Qobustan — Azərbaycan Respublikasının şərqində, Bakı şəhərindən təxminən 60 kilometr cənub-qərbdə yerləşən, dünya miqyasında şöhrət qazanmış tarixi-mədəni və təbii bölgədir. Böyük Qafqaz silsiləsinin cənub-şərq qurtaracağında, Xəzər dənizinin sahilində yerləşən bu ərazi özünün unikal landşaftı, yarımsəhra bitki örtüyü və qədim insan məskənləri ilə seçilir. Qobustan adı sözün əsl mənasında "qobular ölkəsi" deməkdir ki, bu da ərazinin relyefini təşkil edən bir çox quru dərələrin və yarğanların mövcudluğu ilə izah olunur.
Bölgə həm də bəşər tarixinin minilliklər əhatə edən müxtəlif mərhələlərini özündə əks etdirən arxeoloji abidələrlə zəngindir. Burada aparılan elmi tədqiqatlar nəticəsində qədim insanların paleolit, mezolit, neolit və sonrakı dövrlərdə bu ərazidə yaşadıqları, ovçuluq, yığıcılıq və ilkin maldarlıqla məşğul olduqları sübut edilmişdir.
Qobustanın dünya mədəniyyət xəzinəsində xüsusi yer tutmasının əsas səbəbi onun unikal qayaüstü incəsənət nümunələridir — petroqlifləridir. Bölgədəki Böyükdəş, Kiçikdəş, Cingirdağ və digər dağların üzərində 6 mindən çox qayaüstü rəsm aşkar edilmişdir. Bu rəsmlər qədim insanların həyat tərzini, ov səhnələrini, dini ayinlərini, rəqslərini və o dövrün fauna və florasını əks etdirir:
Petroqliflərin xüsusiyyətləri: Qayalarda ovçuların, qadın və kişi təsvirlərinin, müxtəlif heyvanların (keçi, maral, öküz, at və s.) realistik və sxematik rəsmləri həkk olunmuşdur. Xüsusilə "Yalli" rəqsini xatırladan ritual rəqslərin təsvirləri qədim musiqi və mədəniyyət tarixi baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyır.
Qavaldaş: Qobustanda yerləşən unikal təbii musiqi alətidir. Xüsusi toxunduqda zərif və ritmik səs çıxaran bu daşlar qədim insanların rəqs və mərasimlərində istifadə olunduğu ehtimal edilən maraqlı təbiət abidəsidir.
UNESCO-nun irsi siyahısı: Qobustanın qayaüstü rəsmləri və tarixi abidələri yüksək dəyərinə görə 2007-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.
Qobustan həm də dünyanın palçıq vulkanlarının konsentrasiyasına görə ən zəngin regionlarından biri hesab olunur. Azərbaycan dünyadakı palçıq vulkanlarının əksəriyyətinə ev sahibliyi edir və onların əsas hissəsi məhz Qobustan rayonu və ətraf ərazilərdə yerləşir. Kiçik püskürmələrlə müşayiət olunan, daim qaynayan və ətrafı Ay səthini xatırladan bu vulkanlar həm yerli, həm də xarici turistlərin böyük marağına səbəb olur.
Müasir dövrdə Qobustan həm elmi-tədqiqat mərkəzi, həm də beynəlxalq turizmin əsas istiqamətlərindən biridir. Ərazidə inşa edilmiş müasir Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğu Muzeyi ziyarətçilərə interaktiv texnologiyalar, 3D modellər və tapılan artefaktlar vasitəsilə qədim tarixi əyani şəkildə öyrənməyə imkan verir.
Bu mövzulu bölmədə Qobustanın qayaüstü rəsmlərinə, arxeoloji kəşflərə, UNESCO irsinə daxil edilməsinin ildönümlərinə, palçıq vulkanlarına təşkil olunan turlara, eləcə də regionun turizm potensialı və tarixi abidələri ilə bağlı son xəbər və materiallara dair məlumatlar toplanmışdır.
Bakı 24° C
