Şamaxı Rəsədxanası

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası: Elmi kəşflər, kosmik müşahidələr, Qafqazın elm mərkəzi və aktual xəbərlər

Yaradılma tarixi, coğrafi mövqeyi və elmi əhəmiyyəti

Nəsirəddin Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası (qısa adı: ŞAR) — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən, ölkənin ən qabaqcıl elmi-tədqiqat müəssisələrindən və Qafqaz regionunun əsas astrofizika mərkəzlərindən biridir. 1959-cu ildə təsis edilən rəsədxana Böyük Qafqaz silsiləsinin şərq yamacında, dəniz səviyyəsindən təxminən 1500 metr yüksəklikdə, Pirqulu qəsəbəsində yerləşir. Bu coğrafi mövqeyin seçilməsi təsadüfi deyil: ildə günəşli günlərin və açıq gecələrin çox olması, eləcə də atmosferin şəffaflığı kosmik cisimlərin yüksək dəqiqliklə müşahidə edilməsi üçün ideal şərait yaradır. Müdrik orta əsr alimi Nəsirəddin Tusinin adını daşıyan rəsədxana Azərbaycan elminin beynəlxalq miqyasda tanıdılmasında müstəsna rol oynayır.

Teleskoplar parkı, texniki imkanlar və elmi-tədqiqat istiqamətləri

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası müasir elmi tələblərə cavab verən güclü optik teleskoplar parkına və zəhgin maddi-texniki bazaya malikdir:

Əsas teleskoplar: Rəsədxananın flaqmanı olaraq dəniz səviyyəsindən ən hündür nöqtədə quraşdırılmış 2 metrlik güzgülü teleskop (Carl Zeiss) uzun illərdir ki, ulduzlar, qalaktikalar və digər dərin kosmos obyektləri üzrə fundamental tədqiqatların aparılmasına xidmət edir. Bundan əlavə, burada müxtəlif diametrli günəş teleskopları və kiçik optik qurğular da uğurla işləyir.

Elmi kəşflər və fəaliyyət: Rəsədxananın əməkdaşları tərəfindən ulduz atmosferlərinin fizikası, dəyişən ulduzlar, Günəş sistemi cisimləri, kometlər və qalaktikadankənar obyektlər üzrə mühüm elmi nəticələr əldə edilmişdir. Dünyanın aparıcı astronomiya mərkəzləri ilə sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlanılır, beynəlxalq layihələrdə və qrant proqramlarında fəal iştirak olunur.

Astroturizm, elmə maraq və maarifləndirmə fəaliyyəti

Son illərdə Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası təkcə elmi qurum deyil, həm də ölkədə astroturizmin inkişaf mərkəzinə çevrilmişdir:

Ziyarətçilər üçün imkanlar: Şamaxıya gələn turistlər, elm həvəskarları və məktəblilər rəsədxananın muzeyi ilə tanış olur, mütəxəssislərin müşayiəti ilə teleskoplardan kosmosu izləmək və səma cisimləri haqqında ətraflı məlumat almaq imkanı qazanırlar. Bu da cəmiyyətdə elmin təbliği və gənc nəslin astronomiyaya marağının artırılmasında əvəzsiz rol oynayır.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının həyata keçirdiyi elmi tədqiqatlar, kosmik müşahidələrin nəticələri, beynəlxalq elmi konfranslar, yeni teleskopların quraşdırılması, astroturizm yenilikləri və rəsmlərin fəaliyyətinə dair ən son, ətraflı xəbərlər toplanmışdır.