Liviya

Nikolya Sarkozi beş il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
Digər ölkələr

Nikolya Sarkozi beş il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib

  • 25 sentyabr, 2025
  • 15:29
Trampın BMT sessiyasında çıxışı – dünyanın problemlərinə Ağ Evin baxışı - ŞƏRH
Analitika Rəy

Trampın BMT sessiyasında çıxışı – dünyanın problemlərinə Ağ Evin baxışı - ŞƏRH

  • 24 sentyabr, 2025
  • 16:16
İndoneziya Qəzzaya BMT-nin sülhməramlı missiyası çərçivəsində hərbçi göndərməyə hazırdır
Digər ölkələr

İndoneziya Qəzzaya BMT-nin sülhməramlı missiyası çərçivəsində hərbçi göndərməyə hazırdır

  • 23 sentyabr, 2025
  • 22:11
Liviya sahillərində qayıq batıb, 74 nəfərdən yalnız 13-ü sağ qalıb
Digər ölkələr

Liviya sahillərində qayıq batıb, 74 nəfərdən yalnız 13-ü sağ qalıb

  • 18 sentyabr, 2025
  • 00:33
Ankara Liviyada mərkəzi hakimiyyətlə Xəlifə Haftar arasında dialoqun tərəfdarıdır
Digər ölkələr

Ankara Liviyada mərkəzi hakimiyyətlə Xəlifə Haftar arasında dialoqun tərəfdarıdır

  • 16 sentyabr, 2025
  • 15:02
Bəzi ölkələrdən Azərbaycana müvafiq malların idxalına məhdudiyyət qoyulub
Sağlamlıq

Bəzi ölkələrdən Azərbaycana müvafiq malların idxalına məhdudiyyət qoyulub

  • 16 sentyabr, 2025
  • 10:36
AQTA: Azərbaycan 85 ölkədən qida məhsullarının idxalına məhdudiyyət qoyub
Sağlamlıq

AQTA: Azərbaycan 85 ölkədən qida məhsullarının idxalına məhdudiyyət qoyub

  • 12 sentyabr, 2025
  • 11:31
Xəlifə Haftar sentyabrın sonunda Türkiyəyə səfər etməyi planlaşdırır
Digər ölkələr

Xəlifə Haftar sentyabrın sonunda Türkiyəyə səfər etməyi planlaşdırır

  • 02 sentyabr, 2025
  • 18:32
Tripolinin qərbində baş verən silahlı qarşıdurmalarda azı 12 nəfər ölüb
Digər ölkələr

Tripolinin qərbində baş verən silahlı qarşıdurmalarda azı 12 nəfər ölüb

  • 24 avqust, 2025
  • 23:28
Liviya lideri: Vaşinqton bəyannaməsi Qafqazda münaqişənin sona çatdırılması istiqamətində mühüm addımdır
Xarici siyasət

Liviya lideri: Vaşinqton bəyannaməsi Qafqazda münaqişənin sona çatdırılması istiqamətində mühüm addımdır

  • 22 avqust, 2025
  • 16:23
Suriyanın Liviyadakı səfirliyi 13 ildən sonra fəaliyyətini bərpa edib
Digər ölkələr

Suriyanın Liviyadakı səfirliyi 13 ildən sonra fəaliyyətini bərpa edib

  • 20 avqust, 2025
  • 23:35
CNN: İsrail Qəzza sakinlərini köçürmək üçün beş ölkə ilə danışıqlar aparır
Digər ölkələr

CNN: İsrail Qəzza sakinlərini köçürmək üçün beş ölkə ilə danışıqlar aparır

  • 15 avqust, 2025
  • 00:29
İtaliya sahillərində qayığın batması nəticəsində 26 nəfər ölüb
Digər ölkələr

İtaliya sahillərində qayığın batması nəticəsində 26 nəfər ölüb

  • 13 avqust, 2025
  • 21:18
ExxonMobil 10 illik fasilədən sonra Liviyadakı fəaliyyətini bərpa edəcək
Energetika

"ExxonMobil" 10 illik fasilədən sonra Liviyadakı fəaliyyətini bərpa edəcək

  • 05 avqust, 2025
  • 04:04
Türkiyə İtaliya və Liviyanı qeyri-qanuni miqrasiya ilə mübarizədə çoxtərəfli koordinasiyaya çağırıb
Digər ölkələr

Türkiyə İtaliya və Liviyanı qeyri-qanuni miqrasiya ilə mübarizədə çoxtərəfli koordinasiyaya çağırıb

  • 01 avqust, 2025
  • 20:15
Məramı sülh olmayan Rusiya missiyası – sülhü, təhlükəsizliyi təhdid edən qoşun - ŞƏRH
Analitika

Məramı sülh olmayan Rusiya missiyası – sülhü, təhlükəsizliyi təhdid edən qoşun - ŞƏRH

  • 30 iyul, 2025
  • 16:03
1 ... 6 7 8 9 10 ... 111
Liviya: Coğrafi mövqeyi, tarixi irsi, neft ehtiyatları və geosiyasi vəziyyəti

Coğrafi mövqeyi və təbii xüsusiyyətləri

Liviya (rəsmi adı: Liviya Dövləti) — Şimali Afrikada, Aralıq dənizinin sahilində yerləşən, Şimali Afrika və Böyük Səhra regionunun strateji ölkələrindən biridir. Şərqdən Misir, cənub-şərqdən Sudan, cənubdan Çad və Niger, qərbdən Əlcəzair, şimal-qərbdən isə Tunis ilə həmsərhəddir. Ölkənin şimal sahilləri uzun bir məsafədə Aralıq dənizinə baxır ki, bu da ona qədim dövrlərdən bəri dəniz ticarətində üstünlük qazandırmışdır. Liviyanın paytaxtı və ən böyük şəhəri ölkənin şimal-qərbində yerləşən Tripoli şəhəridir. Ərazisinin böyük hissəsini quraq səhra iqliminin hökm sürdüyü səhra və yarımsəhra zonaları əhatə edir.

Zəngin neft ehtiyatları və iqtisadiyyatı

Liviya iqtisadiyyatının əsasını neft və təbii qaz sektoru təşkil edir. Ölkə dünyanın ən zəngin neft ehtiyatlarından birinə malikdir və Afrika qitəsində ən böyük neft ehtiyatlarına sahib dövlətlərdəndir. Əsas xüsusiyyətlərinə aşağıdakılar daxildir:

Karbohidrogen ixracı: Yüksək keyfiyyətli xam neft yataqları Liviyanı qlobal enerji bazarında mühüm oyunçuya çevirmişdir. Neft və qaz ixracı ölkənin ixrac gəlirlərinin və ümumi daxili məhsulunun mütləq əksəriyyətini təmin edir.

İqtisadi çağırışlar: Son illərdə ölkədaxili siyasi qeyri-sabitliklər və qarşıdurmalar enerji infrastrukturunun işinə, neft hasilatına və ümumi iqtisadi inkişafa mənfi təsir göstərmişdir.

Tarixi və mədəni irs

Liviya müxtəlif sivilizasiyaların (finikiyalılar, yunanlar, romalılar, bizanslılar və Osmanlı İmperiyası) izlərini daşıyan olduqca zəngin tarixi irsə malikdir. Aralıq dənizi sahilində yerləşən Leptis Magna, Sabrata və Kirena kimi qədim antik şəhər xarabalıqları öz memarlığı və qorunub saxlanılan abidələri ilə UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir. Bu unikal tarixi məkanlar dünya arxeologiyasında və turizmində mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Geosiyasi vəziyyət və müasir inkişaf

2011-ci ildə baş verən siyasi dəyişikliklərdən və rejim dəyişikliyindən sonra Liviya uzun müddət davam edən daxili böhranlar, hakimiyyət bölgüsü və hərbi-siyasi qarşıdurmalarla üzləşmişdir. Beynəlxalq birlik, xüsusilə BMT və regional dövlətlər ölkədə sülhün bərqərar olunması, vahid dövlət institutlarının yaradılması, həmçinin ümummilli seçkilərin keçirilməsi istiqamətində diplomatik səylər göstərirlər.

Bu bölmə haqqında

Bu mövzulu bölmədə Liviyadakı siyasi proseslərə, neft bazarındakı yeniliklərə, beynəlxalq münasibətlərə, humanitar vəziyyətə, eləcə də Şimali Afrika regionu ilə bağlı son xəbərlərə dair məlumatlar toplanmışdır.