantlar və təhsil təminatlarıdır.

Sosial və İqtisadi Əhəmiyyəti

1. Rifahın Qorunması və İnsan Kapitalı

Sosial ədalət: Təqaüd sistemi cəmiyyətdə sosial bərabərliyin qorunmasına, əmək qabiliyyətini itirmiş və ya sosial yardıma ehtiyacı olan vətəndaşların minimum yaşayış standartlarının təmin olunmasına xidmət edir.

Təhsilin əlçatanlığı: Tələbə təqaüdləri gənclərin maddi çətinlik çəkmədən bütün diqqətlərini təhsilə yönəltməsinə, elmi yeniliklərə imza atmasına və gələcəkdə yüksək ixtisaslı kadr kimi yetişməsinə zəmin yaradır.