Qobustan rayonu — Azərbaycan Respublikasında, paytaxt Bakıdan qərbdə, Abşeron yarımadasının qonşuluğunda və Böyük Qafqaz dağlarının cənub-şərq ətəklərində yerləşən, zəngin tarixi-mədəni irsi, təbii landşaftı və unikal geoloji abidələri ilə seçilən mühüm inzibati rayonlardan biridir. Rayonun inzibati mərkəzi Qobustan şəhəridir. Qədim yaşayış məskənləri, dünyaca məşhur palçıq vulkanları və qədim qayaüstü rəsmləri ilə tanınan bu bölgə həm yerli, həm də xarici turistlərin ən çox maraq göstərdiyi strateji turizm və mədəniyyət mərkəzlərindən biridir. Rayon öz adını qədim qobulardan, yarğanlardan və dağlıq relyef xüsusiyyətlərindən almışdır.
Relyef quruluşu: Qobustan rayonunun ərazisi əsasən dağətəyi düzənliklərdən, alçaq dağlıqlardan və geniş yarğanlı-qobulu landşaftdan ibarətdir. Rayonun səthi relyef baxımından olduqca rəngarəngdir.
İqlim şəraiti: İqlimi yarımsəhra və quru çöl tiplidir. Yay ayları isti və quru, qış ayları isə mülayim keçir. Rayon ərazisində daimi çaylar azdır, lakin yeraltı bulaqlar və quru çay yataqları mövcuddur.
Dünya mərkəzi: Qobustan rayonu və ətraf ərazilər planetin palçıq vulkanlarının sıxlığına görə ən zəngin bölgələrindən biridir. Dünyadakı palçıq vulkanlarının əhəmiyyətli bir hissəsi məhz bu regionda yerləşir.
Təbiət abidələri: Hər il minlərlə turistin ziyarət etdiyi bu vulkanlar özünəməxsus qeyri-adi landşaftı ilə elmi-tədqiqat baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyır və dövlət tərəfindən qorunur.
İbtidai icma izləri: Qobustan ərazisi minilliklər boyu insanların məskunlaşdığı qədim ocaqlardan biridir. Bölgədə tapılan mağaralar, daşaltı sığınacaqlar və qədim düşərgələr daş dövründən başlayaraq orta əsrlərə qədər davam edən zəngin tarixi xronologiyanı əks etdirir.
Arxeoloji tapıntılar: Aparılan qazıntılar nəticəsində ərazidə qədim insanların məişət əşyaları, əmək alətləri və ovçuluq ləvazimatları aşkar edilmişdir.
Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğu: Rayonun sərhədləri yaxınlığında yerləşən və UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmiş Qobustan qayaüstü rəsmləri (petroqliflər) bəşəriyyətin qədim sənət incilərindən hesab olunur. Qayanın üzərində həkk olunmuş ov səhnələri, rəqslər, heyvan və qayıq təsvirləri ulu babalarımızın dünya görüşünü öyrənməkdə əvəzsiz mənbədir.
Kənd təsərrüfatının istiqamətləri: Rayonun iqtisadiyyatında əsas yeri kənd təsərrüfatı tutur. Xüsusilə taxılçılıq, heyvandarlıq (qoyunçuluq və maldarlıq), eləcə də quraqlıq şəraitə davamlı bağçılıq və bostançılıq inkişaf etdirilmişdir.
Yerli sənaye: Qobustanda tikinti materialları istehsalı, yerli xammal emalı müəssisələri və kiçik sahibkarlıq subyektləri fəaliyyət göstərir.
Strateji yollar: Bakı-Şamaxı-Yevlax avtomobil magistralının rayon ərazisindən keçməsi Qobustanın nəqliyyat əlaqələrini və ölkənin digər regionları ilə inteqrasiyasını asanlaşdırır.
Turizm potensialı: Tarixi abidələrin, palçıq vulkanlarının və ecazkar təbiətin vəhdəti Qobustan rayonunu daxili və beynəlxalq turizmin sürətlə inkişaf edən məkanına çevirmişdir.
Bakı 26° C
