Norveç

Enerji Ramştaynı iclasından sonra Ukraynaya ən azı 375 milyon avro ayrılacaq
Digər ölkələr
"Enerji Ramştaynı" iclasından sonra Ukraynaya ən azı 375 milyon avro ayrılacaq
  • 25 iyun, 2026
  • 12:44
DÇ-2026-da pley-offa yüksələn 13 komanda bəlli olub
Futbol
DÇ-2026-da pley-offa yüksələn 13 komanda bəlli olub
  • 25 iyun, 2026
  • 10:03
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (25.06.2026)
Maliyyə
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (25.06.2026)
  • 25 iyun, 2026
  • 08:58
Seneqal yığmasının qapıçısı Eduard Mendi İraqla matçda oynamayacaq
Futbol
Seneqal yığmasının qapıçısı Eduard Mendi İraqla matçda oynamayacaq
  • 24 iyun, 2026
  • 12:39
DÇ-2026: Pley-offa vəsiqə qazanan komandaların sayı yeddiyə çatıb
Futbol
DÇ-2026: Pley-offa vəsiqə qazanan komandaların sayı yeddiyə çatıb
  • 24 iyun, 2026
  • 09:08
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (24.06.2026)
Maliyyə
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (24.06.2026)
  • 24 iyun, 2026
  • 08:58
Fransanın baş məşqçisi Didye Deşam anasının vəfatı səbəbindən ölkəsinə yollanacaq
Futbol
Fransanın baş məşqçisi Didye Deşam anasının vəfatı səbəbindən ölkəsinə yollanacaq
  • 24 iyun, 2026
  • 01:16
Erlinq Holann Norveç yığmasının dünya çempionatlarındakı rekordçusu olub
Futbol
Erlinq Holann Norveç yığmasının dünya çempionatlarındakı rekordçusu olub
  • 23 iyun, 2026
  • 09:50
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (23.06.2026)
Maliyyə
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (23.06.2026)
  • 23 iyun, 2026
  • 09:01
Pap Tyav: Seneqal millisi üçün hələ heç nə bitməyib
Futbol
Pap Tyav: "Seneqal millisi üçün hələ heç nə bitməyib"
  • 23 iyun, 2026
  • 07:24
Stole Solbakken: Seneqala qarşı oyunun sonluğu həyatımın ən uzun dəqiqələri idi
Futbol
Stole Solbakken: "Seneqala qarşı oyunun sonluğu həyatımın ən uzun dəqiqələri idi"
  • 23 iyun, 2026
  • 07:16
Erlinq Holann Norveç - Seneqal matçının ən yaxşı oyunçusu adına layiq görülüb
Futbol
Erlinq Holann Norveç - Seneqal matçının ən yaxşı oyunçusu adına layiq görülüb
  • 23 iyun, 2026
  • 06:35
DÇ-2026: Erlinq Holannın qolları Norveçə qələbə qazandırıb - YENİLƏNİB-8
Futbol
DÇ-2026: Erlinq Holannın qolları Norveçə qələbə qazandırıb - YENİLƏNİB-8
  • 23 iyun, 2026
  • 06:00
Avropa çempionatı: Çimərlik futbolu üzrə Azərbaycan millisinin seçmə mərhələdəki rəqibləri bəlli olub
Futbol
Avropa çempionatı: Çimərlik futbolu üzrə Azərbaycan millisinin seçmə mərhələdəki rəqibləri bəlli olub
  • 22 iyun, 2026
  • 17:06
DÇ-2026: Argentina və Fransa milliləri növbəti oyunlarına çıxır
Futbol
DÇ-2026: Argentina və Fransa milliləri növbəti oyunlarına çıxır
  • 22 iyun, 2026
  • 16:00
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (22.06.2026)
Maliyyə
Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (22.06.2026)
  • 22 iyun, 2026
  • 09:04
1 ... 9 10 11 12 13 ... 35

Norveç Coğrafiyası, Fyordlar və Arktika Təbiəti

Norveç (rəsmi adı — Norveç Krallığı) — Şimali Avropada, Skandinaviya yarımadasının qərb və şimal hissəsində yerləşən, dənizə çıxışı olan, əzəmətli fyordları, füsunkar şimal təbiəti, yüksək həyat standartları və güclü iqtisadiyyatı ilə seçilən dünyanın ən inkişaf etmiş suveren dövlətlərindən biridir. Şərqdən İsveç, şimal-şərqdən Finlandiya və Rusiya ilə həmsərhəd olan ölkənin qərb və şimal sahillərini Atlantik okeanının şimal suları, xüsusilə Norveç və Barents dənizləri yuyur. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Oslo olan Norveç, həmçinin Arktika okeanındakı Şpitsbergen (Svalbard) arxipelaqını da idarə edir. Qlobal miqyasda neft-qaz ehtiyatları, bərpa olunan hidroenergetika, dəniz məhsulları ixracı və dünyanın ən xoşbəxt cəmiyyətlərindən biri olması ilə tanınır.

1. Əfsanəvi Fyordlar və Sərt Relyef

Unikal sahil xətti: Norveç təbiətinin əsas simvolu buzlaqların təsirindən yaranmış dərin və əzəmətli fyordlardır (məsələn, Qeyranger fyordu və Neryöy fyordu). Bu möhtəşəm dəniz körfəzləri sıldırımlı dağların arasından ölkənin içərilərinə doğru uzanır və UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilmişdir.

Dağlıq landşaft: Ölkə ərazisinin böyük hissəsini Skandinaviya dağları əhatə edir. Qismən sərt və qayalıq olan bu coğrafiya əhaliyə ecazkar mənzərələr və təmiz su ehtiyatları bəxş edir.

2. İqlim Xüsusiyyətləri və Qütb Gecələri

Qolfstrim axını: Yüksək şimal en dairəsində yerləşməsinə baxmayaraq, Qolfstrim isti su axınının təsiri sayəsində Norveçin sahil zonalarında iqlim gözləniləndən xeyli mülayimdir. Ölkənin şimalında isə yayda "gecə yarısı günəşi", qışda isə qütb gecələri və valehedici Şimal işıqları (Aurora Borealis) müşahidə olunur.

Tarix, Viking İrsi və Müasir Cəmiyyət

1. Viking Dövrü və Orta Əsrlər

Dənizçilər və səyyahlar: VIII–XI əsrlərdə Norveç tarixi Avropanı silkələyən cəsur Vikinglərin adı ilə bağlıdır. Həmin dövrdə Skandinaviya dənizçiləri gəmiləri ilə bütün Avropanı, eləcə də Atlantik okeanını kəşf edərək qlobal ticarət və mədəniyyət yollarına təsir göstərmişlər.

Müstəqillik yolu: Əsrlər boyu Danimarka və İsveç krallıqlarının tərkibində qalan norveçlilər 1905-ci ildə tam müstəqilliklərini bərpa etmiş və parlamentli monarxiya quruluşunu seçmişlər.

2. Yüksək Rifah və Sosial Dövlət

Skandinaviya modeli: Norveç bərabərlik, güclü sosial təminat, təhsil və səhiyyə sisteminə əsaslanan "Skandinaviya rifah modeli"nin ən uğurlu nümunələrindən biridir. Ölkə insan inkişafı indeksinə (İİİ) görə mütəmadi olaraq dünya üzrə zirvədə qərarlaşır.

İqtisadiyyat, Enerji və Təbii Sərvətlər

1. Neft, Qaz və Dövlət Fondları

Enerji ehtiyatları: Şimal dənizində yerləşən zəngin neft və təbii qaz yataqları sayəsində Norveç dünyanın aparıcı enerji ixracatçılarındandır. Ölkə gələcək nəsillər üçün yaratdığı nəhəng Suveren Sərvət Fondu (Qlobal Pensiya Fondu) ilə qlobal maliyyə bazarında mühüm rol oynayır.

Milli valyuta: Ölkə Avropa İttifaqına üzv deyil və dövriyyədə Norveç kronu (NOK) istifadə olunur.

2. Yaşıl Enerji və Dəniz Təsərrüfatı

Hidroenergetika və elektromobillər: Elektrik enerjisinin demək olar ki, 100 faizi su elektrik stansiyaları vasitəsilə istehsal olunur. Həmçinin Norveç əhalinin elektrikli avtomobillərə (EV) keçid sürətinə görə qlobal liderdir.

Balıqçılıq: Qlobal bazarda ixrac edilən Norveç qızılbalığı (salmon) bütün dünyada yüksək keyfiyyət simvoludur.