Taekvondo (Azərb. Taekvondo və ya Teykvondo) — Koreya mənşəli döyüş sənəti və Olimpiya idman növü olub, ayaq zərbələrinin inanılmaz dərəcədə sürətli, möhtəşəm və dinamik texnikası ilə bütün dünyada məşhurlaşmışdır. Adı üç koreya sözündən ibarətdir: txe — ayaqla zərbə (tullanaraq və ya uçaraq), kvon — yumruq (əllə zərbə), do — yol, döyüşçünün mənəvi kamilləşmə və intizam yolu. Aşağıda bu idman növünün tarixi, fəlsəfəsi, texnikası və dünya miqyasındakı rolu haqqında ətraflı məlumat təqdim olunur.
Taekvondonun kökləri Qədim Koreyanın milli döyüş sistemlərinə (subak və tekken) gedib çıxır. Lakin müasir taekvondo İkinci Dünya müharibəsindən sonra (1940–1950-ci illərdə) Cənubi Koreya ustalarının səyi ilə ənənəvi texnikaların karate və kikboks elementləri ilə birləşdirilməsi nəticəsində vahid elmi sistem halına gətirilmişdir. 11 aprel 1955-ci ildə rəsmi olaraq "taekvondo" adı təsdiq edilmişdir.
Taekvondo sadəcə idman növü deyil, həm də xarakter tərbiyəsi sistemidir. Təlimlərin əsasında taekvondonun beş prinsipi dayanır:
Nəzakət (Ye-Ui)
Vicdanlılıq (Yom-Chi)
Təkidlilik (In-Nae)
Özünü idarəetmə (Guk-Gi)
Sarsılmaz ruh (Baek-jul bool-gul)
Taekvondonun əsas fərqləndirici xüsusiyyəti ayaq zərbələrinə üstünlük verilməsidir:
Ayaq zərbələri (Çagi): Arsenalda düz, dairəvi, dönərək, tullanaraq və müxtəlif mürəkkəb trayektoriyalarla vurulan zərbələr üstünlük təşkil edir. Ayaqların əllərdən daha uzun və güclü olması idmançılara məsafədən rəqibə güclü zərbələr endirməyə imkan verir.
Əl zərbələri (Son): Əlin kənarı, mərkəzi və yumruqla vurulan zərbələr mövcuddur, lakin idman döyüşlərində təhlükəsizlik məqsədilə baş nahiyəsinə əllə zərbələr məhdudlaşdırıla bilər.
Sparrinq (Kyorugi) və formal komplekslər (Pumse): Məşq prosesinə xəyali rəqiblə döyüşü simulyasiya edən formal hərəkətlər kompleksi və xüsusi qoruyucu vasitələrlə keçirilən tam təmassız/mühafizəli döyüşlər daxildir.
2000-ci ildən etibarən taekvondo (Ümumdünya Taekvondo Federasiyasının — WT versiyası) rəsmi olaraq Yay Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilib. Olimpiya sistemində yarışlar xüsusi tatami üzərində, zərbələri avtomatik qeydə alan elektron jilet və dəbilqələrin köməyi ilə keçirilir ki, bu da hakim qiymətləndirməsində maksimum obyektivliyi təmin edir.
Bakı 24° C
