Həftənin oyunu: Hipermodernist şahmatçı kimdir?

Həftənin oyunu: Hipermodernist şahmatçı kimdir? Şahmatdakı hipermodernizm Birinci Dünya Müharibəsinin sonunda ortaya çıxdı və lövhənin mərkəzinə dərhal hücum etməyi təşviq edən klassik yanaşmaya zidd olan konsepsiya o dövrdə şahmat ictimaiyyəti arasında kəskin mübahisələrə səbəb oldu
Fərdi
11 May , 2021 14:58
Həftənin oyunu: Hipermodernist şahmatçı kimdir?

"Report" beynəlxalq qrossmeysterlər Vasif Durarbəyli və Burak Fıratın növbəti yazısını təqdim edir...

Şahmatdakı hipermodernizm Birinci Dünya Müharibəsinin sonunda ortaya çıxdı və lövhənin mərkəzinə dərhal hücum etməyi təşviq edən klassik yanaşmaya zidd olan konsepsiya o dövrdə şahmat ictimaiyyəti arasında kəskin mübahisələrə səbəb oldu.

Yeni yanaşmanın ən tanınmış müdafiəçiləri Aron Nimtsoviç, Riçard Reti, Savielli Tartakover, Yefim Boqolyubov və Ernst Qrünfeld idi. Əslində Qrünfeld, 1.d4 oyunçunun baş ağrısı olan bütün zamanların ən dinamik, hipermodernist oyun açılışlarından biri ilə əlaqələndirilir. Qaralarla oynadığı zaman Ağlar bu günə qədər heç bir əhəmiyyətli üstünlük göstərə bilmədi. Beləliklə, Qrünfeld əleyhinə olan variasiyalar müasir praktikada ümumi araşdırma mövzusu oldu.

Lakin bu cür variasiyalar müasir kompüter oyunlarının istifadəsindən xeyli əvvəl başlayıb. Bugünkü mövzu – Alyoxinin Qrünfeld əleyhinə üsulu - 1929-cu il dünya çempionatı əsnasında dünya çempionu Aleksandr Alyoxin Yefim Boqolyubova qarşı tətbiq edib. Ancaq bu çempionatdan əvvəl 3.f3 !? metodunu 1929-cu ildə məşhur Karlsbad turnirində Nimtsoviç Tartakoverə qarşı oynanılmışdı. Alyoxin o qədər adaptiv idi ki, yeni fikirlər əldə etdikdə oyunlarında dərhal istifadə edərdi. Bu səbəbdən, bəziləri onun hipermodernist oyunçu olduğunu düşünürlər.

Bu cür köhnə oyun xətlərindən belə yeni fikirlərin ortaya çıxması hər zaman maraqlıdır.

(23) Ding,Liren (2791) - Nepomniachtchi,Ian (2789) [E60]

FIDE Candidates 2020 Yekaterinburg (14), 27.04.2021

[Durarbayli,Vasif]

1.d4 Af6 2.c4 g6 3.f3!? [Dingin sevimli davam yolu. Bu gediş, 2012-ci il dünya çempionatında Anand və Gelfand arasındakı miniatür oyunundan sonra bütün dünyanın diqqətini çəkdi.]

3...e6 [3...d5 4.cxd5 Axd5 5.e4 Ab6 6.Fe3 Fg7 7.Ac3 0–0 Günümüzdə bu gediş ana xətdir. Ding bunu dəfələrlə və bir dəfə blits oyununda Nepomniachtchi ilə oynamışdı. (7...Ac6?! 8.d5 Ae5 9.Fd4 f6 10.f4 Af7 11.a4 e5 12.dxe6 Fxe6 13.a5+_ 1–0 (34) Alekhine,A-Bogoljubow,E GER/NLD 1929 MainBase [ChessBase]) 8.Vd2 Ac6 (8...e5 Daha bir mürəkkəb xətt 9.d5 c6 10.h4 cxd5 11.exd5 A8d7 12.h5 Af6 13.hxg6 fxg6 14.0–0–0 Fd7 15.Şb1 Tc8 16.d6 e4 17.fxe4 Ag4 18.Fg5 Ve8 19.Af3 Tf7 20.Ve1 Tc5 21.Fd2 Fe6 22.e5 Fxe5 23.Fd3 Aa4 24.Axe5 Txe5 25.Vh4+_ 1–0 (34) Ding,L (2805)-Mamedyarov,S (2774) Stavanger 2019) 9.0–0–0 Vd6 10.Ab5 Vd7 11.Şb1 a6 12.Ac3 Td8 13.d5 Ve8 14.Vc1 Aa7 15.h4 Ab5 16.Age2+=1–0 (34) Ding,L (2791)-Nepomniachtchi,I (2784) chess24.com INT 2020; 3...Fg7 4.e4 d6 5.Ac3 Bu gediş Grunfeld oyunçularının sevmədiyi Qədim Hində çevrilir. 1–0 (53) Nimzowitsch,A-Tartakower,S Karlovy Vary 1929]; 3...c5 4.d5 d6 5.e4 Fg7 6.Ae2 0–0?! (6...e6) 7.Aec3! Bu, həmin vaxtlarda nadir gediş idi. 7...Ah5?! 8.Fg5 (8.g4!) 8...Ff6? (8...f5!) 9.Fxf6 exf6 10.Vd2 f5 11.exf5 Fxf5 12.g4 Te8+? (12...Vh4+ 13.Şd1 Fxb1 14.Txb1 Ag7 15.Şc2+=) 13.Şd1 Fxb1 14.Txb1 Vf6 15.gxh5+– Vxf3+ 16.Şc2 Vxh1 17.Vf2 Vəzir tələyə düşdü.. 1–0 (17) Anand,V (2791)-Gelfand,B (2727) Moscow 2012]

4.e4 c5 5.d5 d6 6.Fd3!? [Bir az yenilik hesab edilə bilər. Daha sonra variasiyanın əsas fikirlərini izləməyən yalnız bir oyun var. Buna görə bu oyun fikrin ilk ciddi sınağı sayıla bilər. Əvvəllər Ding burada yalnız Ac3 oynayırdı. Tanınmış bir vəziyyətdə erkən yeni fikirlərin necə tapılması təəccüblüdür.]