Naxçıvanın Sədərək rayonu — Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasının ən qərb hissəsində yerləşən, ölkəmizin əsas strateji, tarixi və geosiyasi əhəmiyyətə malik inzibati rayonlarından biridir. Azərbaycanın Türkiyə Respublikası ilə yeganə birbaşa quru sərhədinə (Türkiyə–Naxçıvan sərhədi) malik olması bu bölgəni respublikamız üçün müstəsna dərəcədə əhəmiyyətli edir. Qədim keçmişi, unikal təbiəti və Vətən müharibəsində göstərilən şücaəti ilə seçilən Sədərək həm də qəhrəmanlıq simvoludur. Aşağıda Sədərək rayonunun tarixi, strateji mövqeyi, iqtisadiyyatı və mədəni irsi haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.
Sədərək rayonu Naxçıvan Muxtar Respublikasının şimal-qərb ucunda yerləşir.
O, şimalda və qərbdə Ermənistan Respublikası ilə, cənubda isə Türkiyə Respublikası ilə (Sədərək–Dilucu sərhədi) həmsərhəddir. Şərqdən isə Muxtar Respublikanın Şərur rayonu ilə əhatə olunmuşdur.
İnzibati mərkəzi Sədərək kəndidir. Rayonun tərkibinə həmçinin Heydərabad qəsəbəsi və Qarakörpü kəndi daxildir. Rayonun ərazisi əsasən Araz çayı vadisində və dağlıq-təpəlik zonalarda yerləşir.
Sədərək Azərbaycanı qardaş Türkiyə ilə birləşdirən körpü rolunu oynayır:
Ümid körpüsü: Araz çayı üzərində inşa edilmiş "Ümid" sərhəd körpüsü Azərbaycanla Türkiyə arasında iqtisadi, mədəni və gediş-gəliş əlaqələrinin təməlini təşkil edir. Bu körpü vasitəsilə Naxçıvan ilə Türkiyə arasında birbaşa nəqliyyat və ticarət əlaqələri həyata keçirilir.
Strateji dəhliz: Gələcəkdə regionda açılacaq nəqliyyat dəhlizləri (o cümlədən Zəngəzur dəhlizi kontekstində) Sədərək rayonunun logistik əhəmiyyətini daha da artıracaqdır.
Sədərək qədim yaşayış məskəni olmaqla yanaşı, yaxın tariximizdə Vətənin müdafiəsinin əsas qalalarından biri olmuşdur:
Qədim abidələr: Rayon ərazisində qədim yaşayış yerləri, kurqanlar və tarixi abidələr mövcuddur. Toponim olaraq "Sədərək" sözünün mənşəyi qədim türk tayfalarının adları və tarixi köklərlə bağlıdır.
Sədərək döyüşləri: 1990-cı illərin əvvəllərində erməni işğalçılarına qarşı qəhrəmancasına mübarizə aparan Sədərək sakinləri və könüllülər yurdlarını şücaətlə qorumuşlar. Sədərək rayonunun müdafiəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizə tarixində şanlı səhifədir və rayona haqlı olaraq qəhrəman bölgə statusu qazandırmışdır.
Sədərək rayonunun iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatına və xidmət sektoruna əsaslanır:
Kənd təsərrüfatı: Araz vadisinin münbit torpaqları və suvarma sistemləri taxılçılıq, bağçılıq (üzümçülük və bostançılıq), həmçinin heyvandarlığın inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır.
İnfrastrukturun yenilənməsi: Son illərdə dövlət tərəfindən Sədərək rayonunda genişmiqyaslı quruculuq işləri aparılmış, müasir yaşayış evləri, məktəblər, səhiyyə ocaqları, inzibati binalar inşa edilmiş, qazlaşdırma və yol infrastrukturu tamamilə yenilənmişdir.
Bakı 28° C
