Salome Zurabişvili

1 ... 40 41 42
Salome Zurabişvili: Gürcüstanın keçmiş prezidenti, diplomatik irs, Avropa inteqrasiyası və siyasi fəaliyyət

Mənşəyi və diplomatik karyerası

Salome Zurabişvili (gürc. სალომე ნინო ზურაბიშვილი, fran. Salomé Zourabichvili; 18 mart 1952-ci ildə Parisdə anadan olub) — gürcü və fransız dövlət xadimi, tanınmış diplomat və Gürcüstanın beşinci prezidentidir. O, 1921-ci ildə Sovet Rusiyasının Gürcüstanı işğal etməsindən sonra Fransaya mühacirət etmiş qədim və nüfuzlu gürcü mühacir ailəsində dünyaya gəlmişdir. Onun əcdadları Gürcüstanın ictimai-siyasi və mədəni həyatında mühüm rol oynamış şəxslərdir (məsələn, görkəmli tarixi şəxsiyyət Niko Nikoladzenin nəvəsidir). Parisdə böyüməsinə və Avropa təhsil sistemi övladına çevrilməsinə baxmayaraq, ailəsi həmişə gürcü dilini, milli adət-ənənələrini və vətən sevgisini qoruyub saxlamışdır. Bu zəngin tarixi köklər onun gələcək həyat yolunu və dövlətçilik anlayışını formalaşdıran əsas amil olmuşdur.

Təhsil illəri və Fransa Xarici İşlər Nazirliyində parlaq diplomatik karyera

Salome Zurabişvili mükəmməl Avropa təhsili almışdır. O, əvvəlcə Parisdəki Siyasi Elmlər İnstitutunda (Sciences Po), daha sonra isə ABŞ-ın Kolumbiya Universitetində (görkəmli politoloq Zbigniew Brzezinski-nin rəhbərliyi altında) beynəlxalq münasibətlər sahəsində dərin biliklərə yiyələnmişdir. 1974-cü ildə Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin diplomatik korpusuna qoşulan Zurabişvili otuz ildən artıq davam edən uğurlu karyera qurmuşdur:

Beynəlxalq missiyalar: O, Fransanın İtaliyadakı səfirliyində, BMT yanında daimi nümayəndəliyində, həmçinin ABŞ və Çad kimi müxtəlif ölkələrdəki diplomatik missiyalarda məsul vəzifələr icra etmişdir.

NATOAvropa strukturları: Brüsseldə NATO və Qərbi Avropa İttifaqı yanında Fransa nümayəndəliyində çalışaraq qlobal təhlükəsizlik və Avropa inteqrasiyası mexanizmlərini dərindən mənimsəmişdir.

Tbilisi təyinatı: 2003-cü ildə Fransanın Gürcüstandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin olunmuş, bu təyinat onun tarixi Vətətinə qayıtması və gələcək siyasi fəaliyyətinin başlanğıcı olmuşdur.

Gürcüstanın Xarici İşlər Naziri və müxalifət fəaliyyəti

2004-cü ildə "Qəhrəmanlar İnqilabı"ndan sonra hakimiyyətə gələn prezident Mixail Saakaşvilinin dəvəti ilə Salome Zurabişvili Gürcüstanın Xarici İşlər Naziri təyin olunmuşdur (o, bu vəzifəni tutan ilk qadın idi). Nazir olduğu dövrdə Gürcüstan diplomatiyasında mühüm islahatlar həyata keçirmiş, xüsusilə Rusiyanın hərbi bazalarının Gürcüstan ərazisindən çıxarılması ilə bağlı tarixi sazişin imzalanmasında müstəsna rol oynamışdır. Lakin sonradan dərəcəli fikir ayrılıqları və yerli siyasi elita ilə yaranan ziddiyyətlər səbəbindən hökumətdən ayrılmış, 2006-ci ildə "Saakaşvili rejiminin avtoritar meyillərinə qarşı" "Azərbaycanlılar və Gürcüstan" (daha sonra "Salome Zurabişvilinin İcması") adlı müxalifət partiyasını təsis edərək ölkədə demokratik institutların gücləndirilməsi uğrunda mübarizəyə qoşulmuşdur.

Prezidentlik dövrü və tarixi statusu

2018-ci ilin dekabr ayında Salome Zurabişvili müstəqil Gürcüstan tarixinin beşinci prezidenti seçilmişdir. O, ölkə tarixində ilk qadın prezident olmaqla yanaşı, Gürcüstan Konstitusiyasına edilən dəyişikliklərdən əvvəl birbaşa ümumxalq səsverməsi ilə seçilən sonuncu prezident kimi yadda qalmışdır. Onun prezidentliyi dövrü ölkənin daxili siyasi sistemində hakim partiya ilə münasibətlərin gərginləşməsi və geosiyasi seçimlərin kəskinləşdiyi dövrə təsadüf etmişdir. Zurabişvili konstitusiyaya uyğun olaraq ölkənin xarici siyasət kursunun əsas təminatçısı kimi çıxış etmiş, Gürcüstanın Avropa İttifaqına və NATO-ya inteqrasiya olunmasını hər şeydən üstün tutmuşdur.

Qərbyönümlü kurs, Avropa inteqrasiyası və müasir siyasi böhran

Son illərdə Gürcüstanda baş verən mürəkkəb siyasi proseslər fonunda Salome Zurabişvili hakim "Gürcü arzusu" partiyasının qəbul etdiyi bəzi mübahisəli qanunlara (məsələn, xarici təsirin şəffaflığı haqqında qanun) qarşı sərt veto hüququndan istifadə etmiş və açıq müxalifət mövqeyi sərgiləmişdir. O, Gürcüstan vətəndaşlarının Avropa gələcəyinin qorunması üçün milyonlarla insanın çıxdığı etiraz aksiyalarını dəstəkləmiş, Qərb tərəfdaşları ilə sıx dialoq saxlamaqla ölkənin demokratik yolundan sapmaması üçün mənəvi lider rolunu oynamışdır. Onun bu prinsipli mövqeyi beynəlxalq aləmdə yüksək qiymətləndirilmişdir.