Əli Əsədov (tam adı: Əli Hidayət oğlu Əsədov) — müasir Azərbaycan Respublikasının tanınmış dövlət və siyasi xadimi, ölkənin ali icra hakimiyyəti sistemində mərkəzi simalardan biri olaraq 2019-cu ilin oktyabr ayından etibarən Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsini icra edir. Onilliklər ərzində formalaşan zəngin peşəkar fəaliyyəti, elmi-iqtisadi hazırlığı, dövlət idarəçiliyinin müxtəlif strukturlarında qazandığı dərin təcrübəsi və strateji planlaşdırma sahəsindəki səriştəsi onu respublikanın ən nüfuzlu rəhbər şəxslərindən birinə çevirmişdir. Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi, bazar iqtisadiyyatına keçid dövrünün çətinliklərinin aradan qaldırılması, ölkənin makroiqtisadi sabitliyinin qorunması, eləcə də Vətən müharibəsindən sonra tarixi torpaqlarımızda həyata keçirilən irimiqyaslı bərpa və yenidənqurma prosesləri məhz onun rəhbərlik etdiyi Nazirlər Kabinetinin gündəliyində xüsusi yer tutur. Əli Əsədov öz fəaliyyətində hər zaman uqursuz siyasi manipulyasiyalardan uzaq, təmkinli, işgüzar və sistemli idarəçilik üslubuna üstünlük vermiş, ölkə rəhbərliyinin qarşıya qoyduğu strateji hədəflərin operativ şəkildə icrasını təmin etmişdir. Onun peşəkar bioqrafiyası sadəcə bir məmurun karyera yolu deyil, eyni zamanda müstəqil Azərbaycanın iqtisadi və inzibati quruculuq tarixinin ayrılmaz tərkib hissəsidir.
Anadan olması və mənşəyi: Əli Hidayət oğlu Əsədov 30 noyabr 1956 tarixində Azərbaycanın qədim mədəniyyət və tarix mərkəzlərindən biri olan Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. O, ziyalı ailəsində böyümüş, gənclik illərindən etibarən təhsilə və elmi biliklərə xüsusi maraq göstərmişdir.
Moskva illəri və ali təhsil: Orta təhsilini başa vurduqdan sonra o dövrün SSRİ-nin ən nüfuzlu ali təhsil ocaqlarından biri olan Q. V. Plexanov adına Moskva Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuşdur. 1978-ci ildə həmin institutunu uğurla bitirərək iqtisadçı-geoloq ixtisasına yiyələnmişdir. Bu təhsil ocağı ona nəinki tətbiqi iqtisadiyyat, həm də mürəkkəb istehsalat sahələrinin idarə edilməsi və resursların qiymətləndirilməsi istiqamətində fundamental biliklər qazandırmışdır.
Elmlər Akademiyasındakı illər: İnstitutu bitirdikdən dərhal sonra Vətənə qayıdan Əli Əsədov 1978–1989-cu illərdə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda fəaliyyətə başlamışdır. Bu dövr onun elmi dünyagörüşünün formalaşmasında mühüm mərhələ olmuşdur.
Vəzifə və tədqiqat istiqamətləri: İnstitutda kiçik elmi işçidən böyük elmi işçiyə qədər şərəfli bir yol keçmişdir. O, regional iqtisadiyyat, sosial-iqtisadi planlaşdırma, respublika daxilində məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsi və iqtisadi rayonların inkişaf perspektivləri üzrə elmi tədqiqatlar aparmış, dövrün elmi toplularında məqalələrlə çıxış etmişdir. Bu illər ərzində əldə etdiyi analitik təhlil bacarıqları onun gələcək dövlətçilik fəaliyyətində ən güclü silahlarından birinə çevrilmişdir.
İqtisadi transformasiya illəri: Sovet İttifaqının dağılması və Azərbaycanın öz dövlət müstəqilliyini bərpa etməsi ilə ölkə ictimai-siyasi və iqtisadi həyatında köklü dəyişikliklər yaşamışdır. Planlı iqtisadiyyatdan bazar münasibətlərinə keçid dövründə Əli Əsədov bir müddət maliyyə, ticarət və kommersiya strukturlarında rəhbər vəzifələrdə çalışaraq praktiki bazar iqtisadiyyatının mexanizmlərinə bələd olmuş, ölkənin iqtisadi həyatında baş verən yeni proseslərin içərisində yer almışdır.
Milli Məclisdə təmsilçilik: Ölkənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakı nəticəsində o, 1995–2000-ci illərdə müstəqil Azərbaycanın ilk çağırış Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Parlamentdə olduğu müddətdə ölkənin iqtisadi qanunvericiliyinin formalaşdırılması, özəlləşdirmə proseslərinin tənzimlənməsi, vergi siyasəti və xarici investisiyaların cəlb olunması ilə bağlı qanun layihələrinin müzakirəsində və qəbulunda yaxından iştirak etmişdir.
İqtisadi məsələlər üzrə köməkçi: Ümummilli Lider Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən kadr siyasəti nəticəsində Əli Əsədov 1998-ci ilin aprel ayında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi təyin edilmişdir. Bu təyinat onun ölkə miqyasında strateji iqtisadi qərarların qəbul edilməsində əsas fiqurlardan birinə çevrilməsini təmin etdi.
Prezident Administrasiyası rəhbərinin müavini: 2012-ci ilin noyabr ayından etibarən isə o, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyası rəhbərinin müavini vəzifəsinə irəli çəkildi. Bu illər ərzində Azərbaycanın neft strategiyasının uğurla reallaşdırılması, əldə olunan gəlirlərin qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilməsi, regionların sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramlarının hazırlanması və icrasına nəzarət olunması bilavasitə onun adı ilə bağlı olmuşdur. O, ölkənin maliyyə-kredit sistemi, büdcə siyasəti və irimiqyaslı infrastruktur layihələrinin kuratorlarından biri kimi tanınmışdır.
Siyasi etimad: 8 oktyabr 2019-cu il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamla Əli Əsədov Azərbaycan Respublikasının Baş naziri təyin edilmişdir. Bu təyinat cəmiyyət və ekspertlər tərəfindən yüksək peşəkarlığa, dərin iqtisadi biliklərə və dövlətçilik sadiqliyinə verilən haqlı qiymət kimi qarşılandı. Baş nazir kimi onun qarşısında duran əsas vəzifələr hökumətin səmərəliliyinin artırılması, sosialyönümlü siyasətin gücləndirilməsi, rəqəmsal iqtisadiyyata keçid və şəffaflığın təmin edilməsi idi.
Qlobal çağırışlar və effektiv cavab tədbirləri: Baş nazir kimi fəaliyyətə başlamasından qısa müddət sonra bütün dünya ilə yanaşı Azərbaycan da COVID-19 pandemiyasının yaratdığı ağır qlobal böhranla üzləşdi. Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə Operativ Qərargah və Nazirlər Kabineti tərəfindən vaxtında görülən qabaqlayıcı tədbirlər, səhiyyə sisteminin gücləndirilməsi, vətəndaşların sosial müdafiəsi və iqtisadiyyatın zərər çəkmiş sahələrinə dövlət dəstəyi paketlərinin ardıcıl icrası ölkəmizin bu sınaqdan az itki ilə çıxmasını təmin etdi.
Tarixi Zəfər və bərpa işləri: 2020-ci ildə Şanlı Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbədən sonra Azərbaycan qarşısında işğaldan azad edilmiş ərazilərin fəlakətli dağıntılardan təmizlənməsi, sıfırdan yeni infrastrukturun qurulması və məcburi köçkünlərin öz yurdlarına qayıdışını təmin edən "Böyük Qayıdış" proqramı durdu. Baş nazir kimi Əli Əsədov bu prosesin maddi-texniki təminatını, maliyyələşmə mexanizmlərini, o cümlədən Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən nəhəng yol-nəqliyyat, energetika, su və kommunal layihələrinin icrasını gündəlik nəzarətdə saxlayır.
İqtisadi islahatların davamlılığı: Ölkənin qeyri-neft sektorunun stimullaşdırılması, ixrac potensialının artırılması, rəqəmsal transformasiya, "yaşıl enerji" keçidi və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin (xüsusilə Orta Dəhlizin) imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində hökumətin həyata keçirdiyi tədbirlər onun rəhbərliyi altında sistemli şəkildə həyata keçirilir.
Təmkin və peşəkarlıq: Əli Əsədov səssiz, lakin son dərəcə məhsuldar iş üslubu ilə seçilir. O, geniş ictimaiyyət qarşısında az görünməsinə baxmayaraq, dövlət aparatının mexanizmlərini mükəmməl bilən, qərarların qəbulunda operativlik və dəqiqlik tələb edən sərt təşkilatçıdır. Onun iqtisadi təfəkkürü və analitik yanaşması istənilən böhran və ya çətin vəziyyətdə balanslı qərarların verilməsini təmin edir.
Ali ordenlər: Uzunmüddətli səmərəli dövlət qulluğu və ölkə qarşısında xidmətlərinə görə Əli Əsədov Azərbaycan Respublikasının ali dövlət mükafatları, o cümlədən "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Onun fəaliyyəti hər zaman dövlət başçısı tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş və ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin qorunmasına verilən töhfə kimi dəyərləndirilmişdir.
Bakı 28° C
