UEFA 2020 Avropa çempionatı (rəsmi adı: UEFA Euro 2020) — Avropa Futbol Assosiasiyaları İttifaqının (UEFA) təşkilatçılığı ilə milli yığma komandalar arasında sayca 16-cı dəfə keçirilmiş qitənin ən mötəbər və populyar futbol turniridir. Əslində 2020-ci ildə baş tutmalı olan bu qlobal idman bayramı, bütün dünyanı bürüyən COVID-19 pandemiyasının yaratdığı ciddi təhlükəsizlik və səhiyyə böhranı səbəbindən bir il təxirə salınaraq 2021-ci ilin iyun-iyul ayları aralığında təşkil edilmişdir. Lakin tarixi brendinq və marketinq simvolları qorunub saxlanılaraq rəsmi olaraq "Euro 2020" adlandırılmışdır. Turnir təşkilatçılıq tarihində ilk dəfə olaraqənənəvi olaraq bir və ya iki ev sahibi ölkədə deyil, bütövlükdə Avropanın 11 müxtəlif şəhərində keçirilən misilsiz "pan-Avropa" formatı ilə yadda qalmışdır. Bu unikal yanaşma futbolu birbaşa qitənin müxtəlif guşələrində yaşayan azarkeşlərə yaxınlaşdırmaq, UEFA-nın yaranmasının 60 illik yubileyini isə qitəmiqyaslı həmrəylik simvolu kimi qeyd etmək məqsədi daşıyırdı.
11 şəhər, 1 qitə: Turnirin oyunları Avropanın müxtəlif ölkələrində yerləşən 11 müasir stadionda — London (İngiltərə), Bakı (Azərbaycan), Roma (İtaliya), Münhen (Almaniya), Sankt-Peterburq (Rusiya), Sevilya (İspaniya), Budapeşt (Macarıstan), Amsterdam (Niderland), Qlazgo (Şotlandiya), Buxarest (Rumıniya) və Kopenhagen (Danimarka) arenalarında keçirilmişdir.
Bakı Olimpiya Stadionunun uğuru: Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhəri bu möhtəşəm turnirin əsas ev sahiblərindən biri olmuşdur. Bakı Olimpiya Stadionu qrup mərhələsinin gərgin keçən üç matçına (Uels–İsveçrə, Türkiyə–Uels, İsveçrə–Türkiyə) və nüfuzlu 1/4 final mərhələsinin Çexiya–Danimarka qarşılaşmasına ev sahibliyi etmişdir. Bakının göstərdiyi yüksək təşkilatçılıq səviyyəsi, təhlükəsizlik tədbirləri və qonaqpərvərlik beynəlxalq mediada və UEFA rəsmiləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.
İtalyanların triumfu: Çempionatın həlledici final matçı Londondakı əfsanəvi "Uembli" stadionunda İngiltərə və İtaliya milli komandaları arasında baş tutdu. Gərgin mübarizə və 1:1 başa çatan əsas vaxtdan sonra penaltilər seriyasında rəqibini üstələyən İtaliya millisi tarixində ikinci dəfə Avropa çempionu adını qazandı. Baş məşqçi Roberto Mançininin rəhbərlik etdiyi "Scuadra Azzurra" turnir boyunca nümayiş etdirdiyi nizam-intizamlı oyun, hücum potensialı və məğlubedilməzlik seriyası ilə azarkeşlərin qəlbini fəth etdi.
Dramatik anlar və həmrəylik: Turnir həm də emosional anlarla yadda qaldı; xüsusilə Danimarka millisinin lideri Kristian Eriksenin matç zamanı keçirdiyi ağır ürəktutması və futbol ictimaiyyətinin, eləcə də rəqiblərin nümayiş etdirdiyi insani həmrəylik idman tarixində silinməz iz qoydu.
Səhiyyə protokolları: Qlobal pandemiyanın davam etdiyi bir dövrdə keçirilməsinə baxmayaraq, UEFA, yerli təşkilat komitələri və hökumətlər ciddi tibbi protokollar, stadionların doluluk limitinə nəzarət və rəqəmsal akkreditasiya sistemləri sayəsində təhlükəsiz mühit yarada bildilər.
VAR sisteminin tətbiqi: Avropa çempionatları tarixində ilk dəfə olaraq Video Köməkçi Hakim (VAR) sistemi bütün matçlarda tammiqyaslı şəkildə tətbiq olundu. Bu texnologiya hakim səhvlərinin minimuma endirilməsinə, mübahisəli epizodların ədalətli şəkildə həll olunmasına və oyunun keyfiyyətinin artmasına əhəmiyyətli dərəcədə kömək etdi.