Naxçıvanın Kəngərli rayonu — Azərbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasında zəngin tarixi kökləri, qədim tayfa irsi, əlverişli coğrafi mövqeyi və inkişaf edən iqtisadiyyatı ilə seçilən nisbətən gənc inzibati rayonlarından biridir. Qədim türk ellərindən olan Kəngərli tayfasının adını daşıyan bu bölgə Naxçıvanın qədim mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsi olmaqla yanaşı, müasir dövrdə sürətlə abadlaşan və iqtisadi potensialını artıran ərazilərdəndir. Aşağıda Kəngərli rayonunun tarixi, coğrafi mövqeyi, iqtisadiyyatı, mədəni irsi və infrastrukturu haqqında ən ətraflı məlumat təqdim olunur.
Kəngərli rayonu Naxçıvan Muxtar Respublikasının qərb-mərkəzi hissəsində yerləşir.
Şimaldan və şərqdən Ermənistan Respublikası ilə həmsərhəddir, cənubda Araz çayı boyunca İran İslam Respublikası ilə sərhədi vardır. Qərbdən Şərur, şərqdən isə Babək rayonları ilə əhatə olunmuşdur.
Rayon 2004-cü ildə Şərur və Babək rayonlarının ərazilərinin bir hissəsindən ayrılaraq müstəqil inzibati rayon kimi təsis edilmişdir. İnzibati mərkəzi Qıvraq qəsəbəsidir.
Rayonun tərkibinə Böyükdüz, Xıncab, Çalxanqala, Qabıllı, Şahtaxtı və digər qədim kəndlər daxildir. Relyefi əsasən dağətəyi və düzənlik sahələrdən ibarətdir.
Kəngərli torpağı qədim türk tayfalarının, xüsusilə Azərbaycan tarixində mühüm rol oynamış Kəngərli elinin əsas məskənlərindən biri olmuşdur:
Çalxanqala və qədim yaşayış yerləri: Rayon ərazisindəki qədim Çalxanqala siklopik tikililəri, Tunc dövrünə aid abidələr, kurqanlar və qədim yaşayış məskənləri bölgənin minilliklərlə ölçülən zəngin tarixə malik olduğunu sübut edir.
Şahtaxtı abidələri: Dünya şöhrətli Şahtaxtı arxeoloji abidələri qədim Naxçıvan-Araz mədəniyyətinin öyrənilməsində müstəsna əhəmiyyət daşıyır.
Kəngərli rayonunun iqtisadiyyatı əsasən aqrar sektora, bitkiçiliyə və yerli sənaye sahələrinə əsaslanır:
Kənd təsərrüfatı: Araz çayının suvarma sistemləri və münbit torpaqlar burada taxılçılıq, tərəvəzçilik, bostançılıq, üzümçülük və heyvandarlığın inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Böyükdüz düzənliyində aparılan meliorativ tədbirlər əkin sahələrinin genişləndirilməsinə xidmət edir.
Mineral sular və yataqlar: Rayon ərazisində müxtəlif tikinti materialları ehtiyatları və mineral su bulaqları mövcuddur.
Yarandığı qısa müddət ərzində Kəngərli rayonunda dövlət proqramları çərçivəsində genişmiqyaslı quruculuq işləri həyata keçirilmişdir:
Müasir binalar və xidmətlər: Qıvraq qəsəbəsində və digər kəndlərdə yeni inzibati mərkəzlər, məktəb binaları, uşaq bağçaları, səhiyyə ocaqları, mədəniyyət evləri və idman kompleksləri tikilmişdir.
Kommunal təminat: Rayonun tam qazlaşdırılması, elektrik və su təchizatının, eləcə də yol-nəqliyyat infrastrukturunun yenilənməsi sakinlərin yaşayış səviyyəsini əhəmiyyətli dərəcədə yüksəltmişdir.
Bakı 26° C
