Şimali Koreya — rəsmi adı ilə Koreya Xalq Demokratik Respublikası (KXDR) Şərqi Asiyada, Koreya yarımadasının şimal hissəsində yerləşən suveren dövlətdir. Ölkə şimalda Çin Xalq Respublikası və Rusiya Federasiyası ilə, cənubda isə Cənubi Koreya (Koreya Respublikası) ilə həmsərhəddir. Şərqdən Yapon dənizi, qərbdən isə Sarı dəniz və Koreya körfəzi ilə əhatə olunmuşdur.
KXDR-in geosiyasi mövqeyi soyuq müharibə dövründən qalan gərginliklər və qlobal siyasətin mərkəzində olması ilə səciyyələnir. Cənubi Koreya ilə sərhəddə yerləşən hərbiləşdirilməmiş zona (DMZ) dünyanın ən qorunan və gərgin sərhədlərindən biri olaraq qalır. Ölkənin relyefi əsasən dağlıq və təpəlikdir, bu da kənd təsərrüfatı üçün yararlı torpaqların məhdud olmasına səbəb olur.
Şimali Koreya dünyanın siyasi cəhətdən ən qapalı, mərkəzləşdirilmiş və totalitar idarə olunan ölkələrindən biridir:
Cучче ideologiyası: Dövlətin rəsmi ideologiyası Kim İr Sen tərəfindən əsası qoyulmuş və milli özünəqapanma, müstəqillik prinsipinə əsaslanan "Cüççe" (Juche) ideologiyasıdır. Bu doktrina ölkənin xarici yardımlardan və təsirlərdən asılı olmamasını təbliğ edir.
Hakimiyyət və sülalə idarəçiliyi: Ölkə Koreya Əmək Partiyası və Kim sülaləsindən olan rəhbərlər (Kim İr Sen, Kim Çен İr və hazırkı lider Kim Çen In) tərəfindən idarə olunur. Siyasi müxalifətə və vətəndaş azadlıqlarına qarşı sərt məhdudiyyətlər tətbiq edilir.
KXDR xarici siyasətində və dۆvlət strategiyasında hərbi gücə müstəsna əhəmiyyət verir:
Songun siyasəti və ordu: "Əvvəlcə hərbi güc" prinsipi ölkənin iqtisadi və sosial resurslarının böyük hissəsinin Silahlı Qüvvələrə yönəldilməsini təmin edir. Şimali Koreya dünyanın aktiv hərbi qulluqçularının sayına görə ön sıralardadır.
Nüvə və raket proqramı: Beynəlxalq birliyin sərt etirazlarına və BMT-nin qadağalarına baxmayaraq, Pxenjan uzun illərdir ki, nüvə silahı və qitələrarası ballistik raketlər hazırlayır və sınaqdan keçirir. Bu səbəbdən ölkə üzərində uzun illərdir ağır beynəlxalq iqtisadi və maliyyə sanksiyaları qüvvədədir.
Şimali Koreya iqtisadiyyatı əsasən mərkəzi planlaşdırma sisteminə (komanda-inzibati iqtisadiyyat) əsaslanır:
Sənaye və təbii sərvətlər: Ölkə kömür, dəmir filizi, sink, mis və nadir torpaq elementləri kimi zəngin faydalı qazıntı yataqlarına malikdir. Ağır sənaye, hərbi texnika istehsalı və metallurgiya iqtisadiyyatın əsasını təşkil edir.
Kənd təsərrüfatı və çətinliklər: İqlim şəraiti və torpaq çatışmazlığı, eləcə də iqtisadi təcrid səbəbindən ölkə tarixi boyu ərzaq təhlükəsizliyi sahəsində ciddi çətinliklərlə qarşılaşmışdır. Xarici ticarət tərəfdaşları arasında Çin mütləq üstünlük təşkil edir.
Bu mövzulu bölmədə Şimali Koreya (KXDR) ilə bağlı siyasi proseslərə, hərbi-strategiya xəbərlərinə, beynəlxalq münasibətlərə, nüvə danışıqlarına, daxili sosial həyata, iqtisadi dəyişikliklərə və qlobal mediada yer alan aktual məlumatlara dair ən son, etibarlı xəbərlər toplanmışdır.
Bakı 26° C
