Cüdo

1 ... 144 145 146

Cüdo: Tarix, Fəlsəfə, Əsas Prinsiplər və Olimpiya Hərəkatı

Cüdo (yaponca: Jūdō — «yumşaq yol») — XIX əsrin sonlarında Yaponiyada Ciqoro Kano tərəfindən qədim ciu-citsu döyüş sənətinin əsasında yaradılmış müasir yapon döyüş sənəti, idman növü və olimpiya intizamı. Fiziki gücdən daha çox rəqibin qüvvəsini özünə qarşı yönəltməyə, cəldliyə, texniki manevrlərə və psixoloji tarazlığa əsaslanan cüdo, bu gün bütün dünyada milyonlarla insanı birləşdirən universal idman fəlsəfəsidir.

1. Yaranma Tarixi və Fəlsəfi Əsasları

Ciqoro Kanonun İrsi: 1882-ci ildə professor Ciqoro Kano Tokio şəhərində "Kodokan" məktəbini təsis edərək ənənəvi döyüş üsullarını sistemləşdirdi və onları təhlükəsiz idman növünə çevirdi. O, cüdonun əsas fəlsəfi devizi olaraq "Maksimum sərfəli enerji ilə maksimum nəticə əldə etmək""Birgə rifah və qarşılıqlı yardım" prinsiplərini irəli sürdü.

Mənəvi tərbiyə: Cüdo sadəcə fiziki mübarizə deyil, həm də xarakterin formalaşması, özünə nəzarət, rəqibə qarşı dərin hörmət və mənəvi kamilliyə aparan təlim sistemidir.

2. Texniki Arsenal və Döyüş Qaydaları

Atışlar və Yerüstü Texnika: Cüdoçular tatami (xüsusi döşək) üzərində mübarizə apararkən atışlar (nage-waza), eləcə də yerüstü mübarizə üsulları olan boğucu, saxlayıcı və ağrısızlaşdırıcı fəndlərdən (katame-waza) istifadə edirlər. Döyüşdə zərbə texnikasından istifadə edilmir.

Forma və Dərəcələr: İdmançılar xüsusi geyim — cüdoka geyinir və qabiliyyətlərini göstərən kəmərlər (kuydan dərəcələri) taxırlar. Döyüşün əvvəlində və sonunda rəqiblər bir-birinə hörmət əlaməti olaraq baş əyirlər (rei).

3. Olimpiya İntizamı və Qlobal Populyarlıq

Olimpiya Oyunları: Cüdo kişi idman növü olaraq ilk dəfə 1964-cü il Tokio Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilmişdir. 1992-ci ildən etibarən isə qadınlar da Olimpiya səviyyəsində bu idman növündə yarışmağa başlamışlar.

Azərbaycanda Cüdo: Azərbaycanda cüdo xüsusi olaraq sevilən və güclü ənənələrə malik idman növlərindən biridir. Azərbaycan cüdoçuları Olimpiya Oyunlarında, dünya və Avropa çempionatlarında dəfələrlə yüksək nəticələr əldə edərək ölkəni beynəlxalq arenada layiqincə təmsil etmişlər.