Aşağıda Azərbaycanın tanınmış FİFA referisi Əliyar Ağayevin həyatı, peşəkar hakimlik karyerası, beynəlxalq arenadakı tarixi nailiyyətləri və Azərbaycan futboluna töhfələri haqqında tələb olunan həcmdə geniş və əhatəli təsvir təqdim olunur.
Əliyar Ağayev — müasir Azərbaycan futbolunun və idman tarixinin ən uğurlu, prinsipial və beynəlxalq səviyyədə tanınan baş hakimlərindən biridir. 1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olan Ağayev, gənc yaşlarından etibarən futbol hakimliyinə böyük maraq göstərmiş və qısa müddət ərzində yerli çempionatın ən aparıcı referilərindən birinə çevrilmişdir. Onun peşəkar yanaşması, oyun zamanı nümayiş etdirdiyi qətiyyət, emosiyaları idarəetmə bacarığı və oyunun axıcılığını qorumaq qabiliyyəti ona həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə böyük hörmət qazandırmışdır. Əliyar Ağayev bu gün təkcə bir hakim deyil, həm də Azərbaycanın hakimlik məktəbini qitə miqyasında layiqincə təmsil edən əsas simalardan biridir.
Əliyar Ağayevin peşəkar hakimlik karyerası 2005-ci ildən başlayıb. İlk illərdə müxtəlif yaş qrupları üzrə çempionatlarda və aşağı liqa oyunlarında təcrübə qazanan referi, qısa zaman kəsiyində peşəkarlığı ilə diqqət çəkib. O, 2009-cu ildən etibarən Azərbaycan Premyer Liqasının oyunlarına təyin olunmağa başlayıb. Ölkə daxilində keçirilən gərgin qarşılaşmaların, "əbədi rəqiblər" arasındakı derbilərin və Azərbaycan Kubokunun həlledici final matçlarının idarə olunması dəfələrlə məhz Əliyar Ağayevə etibar edilib. Yerli çempionatda nümayiş etdirdiyi ədalətli və sərt prinsiplərə əsaslanan idarəçilik tərzi ona klubların, mütəxəssislərin və azarkeşlərin etimadını qazandırıb.
Əliyar Ağayevin karyerasında əsas dönüş nöqtələrindən biri 2013-cü ildə FİFA referisi statusunu qazanması oldu. Bu status ona Avropa və dünya futbol qurumlarının bayrağı altında keçirilən beynəlxalq matçlarda ölkəmizi təmsil etmək hüququ verdi. Beynəlxalq arenada addımlamağa başladığı ilk illərdən etibarən peşəkarlığı ilə UEFA rəsmilərinin diqqətini çəkən Ağayev, pillə-pillə irəliləyərək Avropanın ən nüfuzlu hakim qruplarına daxil olmağı bacardı. Onun səyləri nəticəsində Azərbaycan hakimliyi illər sonra yenidən qitə miqyaslı yarışların əsas mərhələlərində təmsil olunmağa başladı.
Əliyar Ağayev Azərbaycan hakimlik tarixində bir çox ilklərə imza atmış və rekorda imza ataraq ölkə futbolunun tarixinə düşmüşdür:
Avropa Liqasının qrup mərhələsi: 2015-ci ildə o, UEFA Avropa Liqasının əsas qrup mərhələsi matçını idarə edən ilk azərbaycanlı baş hakim oldu. Bu təyinat Azərbaycan hakimliyi üçün böyük bir nailiyyət idi.
UEFA I kateqoriyası: 2018-ci ildən etibarən UEFA hakimlərinin elit səviyyəsinə yaxın olan nüfuzlu I kateqoriyasına yüksəldi. Bu kateqoriya ona Avropanın ən güclü klublarının qarşılaşmalarını idarə etmək səlahiyyəti verdi.
Çempionlar Liqası debütü: Əliyar Ağayevin karyerasının zirvə nöqtələrindən biri 2022-ci ildə baş tutdu. O, UEFA Çempionlar Liqasının əsas qrup mərhələsində ("Kopenhagen" – "Borussiya Dortmund" oyunu) baş hakim kimi çıxış edərək Azərbaycan tarixində bu səviyyədə oyun idarə edən ilk referi kimi tarixə düşdü.
Klub matçları ilə yanaşı, Əliyar Ağayev FİFA və UEFA tərəfindən milli komandaların rəsmi oyunlarına, Avropa çempionatlarının seçmə mərhələlərinə, Millətlər Liqasının əhəmiyyətli qarşılaşmalarına və müxtəlif yaş qrupları üzrə beynəlxalq turnirlərə (məsələn, Avropa çempionatlarının finalları, gənclər arasında qitə birincilikləri) mütəmadi olaraq təyin olunur. Onun idarə etdiyi oyunlarda sərgilədiyi qətiyyət, oyunun tempini saxlamaq bacarığı və oyunçularla düzgün psixoloji ünsiyyət qurması beynəlxalq inspektorlar tərəfindən hər zaman yüksək qiymətləndirilir.
Əliyar Ağayev meydanda tətbiq etdiyi hakimlik fəlsəfəsi ilə seçilir. O, futbolun dinamikasına mane olmamağa, lazımsız fitlərdən qaçmağa, lakin eyni zamanda futbolçuların sağlamlığını təhlükəyə atan kobudluqlara qarşı sərt və prinsipial mövqe sərgiləməyə üstünlük verir. Fiziki hazırlığına həmişə xüsusi diqqət yetirən Ağayev, UEFA-nın mütəmadi olaraq hakimlər üçün təşkil etdiyi fiziki və nəzəri imtahanlardan həmişə yüksək nəticələrlə keçir. Onun bu intizamı gənc nəsil azərbaycanlı hakimlər üçün əsl nümunədir.
Uzunmüddətli beynəlxalq təcrübəyə malik olan Əliyar Ağayev təkcə yaşıl meydanlarda deyil, həm də Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyasının (AFFA) Hakimlər Komitəsində və təlim-məşq proseslərində fəal iştirak edir. O, beynəlxalq matçlardakı təcrübəsini yerli gənc hakim kadrlarla bölüşür, onlara məsləhətlər verir, qaydaların tətbiqi və psixoloji hazırlıq istiqamətində master-klasslar keçirir. Bununla da o, ölkədə yeni nəsil peşəkar hakimlərin yetişməsinə dəyərli töhfələr verir.
Əliyar Ağayevin adı bu gün Azərbaycan idman tarixinin səhifələrinə qızıl hərflərlə yazılmışdır. Onun qazandığı uğurlar, əldə etdiyi beynəlxalq kateqoriyalar və Çempionlar Liqasındakı təyinatları sübut edir ki, düzgün yanaşma və peşəkarlıq sayəsində Azərbaycan nümayəndələri dünya miqyasında ən yüksək zirvələri fəth edə bilərlər. Ağayevin hakimlik fəaliyyəti həm ölkə daxilində futbolun inkişafına xidmət edir, həm də beynəlxalq arenada Azərbaycanın idman nüfuzunu layiqincə qoruyub ucaldır.
Bakı 29° C
