Somali (rəsmi adı — Somali Federal Respublikası) — Şərqi Afrikada, Afrika buynuzu (Horn of Africa) kimi tanınan strateji yarımadada yerləşən, uzun sahil xəttinə, qədim ticarət tarixinə və zəngin ərəb-afrika mədəniyyətinə malik suveren dövlətdir. Şimal-qərbdə Cibuti, qərbdə Efiopiya və cənub-qərbdə Keniya ilə həmsərhəd olan ölkənin şimal sahillərini Ədən körfəzi, şərq və cənub sahillərini isə Hind okeanının suları yuyur. Qitənin dənizçilik baxımından ən uzun sahil zolağına malik olan Somalinin paytaxtı və ən böyük iqtisadi-siyasi mərkəzi Mokadişu şəhəridir. Qədim dövrlərdə ədviyyat və qədim ətrşah (frankinsens) ticarətinin əsas mərkəzlərindən biri olan bu torpaqlar, müasir dövrdə çətin siyasi proseslərdən keçməsinə baxmayaraq, özünəməxsus ənənələri və təbii potensialı ilə seçilir.
Strateji coğrafi mövqe: Somali Qırmızı dənizi Hind okeanı ilə birləşdirən Ədən körfəzinin girişində yerləşdiyi üçün qlobal dəniz ticarət yolları və logistika baxımından müstəsna hərbi-strateji əhəmiyyət daşıyır.
Landşaft və çaylar: Ölkənin relyefi əsasən səhra, yarımsəhra düzənliklərindən və alçaq dağlıq zonalardan ibarətdir. Ölkənin ən mühüm su arteriyaları olan Cübbə və Şəbəli çayları cənub bölgələrini qidalandıraraq kənd təsərrüfatı üçün əlverişli şərait yaradır.
İsti hava şəraiti: Somalidə il boyu yüksək temperaturlarla səciyyələnən tropik səhra və yarımsəhra iqlimi üstünlük təşkil edir. Yağıntılar azdır və quraqlıq tez-tez müşahidə olunur.
Qədim sivilizasiya: Tarixi mənbələrdə "Punt torpağı" kimi qeyd edilən Somali ərazisi qədim Misir fironları ilə ticarət əlaqələri quran zəngin sivilizasiyaların mərkəzi olmuşdur. Orta əsrlərdə İslam dininin bu bölgəyə yayılması ilə qüdrətli sultanlıqlar (məsələn, Ajuuran və Adal sultanlıqları) yaranmışdır.
Köçəri ənənələri və poeziya: Somali xalqı zəngin şifahi xalq yaradıcılığına malikdir; ölkə tez-tez "şairlər diyarı" adlandırılır. Cəmiyyətin əsas hissəsini ənənəvi heyvandarlıqla (dəvə, qoyun və keçi) məşğul olan köçəri və yarımköçəri icmalar təşkil edir.
İqtisadiyyatın əsası: Somali iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatına, maldarlığa və balıqçılığa əsaslanır. Heyvandarlıq məhsullarının ixracı ölkənin valyuta gəlirlərinin əsas hissəsini təşkil edir. Eyni zamanda dağlıq rayonlarda ənənəvi olaraq ətrşah və mirra (qətran) istehsalı həyata keçirilir.
Milli valyuta: Ölkənin rəsmi pul vahidi Somali şillinqi (SOS) adlanır.
Bakı 22° C
