Goranboy — Azərbaycan Respublikasının qərb hissəsində, Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonunda yerləşən, zəngin tarixi irsi, rəngarəng relyefi, münbit torpaqları və mühüm geostrateji mövqeyi ilə seçilən inzibati rayondur. Şimaldan Kür çayı hövzəsi, cənubdan isə Kiçik Qafqaz dağlarının yamacları ilə əhatə olunan Goranboy rayonu şərqdən Yevlax və Tərtər, qərbdən Göygöl və Samux, cənubdan isə Kəlbəcər rayonları ilə həmsərhəddir. 1930-cu ildə müstəqil inzibati ərazi vahidi kimi yaradılmış və 1938-1991-ci illərdə Qasım İsmayılov adını daşımış bu rayon, 1991-ci ildə tarixi adını yenidən bərpa etmişdir. Eyni zamanda ləğv edilmiş Şaumyan (keçmiş Ağcakənd) rayonunun ərazisinin Goranboya birləşdirilməsi ilə rayonun həm ərazisi genişlənmiş, həm də iqtisadi potensialı artmışdır. Dərin tarixi kökləri, qədim abidələri və inkişaf edən aqrar-sənaye sektoru ilə Goranboy bu gün ölkəmizin dinamik inkişaf edən bölgələrindən biridir.
Dağlardan düzənliklərə: Goranboy rayonunun relyefi cənub-qərbdə Kiçik Qafqaz dağ silsilələrindən (Murovdağ silsiləsinin ətəkləri) başlayaraq şimal-şərqə doğru tədricən alçalır və Kür-Araz ovalığına keçir. Bu mürəkkəb coğrafiya həm dağ, həm də aran landşaftlarının eyni rayonda cəmləşməsinə səbəb olmuşdur.
Əsas çaylar: Rayonun ərazisindən keçən və kənd təsərrüfatı üçün həyati əhəmiyyət daşıyan əsas su arteriyaları Kürəkçay, Gorançay və Qaraçaydır. Bu çaylar dağlardan gələn saf suları düzənliklərə daşıyaraq suvarma sisteminin əsasını təşkil edir.
Mülayim və subtropik iqlim: Ərazinin coğrafi mövqeyi iqlimin rəngarəngliyini təmin edir. Aran ərazilərdə qışı quraq keçən mülayim isti yarımsəhra və quru çöl iqlimi, dağlıq ərazilərdə isə yayı quraq keçən mülayim isti və soyuq iqlim növləri hökm sürür.
Faydalı qazıntılar: Rayon ərazisində zəngin gips, əhəngdaşı və digər təbii tikinti materialları yataqları mövcuddur. Həmçinin dünyaca məşhur müalicəvi Naftalan nefti yataqları coğrafi olaraq bu rayonun ərazisi ilə sıx bağlıdır (Naftalan şəhəri müstəqil inzibati vahid olsa da, coğrafi baxımdan Goranboyla tam əhatə olunub).
Tarixi abidələrin bolluğu: Goranboy qədim mədəniyyət beşiklərindən biridir. Rayonda müxtəlif dövrlərə aid onlarla tarix və memarlıq abidəsi, qədim türbələr, kurqanlar və məscidlər qorunub saxlanılır. Xüsusilə Şətəl şəhərgahı qədim dövrlərin ticarət və mədəniyyət izlərini daşıyır.
Gülüstan müqaviləsinin məkanı: Rayonun ən məşhur tarixi abidəsi XII əsrə aid edilən, möhtəşəm dağ zirvəsində yerləşən Gülüstan qalasıdır. Məhz 1813-cü ildə Azərbaycanın taleyində kədərli rol oynamış, ölkənin Rusiya və İran arasında bölünməsini rəsmiləşdirən "Gülüstan müqaviləsi" bu qalanın yaxınlığında imzalanmışdır.
Ön cəbhədəki rəşadət: Birinci və İkinci Qarabağ müharibələri zamanı Goranboy strateji mövqeyinə görə xüsusi əhəmiyyət daşımış, rayonun Tapqaraqoyunlu kimi sərhədboyu kəndləri düşmən hücumlarına qəhrəmancasına sinə gərmişdir. Vətən müharibəsində Goranboy övladları böyük şücaət göstərərək tarixi Zəfərin qazanılmasına mühüm töhfə vermişlər.
Aqrar potensial: Goranboy Azərbaycanın ən mühüm kənd təsərrüfatı rayonlarından biridir. İqtisadiyyatın əsasını pambıqçılıq, taxılçılıq, tərəvəzçilik və heyvandarlıq təşkil edir. Geniş əkin sahələrində həmçinin günəbaxan, şəkər çuğunduru və xüsusilə bağçılıq (üzüm və nar) uğurla inkişaf etdirilir.
Müasir aqroparklar: Son illərdə kənd təsərrüfatına tətbiq olunan innovasiyalar, yaradılan müasir aqroparklar və istixana kompleksləri rayonun iqtisadi potensialını və ixrac imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır.
Strateji magistrallar: Ölkənin qərb qapısına aparan əsas nəqliyyat arteriyaları — Bakı-Qazax-Gürcüstan dövlət sərhədi magistral avtomobil yolu və ölkə əhəmiyyətli dəmir yolu xətti Goranboy rayonunun ərazisindən keçir. Bu mühüm tranzit mövqeyi rayonun ölkədaxili və beynəlxalq logistika mərkəzi kimi inkişafını tam təmin edir.
Bakı 26° C
